PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN: A – HÁT Bài 1. TƯ THẾ HÁT VÀ MIỆNG HÁT MỤC TIÊU 1. Kiến thức – Biết đứng, ngồi hát đúng tư thế. – Biết cách mở miệng phù hợp khi hát. 2. Năn

GV hướng dẫn HS hát hoặc nói một câu hát đã học trong khi môi, hàm và má vẫn chuyển động mạnh.
2. Hoạt động 2: Khám phá kiến thức mới
a) Mục tiêu HS thực hành được tư thế hát đúng, phân tích được hình dáng của miệng khi hát.
b) Nội dung - Tư thế và miệng hát: + Tư thế hát: GV phân tích cách để HS có tư thế hát đúng; GV minh hoạ bằng tư thế đứng và ngồi hát (xem phần mô tả trong SGK). + Miệng hát: Cách mở miệng mềm mại; vận dụng mở miệng với các nguyên âm khác nhau. - Khởi động giọng:
Luyện một số mẫu âm với các nguyên âm i, ê a, ô, u để phân biệt hình dáng của miệng khi hát các nguyên âm khác nhau;
Luyện các mẫu âm đi lên, đi xuống liền bậc một quãng 2 thứ trong tầm âm phù hợp. - Học hát: Ngoài ca khúc Hát ru và Hát với chú ve con được biên soạn trong SGK Âm nhạc 10, GV có thể lựa chọn một ca khúc Việt Nam hoặc nước ngoài có giai điệu và tính chất âm nhạc tương tự như: Tổ quốc (dân ca Nga, dịch lời Việt: Trung Kiên); Vì sao cô em xinh đẹp trẻ trung (nhạc: M. Glinka, dịch lời Việt: Trung Kiên); Donna Donna (nhạc: Sholom Secunda, lời thơ: Aaron Zeitlin, dịch lời Việt: Trần Tiến); Giấc mơ trưa; Hà Nội 12 mùa hoa (Giáng Son); Đường đến ngày vinh quang (Trần Lập); Ngày mùa (Văn Cao); Lá Xanh (Hoàng Việt),… để hướng dẫn HS học hát.
Vận dụng hát ca khúc có tính chất mềm mại, chậm rãi (Hát ru). Yêu cầu: x Miệng luôn mở rộng, ngáp nhẹ phía trong miệng. x Luyến đủ nốt, luyện nhiều lần các âm có dấu luyến: à ơi, con, ngủ, mẹ, rung,… x Luyện nhiều lần các tiết tấu móc giật. x Đặt âm thanh nhẹ nhàng, cơ hàm thả lỏng; lấy hơi khi ngắt ý, ngắt câu.
x Khẩu hình mở thoải mái, tự nhiên. - Vận dụng hát ca khúc có tính chất hoạt bát (Hát với chú ve con). Yêu cầu: xMiệng mở thoải mái, linh hoạt. xĐặt âm thanh nhẹ nhàng, cơ hàm thả lỏng; lấy hơi khi ngắt ý, ngắt câu. c) Sản phẩm HS nhận dạng và mô tả được tư thế hát đúng, sai, thực hành được tư thế hát đúng; phân biệt và phân tích được hình dáng của miệng khi hát các nguyên âm khác nhau.

HS hát chính xác cao độ, trường độ; vận dụng được tư thế hát đúng, mở miệng thoải mái và phù hợp khi hát.
d) Tổ chức thực hiện - Tư thế hát: + GV giới thiệu một số tư thế hát khác nhau, nhấn mạnh hai tư thế thường sử dụng là tư thế đứng hát và ngồi hát.
GV cho HS xem hình ảnh minh hoạ và làm mẫu cho HS nhận biết, so sánh với tư thế sai. + GV hướng dẫn HS thực hành hai tư thế đứng hát và ngồi hát. + Chia lớp thành từng nhóm nhỏ để thực hành tư thế hát và tập mở khẩu hình. Từng nhóm tự luyện tập và chỉnh sửa cho nhau.
Miệng hát: + GV cho HS xem hình ảnh minh hoạ, xem các clip về việc mở khẩu hình.
GV giới thiệu cách mở khẩu hình một số nguyên âm, phụ âm khác nhau khi hát. So sánh cách mở khẩu hình đúng và sai.
Chia lớp thành từng nhóm nhỏ để thực hành, luyện tập. Đại diện HS các nhóm mô tả và thực hành trước lớp; GV nhận xét.
* Lưu ý: Trong quá trình luyện tập, GV thường xuyên nhắc nhở HS thả lỏng các bộ phận môi, lưỡi, hàm ếch mềm, cằm đồng thời giữ cho cơ thể thoải mái.
Khởi động giọng: + GV cho HS luyện một số mẫu âm (xem gợi ý trong SGK Âm nhạc 10). GV hướng dẫn HS xướng âm mẫu âm hoặc luyện bằng các nguyên âm a, ô, i, ê,… kết hợp các phụ âm n, m, l,…
Miệng mở phù hợp với các nguyên âm và phụ âm khác nhau. Giữ khuôn mặt, hàm dưới và cơ thể được thả lỏng khi luyện thanh.
GV luyện mẫu âm đi lên, đi xuống liền bậc một quãng 2 thứ trong tầm âm phù hợp. - Học hát + GV cho HS nghe ca khúc được học qua phương tiện nghe nhìn hoặc hát mẫu. + GV hướng dẫn HS phân tích tác phẩm. + GV hướng dẫn HS học từng câu. + GV hướng dẫn HS ghép giai điệu với lời ca, hát với nhạc đệm hoặc vừa hát vừa gõ phách. + Các nhóm trình bày ca khúc trước lớp, GV nhận xét.
3. Hoạt động 4: Luyện tập
a) Mục tiêu HS hát đúng tư thế, kĩ thuật, thể hiện được sắc thái của bài hát.
b) Nội dung Trả lời các câu hỏi liên quan tới bài học; luyện tập và thực hành tư thế đứng và mở miệng khi hát.

Bài 2. LÀM CHỦ HƠI THỞ MỤC TIÊU 1. Kiến thức HS nhận biết được cách lấy hơi, giữ hơi và đẩy hơi khi hát. 2. Năng lực – Mô tả được cách lấy hơi, giữ hơi và đẩy h

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
GV: SGK, SGV Âm nhạc 10, file âm thanh và hình ảnh, video, bản nhạc bài Hành quân xa và Màu cờ tôi yêu, file hình ảnh minh hoạ về điều tiết hơi thở trong ca hát, nhạc đệm, phương tiện nghe nhìn,…
HS: SGK Âm nhạc 10.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động
a) Mục tiêu HS cảm nhận được sự chuyển động của hơi thở, giữ được cơ thể thoải mái, cơ mặt, miệng và cơ hàm thả lỏng.
b) Nội dung Thực hiện một số động tác rung môi hoặc "hừm" nhẹ.
c) Sản phẩm Miệng, hàm dưới, cơ mặt được thả lỏng, thoải mái. HS cảm nhận được sự chuyển động của hơi thở khi thực hành hoạt động khởi động.
d) Tổ chức thực hiện GV hướng dẫn HS thực hiện động tác hít thở sâu, "hừm" nhẹ với môi mím chặt, mép trong của môi rung nhẹ.
2. Hoạt động 2: Khám phá kiến thức mới
a) Mục tiêu Phân tích được cách lấy hơi và điều tiết hơi thở khi hát. Vận dụng được cách điều tiết hơi thở khi hát.
b) Nội dung - Phương pháp lấy hơi, giữ hơi, đẩy hơi khi hát: Phân tích phương pháp lấy hơi, giữ hơi, đẩy hơi khi hát (SGK trang 53). - Khởi động giọng: + Luyện một số mẫu âm với các nguyên âm i, ê a, ô, u,… để phân biệt hình dáng của miệng khi hát các nguyên âm khác nhau. + Luyện các mẫu âm đi lên, đi xuống liền bậc một quãng 2 thứ trong tầm giọng phù hợp. - Học hát: Ngoài hai ca khúc được biên soạn trong SGK Âm nhạc 10, GV có thể lựa chọn những ca khúc có giai điệu đơn giản, liền bậc để luyện tập hơi thở cho HS như: Từ đó của Phan Mạnh Quỳnh, Làng tôi của Văn Cao, Sống như đoá hoa, Lá cờ của Tạ Quang Thắng, Niềm tin chiến thắng của Lê Quang,… + Vận dụng hát ca khúc có tính chất nhịp đi (Hành quân xa).

Yêu cầu: x Miệng mở rộng, cơ thể thoải mái, cơ hàm thả lỏng. x Âm thanh phát ra gọn gàng, dứt khoát, tròn tiếng và có độ vang.
x Hát nhấn mạnh hơn vào đầu nhịp, cơ hàm thả lỏng. x Lấy hơi sâu tại những chỗ ngắt ý, ngắt câu. Điều tiết hơi đều đặn trong suốt câu hát. + Vận dụng hát ca khúc trữ tình (Màu cờ tôi yêu). Yêu cầu: x Lấy hơi sâu, nhanh và nhẹ nhàng, giữ hơi ở phần bụng quanh cơ hoành. Giữ và nén chắc hơi để âm thanh đều đặn.
x Đặt âm thanh nhẹ ở đầu mỗi câu hát.
x Miệng mở phù hợp, giữ cơ thể thả lỏng, thoải mái khi hát. c) Sản phẩm
HS mô tả được cách điều tiết hơi thở trong ca hát. - HS vận dụng được cách điều tiết hơi thở khi hát. - Hát đúng cao độ, trường độ, thể hiện được sắc thái của bài hát. d) Tổ chức thực hiện - Phương pháp lấy hơi, giữ hơi, đẩy hơi: + GV mô tả chi tiết cách điều tiết hơi thở qua hình ảnh minh hoạ. + GV làm mẫu cách lấy hơi, giữ hơi, đẩy hơi bằng một câu hát cụ thể. + GV hướng dẫn HS cách lấy hơi, giữ hơi, đẩy hơi. + GV yêu cầu một số HS lên thực hành. GV sửa sai cho HS (nếu có). + GV hướng dẫn HS chia thành các nhóm nhỏ để tự thực hành, luyện tập. GV sửa sai cho HS (nếu có).
Khởi động giọng: HS đứng tại chỗ, GV chọn một số mẫu âm liền bậc, kết hợp các nguyên âm i, ô, a với phụ âm m, n, l để luyện hát cho HS.
Học hát: + GV cho HS nghe ca khúc được học qua phương tiện nghe nhìn hoặc hát mẫu. + GV hướng dẫn HS đọc xướng âm từng câu, ghép từng câu với phụ âm và nguyên âm như: ma, ha, nô, na, la,… Khi HS đã quen với giai điệu bài hát thì ghép giai điệu với lời ca.
GV lưu ý HS lấy hơi ở những chỗ ngắt ý, ngắt câu. + GV hướng dẫn HS ghép cả bài với nhạc đệm hoặc nhạc beat.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu - HS thuộc bài hát, vận dụng được cách điều tiết hơi thở khi hát. - HS hát đúng cao độ, trường độ và thể hiện được sắc thái của bài hát.

Bài 3. PHÁT ÂM RÕ CHỮ MỤC TIÊU 1. Kiến thức Phân tích được cách phát âm rõ chữ. 2. Năng lực Vận dụng được cách phát âm rõ chữ khi hát. 3. Phẩm chất Có thái độ t

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU GV: SGK, SGV Âm nhạc 10, file âm thanh và hình ảnh, video, bản nhạc bài dân ca Cò lả và ca khúc Lí hoài nam, file hình ảnh minh

quan họ (Phó Đức Phương), Bà tôi (Nguyễn Vĩnh Tiến), Thương ca tiếng Việt (nhạc: Đức Trí, lời: Hà Minh Quang),… để hướng dẫn HS học hát.
Để HS hát rõ lời, GV cần quan tâm tới sáu thanh điệu với các nguyên tắc khởi chữ, mở chữ, đóng chữ. Những chữ cần ngân dài phần nguyên âm, hoặc ngân bằng âm ngậm, hoặc phải hát gọn từ, hoặc đóng tiếng ngay,…
Vận dụng hát bài dân ca Cò lả. Yêu cầu: x Lấy hơi ở các ô nhịp thứ 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16. x Tập riêng những ca từ có dấu luyến trong bài như: lả, bay, phủ, cánh,… x Ngân dài các ca từ có kết chữ bằng các nguyên âm như: cò, lả, phủ, ra,…; đóng tiếng ngay với các ca từ kết bằng các phụ âm như: đồng, rằng, biết,…
x Đặt âm thanh nhẹ nhàng, miệng mở thoải mái, hát tự nhiên như nói.
x Hát nhấn mạnh hơn vào các phách mạnh. + Vận dụng hát bài dân ca Lí hoài nam. Yêu cầu: x Lấy hơi tại các ô nhịp 2, 4, 6, 8 và những chỗ có dấu lặng đơn, lặng đen. x Đặt âm thanh nhẹ nhàng, thả lỏng cơ thể. x Miệng mở tự nhiên, mềm mại, hở hàm răng trên, hàm dưới thả lỏng khi hát các giai điệu nhảy quãng.
x Tập nhiều lần các hư từ luyến, láy như: ơ, các ca từ như: uẩy, oả, chi rứa,…
x Thể hiện được sắc thái tình cảm của bài hát. c) Sản phẩm - HS phân tích được cách khởi chữ, mở chữ, đóng chữ. - HS vận dụng được cách phát âm rõ chữ khi hát. - HS hát đúng cao độ, trường độ, thể hiện được sắc thái của bài hát. d) Tổ chức thực hiện - Phát âm rõ chữ: + GV phân tích cách khởi chữ, mở chữ, đóng chữ. + Chia lớp thành từng nhóm nhỏ để thực hành luyện tập cách phát âm, nhả chữ qua một ca từ, một câu hát cụ thể.
Đại diện HS các nhóm thực hiện trước lớp, GV nhận xét. - Khởi động giọng: Tất cả HS đứng tại chỗ, luyện mẫu âm với các nguyên âm và phụ âm khác nhau. GV chú ý tới cách phát âm nhả chữ, sửa sai cho HS (nếu có).

Học hát: + GV cho HS nghe tác phẩm được học qua phương tiện nghe nhìn hoặc hát mẫu. + GV hướng dẫn HS học từng câu, đoạn. + GV phân tích những ca từ cần ngân dài phần nguyên âm, những ca từ cần đóng chữ ngay. + Chia lớp thành từng nhóm để thực hành luyện tập những ca từ có nhiều luyến láy và tiết tấu khó trong bài học.
GV khuyến khích một số HS trình bày những đoạn khó trước lớp và nhận xét. + GV hướng dẫn HS ghép giai điệu với lời ca.
3. Hoạt động 4: Luyện tập
a) Mục tiêu - HS hát thuần thục bài hát đạt tròn vành, rõ chữ.
HS tìm hiểu được các bài hát địa phương nơi HS đang sinh sống, góp phần gìn giữ và phát triển dân ca tại địa phương cũng như âm nhạc truyền thống của dân tộc.
b) Nội dung Trả lời các câu hỏi liên quan tới bài học; luyện tập phát âm rõ chữ các nguyên âm, phụ âm khó trong bài học.
c) Sản phẩm HS hát rõ lời, hát chính xác giai điệu và lời ca, thể hiện được sắc thái tình cảm của bài hát.
d) Tổ chức thực hiện - Chia lớp thành các nhóm nhỏ để luyện tập cách phát âm, nhả chữ khi hát; thành viên trong mỗi nhóm trình bày kết quả thực hiện được trước lớp. - GV nhận xét và gợi ý HS thực hiện bài hát với các hình thức hát bè, hát đuổi,… - GV yêu cầu HS kể tên một số bài hát dân ca tại địa phương nơi HS đang sinh sống.
4. Hoạt động 4: Vận dụng sáng tạo
a) Mục tiêu - Vận dụng được cách hát tròn vành rõ chữ khi hát các bài dân ca. - Hát được bài hát ở các hình thức khác nhau.
b) Nội dung Đặt lời mới cho bàn dân ca Cò lả và thể hiện theo các hình thức khác nhau hoặc chọn một bài dân ca của địa phương, lên ý tưởng và thể hiện bài hát tròn vành, rõ chữ.
c) Sản phẩm Đặt được lời mới cho bài dân ca hoặc thể hiện bài hát dân ca tự trọn đạt tròn vành, rõ chữ.

Bài 4. Hát giọng chuyển MỤC TIÊU 1. Kiến thức HS nhận biết được cách chuyển giọng hát giữa các âm khu khác nhau. 2. Năng lực Biết hát chuyển giọng từ âm thấp lê

d) Tổ chức thực hiện GV chia lớp đứng hoặc ngồi tại chỗ, thực hiện rung môi. Khi môi đã rung đều, thêm cao độ và lướt tự nhiên.
Đặt âm nhẹ, nên bắt đầu từ âm vực trung, luyện đi lên và đi xuống một quãng 2 thứ.
2. Hoạt động 2: Khám phá kiến thức mới
a) Mục tiêu HS nhận dạng và vận dụng được cách hát giọng chuyển.
b) Nội dung - Hát giọng chuyển - Khởi động giọng: Luyện các mẫu âm đi lên, đi xuống liền bậc một quãng 2 thứ trong tàm giọng phù hợp. - Học hát:
Bên cạnh hai ca khúc biên soạn trong SGK Âm nhạc 10, GV có thể lựa chọn những ca khúc có giai điệu liền bậc, lời ca ý nghĩa để thay thế như: Phố xa (Lê Quốc Thắng), Những bông hoa trong vườn Bác (Vân Dung), Mặt trời bé con (Trần Tiến), Ba kể con nghe (Nguyễn Hải Phong),… và thực hiện theo gợi ý sau:
Vận dụng hát ca khúc với giai điệu có những quãng liền bậc (Mùa xuân đầu tiên). Yêu cầu: xLấy hơi tại những chỗ ngắt ý, ngắt câu, ngắt đoạn. xĐặt âm nhẹ nhàng, miệng mở rộng, lấy hơi sâu, giữ chắc hơi khi hát chuyển từ âm khu thấp sang âm khu cao và ngược lại.
xTập nhiều lần giai điệu có âm vực rộng như: mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên; gà đang gáy trưa bên sông,…
xTập nhiều lần nhóm tiết tấu trong giai điệu: với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông.
xNhấn nhẹ vào phách mạnh khi hát. + Vận dụng hát ca khúc với giai điệu có nhảy quãng xa (Giấc mơ sẽ đến bên ngưỡng cửa). Yêu cầu: xLấy hơi tại những chỗ có dấu chấm, dấu phảy trong bài; giữ và điều tiết hơi đều đặn. xMiệng mở rộng, đặt âm thanh nhẹ nhàng khi hát chuyển giọng từ âm thấp lên âm cao và ngược lại.
xLuôn thả lỏng cơ thể khi hát giai điệu nhảy quãng gần, quãng xa. xCác ca từ: giấc, hãy, xinh đẹp, thế giới,… ngân dài âm cho đến hết trường độ của nốt mới khép chữ.
c) Sản phẩm HS biết chuyển giọng nhẹ nhàng với âm thanh đều đặn khi hát. d) Tổ chức thực hiện - Hát chuyển giọng: GV cho HS nghe trích đoạn hoặc hát mẫu để HS phân biệt âm thanh khi hát chuyển từ giọng thật (giọng tự nhiên) sang giọng chuyển.

Luyện thanh: Cả lớp đứng tại chỗ, luyện mẫu âm với các nguyên âm và phụ âm khác nhau. Nên luyện giai điệu từ cao xuống thấp. Hát chuyển nhẹ nhàng từ nốt này sang nốt kia.
Học hát: + GV cho HS nghe ca khúc qua phương tiện nghe nhìn hoặc hát mẫu. + GV hướng dẫn HS học từng câu, đoạn, ghép cả bài. + GV chia lớp thành từng nhóm để thực hành luyện tập những giai điệu và tiết tấu khó trong bài học.
GV yêu cầu một số HS trình bày trước lớp, GV nhận xét. + GV hướng dẫn HS ghép giai điệu với lời ca.
4. Hoạt động 4: Luyện tập
a) Mục tiêu
HS thuộc bài hát, biết cách chuyển giọng trong khi hát.
b) Nội dung Trả lời các câu hỏi liên quan tới bài học; luyện tập hát chuyển giọng.
c) Sản phẩm Hát chính xác giai điệu và lời ca, âm thanh đạt sự đều đặn.
d) Tổ chức thực hiện - Chia lớp thành các nhóm nhỏ để luyện hát chuyển giọng; thành viên trong mỗi nhóm trình bày kết quả thực hiện được trước lớp. - GV nhận xét và gợi ý HS thực hiện bài hát với các hình thức hát bè, hát đuổi,… - GV yêu cầu HS trình bày bài hát, GV khuyến khích và sửa lỗi cho HS (nếu có).
4. Hoạt động 4: Vận dụng sáng tạo
a) Mục tiêu Vận dụng nhuần nhuyễn cách hát chuyển giọng, biết biểu diễn ca khúc với nhiều hình thức khác nhau, có thể kết hợp một số động tác cơ thể.
b) Nội dung Biểu diễn ca khúc Mùa xuân đầu tiên của Văn Cao bằng các hình thức hát đơn ca, song ca, tốp ca, kết hợp một số động tác cơ thể.
c) Sản phẩm HS hát chính xác cao độ, trường độ, biết biểu diễn bài hát kết hợp các động tác cơ thể.
d) Tổ chức dạy học Sử dụng nhóm phương pháp dạy học tích cực để thảo luận và đưa ra các ý tưởng trình diễn bài hát với các hình thức hát đơn ca, song ca, tốp ca, hát bè, hát đuổi,… kết hợp vận động cơ thể.

PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN: B – NHẠC CỤ Bài 1. Giới thiệu đàn guitar và kĩ thuật bấm, gảy trên dây 5, dây 4 I MỤC TIÊU 1. Kiến thức – Nắm được những kiến thức cơ bản củ

Guitar acoustic: Đàn guitar được làm từ các loại gỗ chuyên dụng, hình dáng hơi giống đàn classic nhưng khác ở phần nửa dưới thân đàn, bề ngang của cần đàn cũng nhỏ hơn đàn classic, thường gồm 21 phím bấm và sử dụng dây kim loại.
Guitar electric (còn được gọi là đàn điện): Cấu tạo có nhiều điểm giống guitar classic và guitar acoustic. Tuy nhiên, guitar điện có thân đặc và không có lỗ thoát âm, sử dụng pickup để chuyển đổi rung động của dây đàn thành xung điện và tạo ra âm thanh. Đàn thường có từ 22 - 28 phím.
c) Sản phẩm HS nhận biết, phân biệt được một số loại đàn guitar. d) Tổ chức thực hiện - GV cho HS xem một video clip (hoặc tranh ảnh) giới thiệu về ba loại đàn guitar. - GV cho HS chia nhóm, thảo luận và nêu những điểm khác biệt của 3 loại đàn guitar.
GV nhận xét và tóm lược lại các ý chính về ba loại đàn guitar.
2. Hoạt động 2: Khám phá kiến thức mới
a) Mục tiêu - HS nắm được cấu tạo đàn guitar, tên và thứ tự các dây trên đàn. - HS nhận biết được các nốt nhạc cơ bản của thế tay thứ nhất. - HS biết ngồi chơi đàn đúng tư thế (cổ điển và đệm hát). - HS làm quen với kí hiệu hai bàn tay và kĩ thuật bấm, gảy. - HS làm quen với một số nốt nhạc ở thế tay thứ nhất trên dây 5, dây 4.
b) Nội dung Lưu ý: GV nên hướng dẫn HS sử dụng đàn guitar classic do đặc tính dễ dùng, không gặp nhiều khó khăn khi tập (dây nilon dễ bấm hơn so với dây kim loại). - Giới thiệu đàn guitar: + Cấu tạo đàn guitar classic. Lưu ý về vị trí các phím đàn. Trên dây số 6, phím 1 là phím đầu tiên trên đàn được ngăn bằng miếng kim loại ngăn phím, tiếp theo là phím 2, 3,… tương tự với các dây còn lại.
Thứ tự các dây buông trên đàn guitar: 1 (Mi) - 2 (Si) - 3 (Son) - 4 (Rê) - 5 (La) - (6) Mi. + Các nốt nhạc cơ bản của thế tay thứ nhất.

Tư thế ngồi chơi đàn guitar: Tư thế cổ điển, tư thế đệm hát. Với các HS đã nắm vững lí thuyết và năng lực tiếp thu tốt, có thể giới thiệu thêm tư thế ôm đàn khi đứng cho HS. Tuy nhiên tư thế này khó, yêu cầu lực tay khoẻ do phải kết hợp giữa bấm, gảy và giữ được đàn khi đứng.
Vị trí hai tay trên đàn guitar và kĩ thuật bấm, gảy: + Quy ước về kí hiệu ngón tay. + Vị trí hai tay và kĩ thuật bấm của tay trái, kĩ thuật gảy móc dây của tay phải. * Lưu ý: Khi bấm, GV hướng dẫn HS bấm vuông góc với phím đàn. Vị trí bấm có thể ở trong phím nhưng do đặc thù của đàn guitar, không nên bấm ở đầu phím (vì tốn lực) mà nên bấm ở gần vị trí miếng kim loại ngăn phím. Vị trí bấm đó sẽ giúp người chơi không phải dùng quá nhiều lực, âm thanh rõ ràng, tròn trịa hơn, không bị tạp âm.
Khi gảy, GV hướng dẫn HS giữ yên cổ tay, chỉ sử dụng lực từ các khớp ngón tay. Điều này sẽ giúp cho người chơi cải thiện về tốc độ, kéo dài thời gian chơi đàn. Để HS hạn chế sử dụng cổ tay khi chơi đàn, GV có thể yêu cầu cổ tay của HS hơi cong lên, cách mặt đàn khoảng 3 - 5 cm.
Một số nốt nhạc ở thế tay thứ nhất trên dây 5, dây 4: Vị trí nốt nhạc trên đàn ở thế tay thứ nhất và các bài thực hành. Phần thực hành câu nhạc sẽ hỗ trợ HS thuộc được nốt nhạc ở thế thứ nhất trên dây 5, dây 4. Với các nốt nhạc được thể hiện trên dây 5, dây 4, chỉ sử dụng ngón (p) để gảy.
c) Sản phẩm - HS trình bày được cấu tạo đàn guitar, tên, thứ tự các dây trên đàn và hệ thống phím bấm. - HS ngồi chơi đàn đúng tư thế (cổ điển và đệm hát). - HS nắm được kí hiệu hai bàn tay và bấm, gảy dây đàn đúng kĩ thuật. - HS thể hiện được một số nốt nhạc ở thế tay thứ nhất trên dây 5, dây 4. d) Tổ chức thực hiện - Giới thiệu đàn guitar: + GV hướng dẫn HS tham khảo SGK và internet, chia nhóm thảo luận về cấu tạo của đàn guitar (classic), tên cũng như thứ tự các dây đàn. HS cử đại diện trình bày, GV nhận xét và sửa sai (nếu có).
GV cho HS nhắc lại kiến thức về dòng kẻ phụ, yêu cầu các nhóm xác định tên của các nốt nhạc cơ bản của thế tay thứ nhất.
E F G A B C D E F

G A B C D E F G - Tư thế ngồi chơi đàn guitar, vị trí hai tay và kĩ thuật bấm, gảy: + GV hướng dẫn HS ôm đàn đúng tư thế, lưng luôn thẳng, các điểm tì chính xác

3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu
– Củng cố lại kiến thức cơ bản về guitar bao gồm: cấu tạo của đàn, tư thế ôm đàn và kĩ thuật bấm, gảy của hai tay.
– Dựa vào quy ước thế tay thứ nhất, HS có thể phát triển sang các thế tay thứ hai, thế tay thứ ba.
b) Nội dung
– Các kiến thức cơ bản về đàn guitar.
– Tư thế ôm đàn, kĩ thuật bấm gảy và các bài thực hành trên dây 5, dây 4 của thế tay thứ nhất.
c) Sản phẩm
– HS ôm đàn đúng tư thế, thực hành các bài tập đúng kĩ thuật.
– Nắm được quy ước bấm trên thế tay thứ nhất, thế tay thứ hai, thế tay thứ ba.
d) Tổ chức thực hiện
– Chia nhóm tập luyện các bài thực hành và luyện ngón (nếu có).
– GV nhắc nhở HS thả lỏng cơ thể, luôn giữ lưng thẳng khi chơi đàn.
– GV quan sát và sửa sai cho HS (nếu có).
– GV nhấn mạnh về quy ước chung khi thể hiện các nốt nhạc ở thế tay thứ nhất:
Tay trái:
Ngón 1 chỉ bấm ở phím 1, ngón 2-3-4 tuần tự bấm ở phím 2-3-4. Tuyệt đối không được bấm sai ngón trừ khi bản nhạc yêu cầu.
Tay phải:
• Ngón (p) gảy trên dây 6, 5, 4 liên tục, không cần thay thế.
• Ngón (i) gảy trên dây 3, nhưng nếu phải gảy liên tục thì nên dùng thêm ngón (m) hỗ trợ (không được dùng một ngón gảy liên tiếp hai lần mà phải thay đổi liên tục).
• Ngón (m) gảy trên dây 2, khi gảy liên tục thì dùng ngón (i) hỗ trợ.
• Ngón (a) gảy trên dây 1, khi gảy liên tục thì dùng ngón (m) hỗ trợ.
– GV yêu cầu HS nêu ý kiến về quy ước về thế tay thứ hai và thế tay thứ ba. GV nhận xét và thực hiện mẫu cho HS cách bấm ngón tay trái ở thế tay thứ hai và thế tay thứ ba.
Ví dụ:
Thế tay thứ nhất, Thế tay thứ hai, Thế tay thứ ba
Dây 5 – phím 3 là nốt Đô, bấm bằng ngón số 3., Dây 5 – phím 3 là nốt Đô, bấm bằng ngón số 2., Dây 5 – phím 3 là nốt Đô, bấm bằng ngón số 1.

Bài 2. KĨ THUẬT BẤM, GẢY TRÊN DÂY 3, DÂY 2 MỤC TIÊU 1. Kiến thức – Biết bảo quản đàn và điều chỉnh âm thanh đúng cách. – Thể hiện được các nốt nhạc của thế tay

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động
a) Mục tiêu HS tiếp cận bài học chủ động, có nhận thức ban đầu về sự cần thiết của việc điều chỉnh âm thanh đúng cho nhạc cụ.
b) Nội dung Nghe âm thanh của đàn guitar.
c) Sản phẩm HS nhận biết được cao độ chuẩn của đàn guitar và sự cần thiết phải điều chỉnh âm thanh
đúng cho đàn guitar.
d) Tổ chức thực hiện - GV cho HS nghe mẫu sai hoặc GV tự đàn mẫu và yêu cầu HS nhận xét về đoạn nhạc vừa được nghe. - GV cho HS nghe mẫu chuẩn và yêu cầu HS so sánh, nhận xét về hai đoạn nhạc.
2. Hoạt động 2: Khám phá kiến thức mới
a) Mục tiêu - HS biết điều chỉnh âm thanh và bảo quản nhạc cụ đúng cách. - HS thể hiện được một số nốt nhạc ở thế tay thứ nhất trên dây 3, dây 2.
b) Nội dung - Điều chỉnh âm thanh và bảo quản đàn: + Điều chỉnh âm thanh: Trên đàn guitar, việc điều chỉnh âm thanh còn được gọi là lên dây đàn. Hiện nay có rất nhiều phương pháp lên dây đàn guitar như lên dây kiểu truyền thống (SGK), sử dụng các phần mềm hỗ trợ hoặc máy lên dây. Tuỳ vào điều kiện và năng lực, GV có thể hỗ trợ, hướng dẫn HS. + Bảo quản đàn: Do đàn guitar được làm bằng gỗ nên yêu cầu HS bảo quản như đồ gỗ thông thường (tránh nhiệt độ cao, nước và va đập), chú ý vệ sinh đàn bằng khăn mềm trước và sau khi sử dụng. - Một số nốt nhạc ở thế tay thứ nhất trên dây 3, dây 2: Phần thực hành câu nhạc sẽ hỗ trợ HS thuộc được nốt nhạc ở thế thứ nhất trên dây 3, dây 2. Bài tập thực hành thế tay thứ nhất trên dây 3, dây 2 (Inh lả ơi) chỉ sử dụng ngón (i) và (m) để gảy (thực hành đúng kí hiệu số ngón trong bản nhạc).

Chú ý: Theo quy tắc gảy, ngón (i) sẽ gảy dây 3, khi cần hỗ trợ có thể sử dụng ngón (m), tương tự với dây 2 là ngón (m) và hỗ trợ là ngón (i). Tuy nhiên, có một

Một số nốt nhạc ở thế tay thứ nhất trên dây 3, dây 2: + GV cho HS xem hình minh hoạ các nốt trên dây 3, dây 2, bấm, gảy trên đàn để HS nhận biết vị trí nốt nhạc

c) Sản phẩm - HS biết tự chỉnh dây đàn. - HS biết bảo quản nhạc cụ đúng cách. - Thể hiện thuần thục các bài thực hành. d) Tổ chức thực hiện - GV chia lớp thành các nhóm nhỏ, lập bảng so sánh những ưu nhược điểm các cách chỉnh âm thanh hiện nay và chia sẻ lại với cả lớp.
GV đưa ra một số tình huống trong quá trình bảo quản đàn, HS thảo luận và đưa ra phương án khắc phục
GV cho HS luyện tập và thể hiện các bài thực hành. GV cần đặc biệt lưu ý HS một số điểm sau: + Tay phải: Trước và sau khi gảy dây đàn, không được tì các ngón tay hoặc cổ tay lên trên
mặt đàn vì có thể làm ảnh hưởng đến tốc độ gảy. Các ngón tay cũng không được tì lên các dây đàn vì làm ảnh hưởng đến tốc độ chơi đàn, gây nhầm lẫn dây gảy, ảnh hưởng đến độ ngân vang của các nốt nhạc.
Ngoài ra, trước và sau khi gảy, các ngón tay không gảy vẫn phải khum tròn gần các dây đàn. (GV có thể hướng dẫn HS làm động tác "cầm cốc nước" để HS dễ tưởng tượng). Tư thế này vừa mang tính thẩm mĩ, vừa giúp cho các ngón tay không gảy được cố định gần sát các dây đàn, giúp cải thiện tốc độ khi tập các bài khó hoặc cần chơi với nhịp độ nhanh.
GV lưu ý HS trong quá trình gảy, không nên để ngón tay vào dây đàn quá sâu vì khi gảy sẽ phát ra tạp âm, ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh. Ngoài ra, khi gảy, không để ngón tay vừa gảy tì vào dây bên cạnh (vô tình sẽ trở thành kĩ thuật gảy ép dây), có thể tạo ra những sắc thái âm thanh không theo ý muốn.
4. Hoạt động 4: Vận dụng sáng tạo
a) Mục tiêu Biết ứng tác, biến tấu đơn giản khi chơi nhạc cụ.
b) Nội dung Điền thêm nốt nhạc (cao độ, trường độ) vào chỗ trống trong câu nhạc cho trước trong SGK (làm vào vở), và thể hiện câu nhạc đó trên đàn guitar.
c) Sản phẩm HS hoàn thiện được câu nhạc trong SGK và thể hiện được trên đàn guitar.
d) Tổ chức thực hiện - GV có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ, hướng dẫn HS điền thêm nốt nhạc phù hợp cho đúng nhịp, phách. GV yêu cầu HS tự luyện tập, thể hiện lại giai điệu mới trên đàn và các nhóm tự nhận xét chéo nhau. - GV nhận xét, khuyến khích và tổng kết bài học.

Bài 3. Kĩ thuật bấm, gảy trên dây 6, dây 1 I MỤC TIÊU 1. Kiến thức – HS thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái và duy trì tốc độ ổn định các bài thực hành. –

d) Tổ chức thực hiện GV cho HS nghe một trích đoạn tác phẩm guitar hoặc tự đánh mẫu một trích đoạn (có xử lý cường độ p, f) và yêu cầu HS nhận xét về tính chất

E F G GV yêu cầu HS đọc tên chỉ ra vị trí các nốt nhạc trên đàn. - Bài thực hành trên dây 6, dây 1: GV thực hiện làm mẫu cho HS. + GV hướng dẫn HS chia tiết nhạ

Bài 4. KĨ THUẬT GÃY QUÃNG HOÀ ÂM MỤC TIÊU 1. Kiến thức Gảy được quãng hoà âm trên đàn guitar 2. Năng lực Thể hiện được các bản nhạc có quãng hoà âm (chồng âm).

THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU – GV: SGK, SGV Âm nhạc 10, file âm thanh và hình ảnh, video, bản nhạc, nhạc cụ, phương tiện nghe nhìn. – HS: SGK Âm nhạc 10. TIẾN T

c) Sản phẩm Thể hiện được chính xác các bài tập thực hành gảy quãng hoà âm. d) Tổ chức thực hiện - Cách gảy quãng hoà âm trên đàn guitar: + GV gảy mẫu một vài quãng hoà âm, hướng dẫn HS về quy tắc đặt ngón tay. + GV yêu cầu HS thực hiện theo, quan sát và chỉnh sửa về tư thế tay, số ngón tay cho HS (nếu cần).
Thực hành câu nhạc: + GV thực hiện làm mẫu cho HS. + GV hướng dẫn HS chia tiết nhạc. + GV yêu cầu HS đọc tên nốt nhạc của từng chồng âm.
GV thực hiện chậm từng chồng âm và yêu cầu HS thực hành theo, khi HS đã bấm, gảy chính xác, cho HS thực hành từng tiết nhạc và ghép câu nhạc.
Bài thực hành dựa theo chất liệu bài hát Ngày mùa của nhạc sĩ Văn Cao. + GV thể hiện mẫu bài thực hành và yêu cầu HS nêu tính chất âm nhạc cũng như các quãng hoà âm trong bài.
GV hướng dẫn HS chia tiết nhạc. + GV yêu cầu HS đọc tên nốt nhạc theo tiết tấu. Có thể chia nhóm để đọc theo bè. + GV chơi chậm từng nốt, từng chồng âm và yêu cầu HS tập theo. Khi HS đã thuộc nốt và các chồng âm, ghép từng tiết nhạc và ghép cả bài.
Lưu ý: Khi gảy quãng hoà âm trên dây 4 và dây 3, không nên dùng ngón (i) gảy dây 4 và ngón (m) gảy dây 3 mà thay vào đó, GV hướng dẫn HS sử dụng ngón (p) gảy dây 4 và ngón (i) gảy dây 3. (Dây 4 của đàn guitar có cấu tạo từ các vòng xoắn đan vào nhau, nếu dùng ngón (i) để gảy có thể gây ra nhiều tạp âm).
GV nhắc HS cần phải chú ý phân chia lực bấm, gảy trong khi gảy quãng hoà âm. Tay trái: Vẫn giữ nguyên tắc các ngón bấm vuông góc với phím đàn, nhưng trong trường hợp bấm quãng hoà âm, sẽ có một số nốt với khoảng cách bấm cách xa nhau, khó có thể bấm vuông góc được. Khi đó, ngón số 1 và ngón số 4 có thể bấm nghiêng (do khoảng cách các nốt xa nhau, ngón 1 có thể bấm hơi nghiêng về bên trái và ngón 4 hơi nghiêng về bên phải), các ngón còn lại vẫn phải bấm vuông góc.
Tay phải: Gảy quãng hoà âm đối với đàn guitar là tương đối khó, do đặc thù cấu tạo các ngón tay khác nhau nên lực phát động sẽ khác nhau. Chính vì thế, GV cần quan sát, hướng dẫn và đưa ra một số bài tập nhỏ trước khi cho HS gảy quãng hoà âm. Có thể cho HS tập thêm nhiều lần các nốt trên dây 3, 2, 1 đã được học để nâng cao lực gảy của các ngón (i-m-a), giúp cho lực tay khoẻ hơn.

Ngoài ra để móng tay cũng là một cách để hỗ trợ lực cho HS khi gảy. Móng tay có thể hơi vát chéo về bên phải. 3. Hoạt động 3: Luyện tập a) Mục tiêu Thể hiện thu

Bài 5. Cách đệm tiết điệu Waltz MỤC TIÊU 1. Kiến thức – Nắm được âm hình cơ bản của tiết điệu Waltz. – Thể hiện được một số hợp âm ba chính của giọng Son trưởng

2. Hoạt động 2: Khám phá kiến thức mới
a) Mục tiêu - Nắm được đặc điểm và âm hình cơ bản của tiết điệu Waltz. - Biết cách đọc hợp âm trên bản nhạc, cách bấm ba hợp âm chính của giọng Son trưởng: G, C, D. - Thực hành đệm được cho bài hát bằng tiết điệu Waltz.
b) Nội dung - Tiết điệu Waltz: đặc điểm, âm hình cơ bản, cách đệm tiết điệu Waltz trên đàn guitar. - Các hợp âm ba chính của giọng Son trưởng: G, C, D. Với những hợp âm có nhiều nốt, cần sắp xếp ngón bấm cho chính xác. Với các ngón bấm gần sát nhau, cần bấm vuông góc và tách nhau ra để tránh tình trạng đè vào dây bên cạnh. - Thực hành đệm tiết điệu Waltz cho trích đoạn bài hát Đếm sao của nhạc sĩ Văn Chung.
c) Sản phẩm - HS nêu được đặc điểm của tiết điệu Waltz. - Thể hiện được âm hình cơ bản của tiết điệu Waltz trên đàn guitar. - Thuộc và thể hiện được ba hợp âm chính của giọng Son trưởng trên thế tay thứ nhất. - Đệm được guitar bài hát Đếm sao (nhịp 4) bằng tiết điệu Waltz.
d) Tổ chức thực hiện - Tiết điệu Waltz: + GV yêu cầu HS đọc sách và cho biết đặc điểm của tiết điệu Waltz (sử dụng đệm cho các 3 3 ca khúc được viết ở nhịp 4 hoặc 8). + GV cho HS sử dụng nhạc cụ gõ hoặc vỗ tay lại âm hình cơ bản của tiết điệu Waltz. + GV thể hiện âm hình cơ bản của tiết tiệu Waltz trên đàn guitar. Lưu ý: Gảy mạnh hơn vào phách mạnh (ngón p), hai phách sau thì gảy đều và nhẹ hơn (ngón i+m+a). + GV yêu cầu HS tập theo. + GV yêu cầu HS tự vẽ lại âm hình cơ bản tiết điệu Waltz. - Cách bấm các hợp âm ba chính của giọng Son trưởng trên thế tay thứ nhất: + GV giới thiệu cho HS các hợp âm ba chính của giọng Son trưởng: G, C, D. + GV hướng dẫn HS đặt ngón bấm hợp âm theo hình trong SGK. + GV hướng dẫn HS cách chuyển hợp âm. Có thể hướng dẫn HS vừa bấm hợp âm vừa 3 đọc theo tiết tấu nhịp 4 . + GV hướng dẫn HS cách gảy tay phải kết hợp với bấm hợp âm tay trái. - GV hướng dẫn HS chuyển hợp âm kết hợp gảy tay phải.

Đệm bài hát "Đếm sao": + GV yêu cầu HS nhắc lại về quy tắc bấm, gảy, lưu ý HS cần thực hiện đúng quy tắc. + GV hướng dẫn HS chia câu nhạc, tiết nhạc. + GV hướng dẫn HS bấm chuyển hợp âm tay trái kết hợp với hát bài hát Đếm sao. + GV hướng dẫn HS tập bấm hợp âm tay trái kết hợp gảy tay phải với từng tiết nhạc. Sau khi HS đã thuần thục thì ghép từng câu, ghép cả bài. GV quan sát và sửa sai cho HS (nếu cần).
GV hướng dẫn HS nhấn vào phách mạnh nhưng vẫn phải giữ được tốc độ đều đặn, ổn định cho bài đệm.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu - Thể hiện thuần thục bài đệm hát Đếm sao. 3
HS có thể xác định tiết điệu đệm (Waltz) cho các bài hát, bản nhạc (nhịp 4).
b) Nội dung - Bài đệm hát Đếm sao. - Tiết điệu Waltz và các bài hát có thể đệm bằng tiết điệu Waltz.
c) Sản phẩm 3 Thể hiện thuần thục cách đệm tiết điệu Waltz cho bài hát đơn giản nhịp . 4
d) Tổ chức thực hiện - GV yêu cầu HS chia nhóm, thảo luận các kiến thức về tiết điệu Waltz, các bài hát có thể được đệm bằng tiết điệu Waltz. - Nhóm HS cử đại diện trả lời các câu hỏi trong SGK. - GV yêu cầu HS tập tại bài hát Đếm sao, có thể cho HS ghép cặp, 1 HS hát, 1 HS đệm, đổi vai khi HS đã đệm thuần thục.
4. Hoạt động 4: Vận dụng sáng tạo
a) Mục tiêu HS đạt được một trong hai mục tiêu sau: - HS có thể sử dụng guitar kết hợp các động tác cơ thể hoặc nhạc cụ gõ để đệm cho bài hát. - HS đặt được hợp âm đệm (hợp âm ba chính của giọng Son trưởng) cho các bản nhạc, bài hát đơn giản.
b) Nội dung Lựa chọn thực hiện một trong hai yêu cầu sau: - Sử dụng các động tác cơ thể hoặc nhạc cụ gõ kết hợp với guitar để đệm cho bài hát Đếm sao. - Đặt hợp âm đệm cho trích đoạn bài hát Con chim non.

Bài 6. CÁCH ĐỆM TIẾT ĐIỆU FOX MỤC TIÊU 1. Kiến thức – Nắm được âm hình cơ bản của tiết điệu Fox. – Thể hiện được một số hợp âm của giọng Mi thứ trên thế tay thứ

3. Phẩm chất
Có thái độ tích cực trong giờ học. Rèn luyện tính chăm chỉ, ý thức trách nhiệm trong các hoạt động học tập của bản thân.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
GV: SGK, SGV Âm nhạc 10, file âm thanh và hình ảnh, video, bản nhạc, nhạc cụ, phương tiện nghe nhìn.
HS: SGK Âm nhạc 10.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động
a) Mục tiêu Tạo hứng thú cho HS, giúp HS có nhận thức ban đầu về tiết điệu Fox.
b) Nội dung Nghe một trích đoạn đệm hát guitar và nhận xét về tính chất âm nhạc của trích đoạn đó.
c) Sản phẩm HS nhận biết được điệu Fox khi nghe đệm hát.
d) Tổ chức thực hiện - GV cho HS xem một trích đoạn đệm hát điệu Fox hoặc tự thực hiện đệm một bài hát bằng tiết điệu fox, yêu cầu HS nhận xét về tính chất âm nhạc và so sánh với tiết điệu Waltz (điệu Waltz thường sử dụng đệm cho các bài hát có tính chất nhẹ nhàng, du dương, trong khi đó, các bài hát điệu Fox lại có phần nhí nhảnh, vui nhộn hơn). - GV khuyến khích HS tìm các bài hát có thể đệm bằng tiết điệu Fox. GV có thể kể tên một vài bài hát có thể đệm bằng tiết điệu Fox đang thịnh hành.
2. Hoạt động 2: Khám phá kiến thức mới
a) Mục tiêu - Nắm được âm hình cơ bản của tiết điệu Fox. - Biết cách đọc hợp âm trên bản nhạc, cách bấm một số hợp âm của giọng Mi thứ: Em, Am, B7. - Thực hành đệm được bài hát bằng tiết điệu Fox.
b) Nội dung - Tiết điệu Fox: đặc điểm, âm hình cơ bản, cách đệm tiết điệu Fox trên đàn guitar. - Một số hợp âm của giọng Mi thứ: Em, Am, B7 và hợp âm G (đã học từ bài trước). - Thực hành đệm tiết điệu Fox cho bài hát Cachiusa.

Lưu ý: Điệu Fox thường mang tính chất nhí nhảnh, vui tươi nên GV cần hướng dẫn HS nhận biết một số điểm khác biệt so với điệu Waltz. Trong khi điệu Waltz cần nhấn ở bè bass và gảy liền mạch, thì ở điệu Fox, cần nhấn nhả giữa các hợp âm đệm, ngắt được độ vang của chồng âm.
Ví dụ với hợp âm Son trưởng (G): Ngón p gảy dây 6. Ngón i + m + a gảy dây 3+2+1 (gảy xong ngắt độ vang ngay). Ngón p gảy dây 4. Ngón i + m + a gảy dây 3+2+1 (gảy xong ngắt độ vang ngay). Cách ngắt độ vang: dùng ngón i + m + a vừa gảy đặt lên dây 3+2+1, âm thanh sẽ được ngắt ngay lập tức.
c) Sản phẩm
- Thể hiện được âm hình cơ bản của tiết điệu Fox trên đàn guitar. - Thuộc và thể hiện được một số hợp âm của giọng Mi thứ trên thế tay thứ nhất. - Đệm được guitar bài hát Cachiusa bằng tiết điệu Fox. d) Tổ chức thực hiện - Tiết điệu Fox: + GV cho HS sử dụng nhạc cụ gõ hoặc vỗ tay lại âm hình cơ bản của tiết điệu Fox. + GV thể hiện âm hình cơ bản của tiết tiệu Fox trên đàn guitar. + GV yêu cầu HS tập theo. + GV yêu cầu HS tự vẽ lại âm hình cơ bản tiết điệu Fox. - Cách bấm một số hợp âm của giọng Mi thứ trên thế tay thứ nhất: + GV yêu cầu HS nhắc lại về cấu tạo và cách bấm hợp âm G trên đàn guitar (hợp âm đã học từ bài trước).
GV giới thiệu cho HS một số hợp âm của giọng Mi thứ: Em, Am, B7. + GV hướng dẫn HS đặt ngón bấm hợp âm theo hình trong SGK. + GV hướng dẫn HS cách chuyển hợp âm. Có thể hướng dẫn HS vừa bấm hợp âm vừa
2 đọc theo tiết tấu nhịp 4 .
GV hướng dẫn HS cách gảy tay phải, hướng dẫn HS cách nhấn nhả giữa các hợp âm đệm, ngắt độ vang của chồng âm.
GV hướng dẫn HS chuyển hợp âm kết hợp gảy tay phải. - Đệm bài hát "Cachiusa": + GV yêu cầu HS nhắc lại về quy tắc bấm, gảy, lưu ý HS cần thực hiện đúng quy tắc. + GV hướng dẫn HS chia câu nhạc, tiết nhạc. + GV hướng dẫn HS bấm chuyển hợp âm tay trái kết hợp hát bài hát Cachiusa.

GV hướng dẫn HS tập bấm hợp âm tay trái kết hợp gảy tay phải với từng tiết nhạc. Sau khi HS đã thuần thục thì ghép từng câu, ghép cả bài. GV quan sát và sửa sai cho HS (nếu cần).
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu - HS thể hiện thuần thục bài đệm hát Cachiusa. 2 - HS có thể xác định tiết điệu đệm (Fox) cho các bài hát, bản nhạc (nhịp 4).
b) Nội dung - Bài đệm hát Cachiusa. - Tiết điệu Fox và các bài hát có thể đệm bằng tiết điệu Fox. GV nên yêu cầu HS tập luyện nhiều lần cách ngắt độ vang của chồng âm khi thực hiện
điệu Fox để HS đệm được thuần thục.
c) Sản phẩm 2 HS thể hiện thuần thục cách đệm tiết điệu Fox cho bài hát đơn giản nhịp 4 .
d) Tổ chức thực hiện - GV yêu cầu HS chia nhóm, thảo luận các kiến thức về tiết điệu Fox, sự khác biệt giữa tiết điệu Fox và tiết điệu Waltz (loại nhịp, cách nhấn phách,…) và trả lời câu hỏi trong SGK. - GV yêu cầu HS tìm và kể tên một số bài hát có thể đệm bằng tiết điệu Fox. (GV có thể gợi ý cho HS một số bài hát đệm bằng tiết điệu Fox đang thịnh hành, phù hợp với lứa tuổi). - GV yêu cầu HS tập tại bài hát Cachiusa, có thể cho HS ghép cặp, 1 HS hát, 1 HS đệm, đổi vai khi HS đã đệm thuần thục.
4. Hoạt động 4: Vận dụng sáng tạo
a) Mục tiêu HS có thể đặt hợp âm đệm và thực hành đệm hát bằng tiết điệu Fox.
b) Nội dung Lựa chọn một bài hát đã học phù hợp với tiết điệu Fox, đặt hợp âm và thực hành đệm cho bài hát đó.
c) Sản phẩm Tìm được bài hát phù hợp với điệu Fox, đặt được một số hợp âm cơ bản và đệm được cho bài hát đó.
d) Tổ chức thực hiện - GV yêu cầu HS tìm một số bài đã học ở Tiểu học và THCS phù hợp để đệm tiết điệu Fox hoặc có thể gợi ý HS tìm một số bài hát đang thịnh hành, phù hợp với lứa tuổi. Chọn một bài HS yêu thích để luyện tập. - GV hướng dẫn HS sử dụng một số hợp âm của giọng Mi thứ để đặt hợp âm cho bài hát được chọn.

Bài 7. Hoà tấu tiểu phẩm âm nhạc Việt Nam I MỤC TIÊU 1. Kiến thức – Nắm được cách chơi hoà tấu các nhạc cụ. – Thể hiện hoà tấu thuần thục một tiểu phẩm âm nhạc

b) Nội dung
Xem hình ảnh, video clip và chỉ ra sự khác biệt giữa hình thức độc tấu và hoà tấu. (Cần có hai hình ảnh độc tấu và hoà tấu để HS đối chiếu, so sánh. Hình ảnh độc tấu guitar, hoà tấu có thể sử dụng 2 guitar hoặc guitar – sáo, guitar – trống,...).
c) Sản phẩm
HS nhận biết được hình thức hoà tấu nhạc cụ, phân biệt được các dạng hoà tấu, tiêu chí âm nhạc và đặc trưng riêng biệt so với hình thức độc tấu.
d) Tổ chức thực hiện
GV cho HS xem hình ảnh hoặc video clip và có thể đặt câu hỏi gợi mở về hình thức biểu diễn nhạc cụ. (Ví dụ: Hai hình ảnh trên khác nhau như thế nào? Theo em, hình thức hoà tấu có thể sử dụng kết hợp những loại nhạc cụ nào? Em nhận xét gì về hướng ngồi của các nghệ sĩ tham gia hoà tấu?...)
2. Hoạt động 2: Kiến thức mới
a) Mục tiêu
– Nắm được khái niệm hoà tấu và những quy tắc hoà tấu.
– Thực hành hoà tấu được một tiểu phẩm âm nhạc Việt Nam (Ngày đầu tiên đi học).
b) Nội dung
– Khái niệm hoà tấu.
– Thực hành hoà tấu tiểu phẩm Ngày đầu tiên đi học.
– Quy tắc khi thực hành hoà tấu: Mỗi HS sẽ thể hiện một bè với cùng một tốc độ và cường độ (trừ trường hợp bản nhạc yêu cầu mỗi bè thể hiện một cường độ khác nhau). Tuy nhiên, trong quá trình hoà tấu, có thể để giai điệu bè chính có cường độ mạnh hơn các bè khác.
Về hướng ngồi, GV có thể hướng dẫn HS ngồi chéo nhau tạo thành hình chữ V. Hướng ngồi này có thể giúp HS nghe tiếng đàn của nhau cũng như nhìn nhau để ra hiệu khi bắt đầu cũng như trong quá trình chơi đàn.
Vì đây là hình thức thể hiện âm nhạc tương đối khó nên khi mới bắt đầu, GV có thể chọn người diễn tấu bè chính là các HS thể hiện tốt hơn. GV nên cho HS bắt đầu thực hành với tốc độ chậm và sử dụng máy đập nhịp trong khi tập.
Bài hoà tấu Ngày đầu tiên đi học (SGK trang 84), có thể tham khảo thêm cách chia ngón bấm như sau:
Recorder/Melodica
[Sheet music image]
Guitar
[Sheet music image]

c) Sản phẩm HS thể hiện được bài hoà tấu Ngày đầu tiên đi học. d) Tổ chức thực hiện - GV hướng dẫn HS chia nhóm, thảo luận về hình thức hoà tấu, thống kê các loại nhạc cụ có thể tham gia hoà tấu, cử đại diện trình bày tóm lược về hình thức hoà tấu.
GV hướng dẫn HS chia bè theo năng lực, một nhóm thể hiện kèn phím hoặc recorder, một nhóm thể hiện đàn guitar. Với bè kèn phím hoặc recorder, GV có thể hướng dẫn HS thay thế bằng nhạc cụ khác như guitar hay đàn phím điện tử.
GV hướng dẫn từng bè tập riêng. - GV hướng dẫn HS chọn hướng ngồi khi cùng tập luyện và biểu diễn hoà tấu. - GV hướng dẫn HS ghép bè hoà tấu từng câu và cả bài. - GV lưu ý HS quy tắc bấm, gảy, về tốc độ và cường độ khi cùng hoà tấu. GV quan sát và sửa sai cho HS (nếu có).
Lưu ý: GV nên chọn cho HS tốc độ vừa phải, tránh để HS tự chọn tốc độ, có thể làm ảnh hưởng đến cả nhóm hoà tấu. Trường hợp HS có xu hướng tập luyện với tốc độ nhanh hoặc chậm hơn các HS khác, có thể sắp xếp những HS đó chung một nhóm. Đối với các HS có tốc độ không ổn định, có thể cùng tập hoà tấu với GV để GV dìu dắt nhịp cho ổn định hơn.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu - Củng cố lại quy tắc khi tham gia hoà tấu. - Thực hành thuần thục bài hoà tấu Ngày đầu tiên đi học. - Biết nhận xét, đánh giá về cách chơi nhạc cụ của bản thân hoặc người khác.
b) Nội dung - Quy tắc khi tham gia hoà tấu. - Bài hoà tấu Ngày đầu tiên đi học. - HS nhận xét, đánh giá về cách chơi nhạc cụ của bản thân hoặc người khác.
c) Sản phẩm - HS thực hành thuần thục, đúng quy tắc bài hoà tấu Ngày đầu tiên đi học. - Nhận xét, đánh giá được về cách chơi nhạc cụ của bản thân hoặc người khác.
d) Tổ chức thực hiện - GV yêu cầu HS nhắc lại quy tắc hoà tấu. - GV cho HS ghép nhóm để tiếp tục luyện tập bài hoà tấu Ngày đầu tiên đi học. GV sửa cho HS những lỗi mà HS gặp phải trong quá trình tập luyện (sai nốt, hướng ngồi chưa đúng, cường độ không đồng nhất,…)
4. Hoạt động 4: Vận dụng sáng tạo
a) Mục tiêu HS đạt được một trong hai mục tiêu sau: - HS có thể kết hợp động tác cơ thể hoặc nhạc cụ gõ để thể hiện bài hoà tấu Ngày đầu tiên đi học.
HS thể hiện được một bài hoà tấu cho trước.

b) Nội dung Lựa chọn thực hiện một trong hai yêu cầu sau: – Sử dụng động tác cơ thể hoặc nhạc cụ gõ kết hợp với guitar để hoà tấu bài Ngày đầu tiên đi học. – Th

Bài 8. Hoà tấu tiểu phẩm âm nhạc nước ngoài MỤC TIÊU 1. Kiến thức – Nắm được cách chơi hoà tấu các nhạc cụ. – Thể hiện hoà tấu thuần thục một tiểu phẩm âm nhạc

b) Nội dung Xem một video clip hoà tấu và cho biết có bao nhiêu nhạc cụ cùng diễn tấu tác phẩm. c) Sản phẩm HS mở rộng được vốn hiểu biết về hình thức hoà tấu n

c) Sản phẩm HS thể hiện được bài hoà tấu Lullaby. d) Tổ chức thực hiện - GV yêu cầu HS nhắc lại quy tắc bấm, gảy. - GV yêu cầu HS nhắc lại quy tắc khi thực hành hoà tấu. - GV hướng dẫn HS chia bè theo năng lực, một nhóm thể hiện kèn phím hoặc recorder, một nhóm thể hiện đàn guitar. Với bè kèn phím hoặc recorder, GV có thể hướng dẫn HS thay thế bằng nhạc cụ khác như guitar hay đàn phím điện tử.
GV hướng dẫn từng bè tập riêng. - GV hướng dẫn HS chọn hướng ngồi khi cùng tập luyện và biểu diễn hoà tấu. - GV hướng dẫn HS ghép bè hoà tấu từng câu và cả bài.
GV hướng dẫn HS điều cường độ phù hợp khi cùng hoà tấu. GV quan sát và sửa sai cho HS (nếu có).
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu - HS phân biệt được bè giai điệu chính trong bài hoà tấu. - HS thể hiện thuần thục bài hoà tấu (Lullaby). - HS dàn dựng được các tiết mục biểu diễn nhạc cụ trong và ngoài nhà trường.
b) Nội dung - Nhận biết vị trí của giai điệu. - Bài hoà tấu Lullaby.
c) Sản phẩm - HS thực hành thuần thục bài hoà tấu Lullaby, thể hiện được sắc thái của bài. - HS biết tự chia bè, ghép nhóm hoà tấu để có thể biểu diễn trong hoặc ngoài nhà trường.
d) Tổ chức thực hiện - GV yêu cầu HS tìm giai điệu bè chính trong bài hoà tấu Lullaby. - GV có thể đặt câu hỏi gợi mở về vị trí của giai điệu chính, từ đó kết luận về vị trí của giai điệu trong bài hoà tấu. (Thông thường, giai điệu chính nằm ở một bè. Tuy nhiên, trong nhiều tác phẩm, giai điệu chính sẽ xuất hiện luân phiên trên cả hai bè và được gọi là luân phiên đổi bè chính). - GV cho HS tự ghép nhóm, chia bè và chọn hướng ngồi để tiếp tục luyện tập bài hoà tấu Lullaby. GV sửa cho HS những lỗi mà HS gặp phải trong quá trình tập luyện (sai nốt, hướng ngồi chưa đúng, cường độ không đồng nhất,…)

4. Hoạt động 4: Vận dụng sáng tạo a) Mục tiêu HS đạt được một trong hai mục tiêu sau: – HS có thể kết hợp thêm động tác cơ thể hoặc nhạc cụ gõ để thể hiện bài h

c) Sản phẩm HS có thể kết hợp nhiều nhạc cụ để hoà tấu. d) Tổ chức thực hiện – GV chia HS thành các nhóm, hướng dẫn HS chia bè, hướng ngồi cũng như thống nhất t

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam xin trân trọng cảm ơn các tác giả có tác phẩm, tư liệu được sử dụng, trích dẫn trong cuốn sách này. Chịu trách nhiệm xuất bản: Ch

Báo lỗi

Giao bài

Đang tải dữ liệu câu hỏi