Cấu trúc đề thi THPT 2026 theo chương trình mới: Chi tiết từng môn và định hướng ôn tập

Cấu trúc đề thi THPT 2026 là nội dung được học sinh, phụ huynh và giáo viên đặc biệt quan tâm trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Căn cứ Quyết định 764/QĐ-BGDĐT ngày 08/03/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cấu trúc định dạng đề thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025 có nhiều điểm mới so với giai đoạn trước, trong đó chú trọng đánh giá năng lực, khả năng vận dụng kiến thức và kỹ năng giải quyết vấn đề của học sinh.

Theo định hướng mới, đề thi tốt nghiệp THPT 2026 không chỉ kiểm tra kiến thức trong sách giáo khoa mà còn yêu cầu học sinh hiểu bản chất vấn đề, biết phân tích dữ kiện, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và xử lý các dạng câu hỏi đa dạng. Vì vậy, việc nắm rõ cấu trúc đề thi THPT 2026 là bước quan trọng giúp học sinh xây dựng kế hoạch ôn tập hiệu quả, tránh học lệch, học tủ.

1. Tổng quan cấu trúc đề thi THPT 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục thực hiện theo định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Cấu trúc đề thi THPT 2026 có sự kết hợp giữa các dạng câu hỏi quen thuộc và các dạng câu hỏi mới nhằm tăng khả năng phân hóa học sinh.

Các dạng câu hỏi chính trong đề thi gồm:

• Câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn;
• Câu hỏi đúng/sai;
• Câu hỏi trả lời ngắn;
• Câu hỏi tự luận đối với môn Ngữ văn.

Trong đó, môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận. Các môn còn lại chủ yếu thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan. Một số môn như Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học và Địa lí có thêm dạng câu hỏi trả lời ngắn.

Điểm mới đáng chú ý trong cấu trúc đề thi THPT 2026 là đề thi không chỉ yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng mà còn đòi hỏi khả năng suy luận, tính toán, đánh giá tính đúng sai của từng nhận định và tự đưa ra kết quả ở dạng trả lời ngắn.

2. Cấu trúc đề thi THPT 2026 môn Ngữ văn

Môn Ngữ văn là môn thi theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút. Đề thi gồm 02 phần chính:

Phần I: Đọc hiểu

Phần Đọc hiểu chiếm 4 điểm. Nội dung phần này nhằm đánh giá khả năng đọc, hiểu văn bản, nhận biết thông tin, phân tích nội dung, nghệ thuật, thông điệp và ý nghĩa của văn bản.

Ở chương trình mới, ngữ liệu đọc hiểu có thể là văn bản ngoài sách giáo khoa. Vì vậy, học sinh cần rèn luyện khả năng đọc hiểu nhiều kiểu văn bản khác nhau, không nên chỉ học thuộc văn bản đã học trên lớp.

Phần II: Viết

Phần Viết chiếm 6 điểm. Phần này đánh giá năng lực tạo lập văn bản của học sinh, bao gồm khả năng diễn đạt, lập luận, sử dụng dẫn chứng, trình bày quan điểm và triển khai ý tưởng.

Để làm tốt môn Ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, học sinh cần rèn kỹ năng viết đoạn văn, bài văn nghị luận xã hội và nghị luận văn học. Đồng thời, học sinh cần biết cách phân tích đề, xây dựng luận điểm, lựa chọn dẫn chứng phù hợp và diễn đạt mạch lạc.

3. Bảng cấu trúc đề thi THPT 2026 các môn trắc nghiệm

Dưới đây là bảng tổng hợp cấu trúc đề thi THPT 2026 đối với các môn thi theo hình thức trắc nghiệm:

Đối với môn Tin học, Phần II gồm 6 câu đúng/sai. Trong đó có 2 câu dành cho tất cả thí sinh, 2 câu theo định hướng Khoa học máy tính và 2 câu theo định hướng Tin học ứng dụng.

Đối với môn Công nghệ, thí sinh làm bài theo một trong hai định hướng là Công nghệ công nghiệp hoặc Công nghệ nông nghiệp. Hai định hướng này có thời gian làm bài và số lượng câu hỏi giống nhau.

4. Các dạng câu hỏi trong cấu trúc đề thi THPT 2026

4.1. Dạng trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Dạng trắc nghiệm nhiều lựa chọn là dạng câu hỏi quen thuộc trong các đề thi tốt nghiệp THPT. Mỗi câu hỏi có 4 phương án trả lời, trong đó chỉ có 1 phương án đúng.

Dạng câu hỏi này xuất hiện ở Phần I của hầu hết các môn thi trắc nghiệm. Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

Để làm tốt dạng câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn, học sinh cần nắm chắc kiến thức cơ bản, hiểu bản chất vấn đề và rèn kỹ năng loại trừ phương án sai. Không nên chỉ ghi nhớ máy móc vì các phương án nhiễu trong đề thi có thể được thiết kế để kiểm tra mức độ hiểu sâu của học sinh.

4.2. Dạng câu hỏi đúng/sai

Dạng đúng/sai là điểm mới quan trọng trong cấu trúc đề thi THPT 2026. Mỗi câu hỏi đúng/sai gồm 4 ý nhỏ. Ở mỗi ý, thí sinh cần xác định nhận định đó là đúng hay sai.

Cách tính điểm của dạng câu hỏi đúng/sai có tính phân hóa cao:

Với dạng câu hỏi này, học sinh cần đọc kỹ từng nhận định, phân tích từng dữ kiện và tránh suy luận vội vàng. Một câu hỏi có thể bao gồm nhiều ý liên quan đến cùng một chủ đề nhưng mức độ đúng sai của từng ý là khác nhau.

4.3. Dạng câu hỏi trả lời ngắn

Dạng trả lời ngắn xuất hiện ở Phần III của một số môn như Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học và Địa lí. Đây là dạng câu hỏi yêu cầu thí sinh tự tìm ra đáp án, sau đó tô kết quả vào phiếu trả lời.

Đối với môn Toán, mỗi câu trả lời ngắn đúng được 0,5 điểm. Đối với các môn còn lại có dạng trả lời ngắn, mỗi câu đúng được 0,25 điểm.

Dạng câu hỏi trả lời ngắn yêu cầu học sinh có khả năng tính toán chính xác, hiểu rõ bản chất kiến thức và kiểm tra kỹ kết quả trước khi tô đáp án. Vì không có phương án gợi ý, học sinh cần hạn chế sai sót trong quá trình biến đổi, tính toán và ghi kết quả.

5. Định hướng ôn tập theo cấu trúc đề thi THPT 2026

Để ôn tập hiệu quả theo cấu trúc đề thi THPT 2026, học sinh cần có kế hoạch học tập rõ ràng, bám sát chương trình và rèn luyện từng dạng câu hỏi.

5.1. Nắm chắc kiến thức nền tảng

Trước hết, học sinh cần nắm vững kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa và các yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Kiến thức nền tảng là điều kiện quan trọng để xử lý các câu hỏi ở mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng.

Không nên học tủ hoặc chỉ tập trung vào một số chuyên đề quen thuộc. Đề thi theo chương trình mới có xu hướng đánh giá toàn diện hơn, vì vậy học sinh cần học đều các chủ đề trọng tâm.

5.2. Luyện kỹ năng làm câu hỏi trắc nghiệm

Với câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn, học sinh cần luyện kỹ năng đọc đề, xác định từ khóa, phân tích dữ kiện và loại trừ phương án sai.

Trong quá trình luyện đề, học sinh nên ghi lại các lỗi thường gặp, chẳng hạn như đọc thiếu dữ kiện, nhầm công thức, hiểu sai yêu cầu đề bài hoặc chọn đáp án theo cảm tính. Việc phân tích lỗi sai giúp quá trình ôn tập hiệu quả hơn.

5.3. Rèn kỹ năng làm câu hỏi đúng/sai

Với câu hỏi đúng/sai, học sinh cần phân tích riêng từng ý nhỏ thay vì đánh giá cả câu theo cảm nhận chung. Mỗi nhận định cần được kiểm tra dựa trên kiến thức, dữ kiện hoặc quy luật đã học.

Dạng câu hỏi đúng/sai có khả năng phân hóa cao, vì vậy học sinh cần luyện tập thường xuyên để tăng độ chính xác. Khi làm bài, cần tránh tâm lý chủ quan vì chỉ một ý sai cũng có thể làm giảm đáng kể số điểm của cả câu.

5.4. Rèn kỹ năng làm câu hỏi trả lời ngắn

Với câu hỏi trả lời ngắn, học sinh cần luyện khả năng tự tính toán và đưa ra đáp án chính xác. Khi làm bài, nên trình bày nháp rõ ràng, kiểm tra đơn vị, điều kiện và dạng kết quả cần ghi.

Dạng trả lời ngắn thường không có đáp án gợi ý nên yêu cầu học sinh phải hiểu bản chất kiến thức. Vì vậy, khi ôn tập, học sinh không chỉ luyện cách làm nhanh mà còn cần hiểu vì sao có kết quả đó.

5.5. Tăng cường luyện đề theo cấu trúc mới

Học sinh nên làm quen với cấu trúc đề thi THPT 2026 từ sớm thông qua các đề minh họa, đề tham khảo và đề luyện tập theo định dạng mới. Sau mỗi đề, cần phân tích kỹ câu sai, hệ thống lại kiến thức và điều chỉnh phương pháp học.

Việc luyện đề không nên chỉ nhằm mục tiêu tính điểm mà cần xem đây là quá trình phát hiện lỗ hổng kiến thức, rèn kỹ năng quản lý thời gian và hình thành chiến thuật làm bài phù hợp.

6. Lưu ý quan trọng về chương trình mới trong kỳ thi THPT 2026

Cấu trúc đề thi THPT 2026 gắn với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Do đó, đề thi có xu hướng đánh giá năng lực nhiều hơn, tăng cường các câu hỏi yêu cầu vận dụng kiến thức vào bối cảnh thực tiễn.

Học sinh cần thay đổi cách học từ ghi nhớ thụ động sang học hiểu, học có hệ thống và biết liên hệ kiến thức với thực tế. Với các môn khoa học tự nhiên, cần nắm chắc khái niệm, công thức, bản chất hiện tượng và kỹ năng xử lý số liệu. Với các môn khoa học xã hội, cần hiểu sự kiện, bản chất vấn đề, mối quan hệ giữa các nội dung và khả năng phân tích nhận định.

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh làm quen với từng dạng câu hỏi trong cấu trúc mới, đặc biệt là dạng đúng/sai và trả lời ngắn. Đồng thời, cần kết hợp giữa dạy kiến thức, rèn kỹ năng tư duy, luyện đề và đánh giá thường xuyên để giúp học sinh chuẩn bị tốt cho kỳ thi.

7. Câu hỏi thường gặp về cấu trúc đề thi THPT 2026

Cấu trúc đề thi THPT 2026 có gì mới?

Cấu trúc đề thi THPT 2026 có điểm mới là tăng cường đánh giá năng lực học sinh thông qua nhiều dạng câu hỏi khác nhau, bao gồm trắc nghiệm nhiều lựa chọn, đúng/sai, trả lời ngắn và tự luận đối với môn Ngữ văn.

Môn Toán trong đề thi THPT 2026 có bao nhiêu câu?

Môn Toán có thời gian làm bài 90 phút, gồm 22 câu hỏi. Trong đó có 12 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn, 4 câu đúng/sai và 6 câu trả lời ngắn.

Những môn nào có câu hỏi trả lời ngắn trong đề thi THPT 2026?

Các môn có câu hỏi trả lời ngắn gồm Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học và Địa lí.

Môn Ngữ văn thi theo hình thức nào?

Môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút. Đề thi gồm phần Đọc hiểu và phần Viết.

Học sinh nên ôn tập như thế nào theo cấu trúc đề thi THPT 2026?

Học sinh nên nắm chắc kiến thức nền tảng, luyện từng dạng câu hỏi, làm quen với đề thi theo cấu trúc mới, phân tích lỗi sai sau mỗi lần luyện đề và rèn kỹ năng quản lý thời gian khi làm bài.

Kết luận

Cấu trúc đề thi THPT 2026 theo chương trình mới có nhiều điểm đáng chú ý, đặc biệt là sự xuất hiện của dạng câu hỏi đúng/sai và trả lời ngắn ở một số môn. Những thay đổi này giúp đề thi đánh giá toàn diện hơn năng lực học tập của học sinh, đồng thời yêu cầu học sinh phải có phương pháp ôn tập phù hợp.

Để đạt kết quả tốt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, học sinh cần chủ động nắm rõ cấu trúc đề thi, học chắc kiến thức nền tảng, rèn kỹ năng làm bài và thường xuyên luyện tập với các dạng câu hỏi theo định dạng mới. Việc chuẩn bị sớm, học đúng trọng tâm và ôn tập có chiến lược sẽ giúp học sinh tự tin hơn khi bước vào kỳ thi.