SGK - Mĩ thuật TK ĐPT 10
0/0
minus
100%
plus
Ghi chú
setting
share
Nền
Đọc offline

Lưu sách trên máy

Đang kiểm tra...

list Mục lục
list Mục lục
Thiết kế mĩ thuật đa phương tiện
Bài 1. Khái quát về nghệ thuật nhiếp ảnh
Bài 2. Những điều cần biết để chụp và thưởng thức một bức ảnh
Học liệu
Đang xem trang 0 Học liệu dưới đây tương ứng với nội dung bạn đang đọc
empty Không có học liệu bổ trợ
cover-first
page-1
Trang 1
Trang 2
Trang 3
Trang 4
Bài 1. Khái quát về nghệ thuật nhiếp ảnh Yêu cầu cần đạt – Biết được một số dấu mốc quan trọng trong lịch sử nhiếp ảnh. – Nhận biết được đặc điểm của nhiếp ảnh.
Bài 1. Khái quát về nghệ thuật nhiếp ảnh
Yêu cầu cần đạt
– Biết được một số dấu mốc quan trọng trong lịch sử nhiếp ảnh.
– Nhận biết được đặc điểm của nhiếp ảnh.
– Xác định được thể loại cần chụp và có ý tưởng để thể hiện.
– Có hiểu biết ban đầu về nghệ thuật nhiếp ảnh, từ đó hình thành tình cảm với loại hình nghệ thuật này.
KHÁM PHÁ
Nhiếp ảnh là quá trình tạo ra hình ảnh thông qua ánh sáng được phản chiếu từ các vật thể lên phim hoặc bộ phận nhạy sáng (cảm biến) của thiết bị chụp ảnh.
Chụp ảnh bằng máy ảnh$^{(1)}$
Chụp ảnh bằng điện thoại$^{(2)}$
(1), (2) Ảnh: Lê Ngọc Long
Nhiếp ảnh ra đời vào năm 1839 với việc công bố phát minh kĩ thuật chụp ảnh của nhà vật lí người Pháp Lu-i-Giắc-cờ-Măng-đê Đa-ghe-rờ (Louis-Jacques-Mandé Daguerr
Nhiếp ảnh ra đời vào năm 1839 với việc công bố phát minh kĩ thuật chụp ảnh của nhà vật lí người Pháp Lu-i-Giắc-cờ-Măng-đê Đa-ghe-rờ (Louis-Jacques-Mandé Daguerre). Tuy nhiên, việc thực hiện thành công bức ảnh cổ định đầu tiên được ghi nhận là của nhà phát minh người Pháp Giô-dép Ni-xê-pho-rờ Ni-ép-xơ (Joseph Nicéphore Niépce).
Nicéphore Niépce, Nhìn từ cửa sổ Lơ Grò-ra-xơ (Le Grass), $1826^{(1)}$
Cùng thời điểm này, phương pháp chụp ảnh âm bản và dương bản do hai người Anh là Thô-mát Oét-út (Thomas Wedgwood) và Uy-li-am Hen-ri Phóc Ta-bót (William Henry Fox Talbot) sáng chế. Phương pháp chụp ảnh này được xem là tiền thân của nhiếp ảnh hiện đại.
Thô-mát Oét-út ($1771 - 1805)^{(4)}$
Uy-li-am Hen-ri Phóc Ta-bót ($1800 - 1877)^{(5)}$
Lu-i-Giắc-cờ-Măng-đê Đa-ghe-rờ ($1787 - 1851)^{(2)}$
Giô-dép Ni-xê-pho-rờ Ni-ép-xơ (Joseph Nicéphore Niépce, $1765 - 1833)^{(3)}$
Uy-li-am Hen-ri Phóc Ta-bót, Chơi đàn hạc, $1842^{(6)}$
(1), (2), (3), (4), (5), (6) Nguồn: wikipedia
Vào thời kì đầu, nhiếp ảnh chủ yếu được dùng chụp chân dung và phong cảnh. Quan điểm về nhiếp ảnh giai đoạn này là: - Nhiếp ảnh ghi lại thông tin chính xác về t
Vào thời kì đầu, nhiếp ảnh chủ yếu được dùng chụp chân dung và phong cảnh. Quan điểm về nhiếp ảnh giai đoạn này là: - Nhiếp ảnh ghi lại thông tin chính xác về thế giới hiện thực. - Nhiếp ảnh được xem như phương tiện dùng để sáng tạo những cách biểu hiện
nghệ thuật. Quan điểm này chiếm vị trí chủ đạo từ cuối những năm 60 của thế kỉ 19 cho đến hết thập niên đầu của thế kỉ 20, được các nhà nhiếp ảnh vận dụng ảnh chụp âm bản và ảnh in để tạo ra những hình ảnh mờ có hình thức như tranh vẽ. Giai đoạn tiếp theo của lịch sử nhiếp ảnh là vào khoảng thập niên 20 - 30 của thế kỉ 20 cho đến nửa sau của thế kỉ 20. Lúc này, nhiếp ảnh có xu hướng mang tính hiện thực và thể loại ảnh tư liệu chiếm ưu thế.
Sang thế kỉ 21, cùng với việc ra đời của nhiếp ảnh kĩ thuật số, các nhà nhiếp ảnh đã có thể nghiệm với những hình thức mới lạ, từ kĩ thuật cho đến kích thước của ảnh, cùng với đó là sự xuất hiện đa dạng của nhiều thể loại nhiếp ảnh cũng như nhiếp ảnh có điều kiện tiếp cận đông đảo công chúng hơn.
Những dấu mốc chính của nghệ thuật nhiếp ảnh trên thế giới là gì? - Những dấu mốc chính của nghệ thuật nhiếp ảnh ở Việt Nam là gì?
EM CÓ BIẾT
Đặng Huy Trứ (1825 - 1874) được Ngày 15 - 3 - 1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra xem là tổ nghề của nhiếp ảnh Việt Nam. Sắc lệnh số 147/SL thành lập "Doanh nghiệp Ông là người đầu tiên có công đưa Quốc gia Chiếu bóng và Chụp ảnh Việt Nam". nhiếp ảnh vào Việt Nam, bằng việc mở Ngày kí Sắc lệnh này đã trở thành Ngày truyền hiệu ảnh Cảm Hiếu Đường năm 1869 thống nhiếp ảnh cách mạng Việt Nam. tại Hà Nội.
Tranh chân dung Đặng Huy Trứ(1) Bản Sắc lệnh số 147/SL do Chủ tịch Hồ Chí Minh
(1) Nguồn: Tư liệu Đặng tộc, làng Thanh Lương, Thừa Thiên - Huế (2) Nguồn: Cục Văn thư và Lưu trữ Quốc gia
NHẬN BIẾT Đặc điểm của nhiếp ảnh Tính tư liệu Nhiếp ảnh phản ánh chân thực đối tượng của nó. Các bức ảnh được ghi lại cụ thể, trực tiếp và chính xác đối tượng c
NHẬN BIẾT
Đặc điểm của nhiếp ảnh
Tính tư liệu
Nhiếp ảnh phản ánh chân thực đối tượng của nó. Các bức ảnh được ghi lại cụ thể, trực tiếp và chính xác đối tượng cần phản ánh. Nhiếp ảnh không phản ánh "thế giới phi vật chất" như đối tượng không hình dạng, không màu sắc. Tính chất đặc thù này là tinh hoa của bộ môn nghệ thuật thị giác - nhiếp ảnh. Không giống các chuyên ngành văn học nghệ thuật khác, nhiếp ảnh không thể tái hiện thực tiễn khách quan đã qua. Hay có thể hiểu rằng, cái gì tồn tại mang tính vật chất khách quan mới được máy ảnh ghi nhận.
Lương Nghĩa Dũng, Hoàng Nẫm, Nghiêng đồng đổ nước ra sông, 1963(2)
Đưa xe tăng vào trận địa, 1971(1)
Tính khoa học kĩ thuật
Nhiếp ảnh phụ thuộc nhiều vào
yếu tố kĩ thuật (máy ảnh phim/ kĩ thuật số, điện thoại thông minh, máy tính, thiết bị hỗ trợ và các phần mềm công nghệ ứng dụng, cũng như hệ thống đường truyền internet trong công việc làm ảnh, truyền ảnh,…) nên đòi hỏi độ chính xác cao trong khâu thể hiện
và xử lí ảnh.
(1), (2) Nguồn: Gia đình tác giả cung cấp (3) Nguồn: Tác giả cung cấp Đinh Mạnh Tài, Thời gian, 2015(3)
Tính nghệ thuật Đặc điểm này bắt nguồn từ sự am hiểu kiến thức nhiếp ảnh, cách diễn đạt đối tượng theo ý đồ chủ quan của nhà nhiếp ảnh. Thông qua nhiếp ảnh, ngh
Tính nghệ thuật
Đặc điểm này bắt nguồn từ sự am hiểu kiến thức nhiếp ảnh, cách diễn đạt đối tượng theo ý đồ chủ quan của nhà nhiếp ảnh. Thông qua nhiếp ảnh, nghệ sĩ khám phá cái đẹp trong thế giới mà mình đang sống, bày tỏ được thái độ, tình cảm của mình để góp phần hướng công chúng đến cái mới lạ, cái điển hình, cái bản chất.
Nick Út (Huỳnh Công Út), Cồn cát, 2021(1)
Bên cạnh đó, trong nghệ thuật nhiếp ảnh còn có dòng ảnh đồ hoạ (ảnh ý niệm/ ảnh sáng tạo) - một hướng sáng tác theo ý đồ của nhà nhiếp ảnh với cách thức xử lí kĩ thuật khi chụp hoặc ở khâu hậu kì với thiết bị kĩ thuật số để đưa ra một thông điệp nhất định.
Nguyễn Hương Vượng, Biến đổi khí hậu ở Tây Nguyên, 2015(2)
Em thích đặc điểm nào của nhiếp ảnh nhất? Vì sao?
(1), (2) Nguồn: Tác giả cung cấp
Một số thể loại ảnh chính trong nhiếp ảnh Việc phân chia loại ảnh mang tính tương đối và được xác định bởi đặc điểm đối tượng, ý đồ và phương pháp thể hiện tác
Một số thể loại ảnh chính trong nhiếp ảnh
Việc phân chia loại ảnh mang tính tương đối và được xác định bởi đặc điểm đối tượng, ý đồ và phương pháp thể hiện tác phẩm của tác giả. Trong nhiếp ảnh, mỗi loại ảnh mang một nội dung, ý nghĩa, mục đích riêng và tuỳ vào mục đích sử dụng sẽ ứng với loại ảnh phù hợp.
Theo mục đích sử dụng, nhiếp ảnh gồm có ba thể loại chính:
Ảnh tài liệu/ tư liệu: Là ảnh mang
tính lịch sử của sự kiện/ vấn đề quan trọng hoặc ảnh lưu trữ có tác dụng chứng minh hoạt động của xã hội trong một giai đoạn nhất định. Loại ảnh này thể hiện đơn giản và chính xác về con người, địa điểm và sự kiện không sắp đặt, nên thường tập trung vào một vấn đề đang diễn ra.
Vũ Năng An, Bác Hồ tại mặt trận Đông Khê, 1950(1)
Ảnh thương mại: Là ảnh có mục
đích giới thiệu tới người xem hoạt động nghề nghiệp, mặt hàng kinh doanh, ngành sản xuất, đơn vị, tổ chức. Ảnh du lịch nằm trong thể loại ảnh thương mại nhằm giới thiệu vùng đất, địa danh hấp dẫn. Loại ảnh này có tính sáng tạo, thúc đẩy trí tưởng tượng cũng như tạo nên những điều thú vị, mới lạ.
Vũ Khánh, "Việt Nam - Điểm đến của thiên niên kỉ mới", 1994(2)
Ảnh báo chí: Là loại ảnh mang tính
tin tức, thời sự cao, có nội dung tư tưởng rõ ràng. Trong ảnh báo chí có hai hình thức chủ yếu là:
◐ Ảnh tin: Là ảnh thông tin sự kiện
diễn ra trong cuộc sống hằng ngày. Nội dung của loại ảnh này cần đáp ứng được những tiêu chí: đối tượng cần phản ánh, thời điểm diễn ra, không gian diễn ra và kết quả của sự việc.
Vũ Dũng, Đồng đội trong ngày vui gặp mặt, 2015(3) (1) Nguồn: Gia đình tác giả cung cấp (2), (3) Nguồn: Tác giả cung cấp
◐ Phóng sự ảnh: Là một tập hợp nhiều ảnh, thể hiện một chủ đề nhất định, trong đó mỗi ảnh có nhiệm vụ chi tiết hoá các khía cạnh khác nhau của vấn đề để đưa đến
◐ Phóng sự ảnh: Là một tập hợp nhiều ảnh, thể hiện một chủ đề nhất định, trong đó
mỗi ảnh có nhiệm vụ chi tiết hoá các khía cạnh khác nhau của vấn đề để đưa đến cho người xem một lượng thông tin nhiều hơn, cụ thể hơn.
Nụ cười Phát khẩu trang cho dân Giúp dân trên chốt biên giới để phòng chống dịch Covid-19
Tuần tra bảo vệ biên cương Bữa cơm trên chốt biên giới của chiến sĩ biên phòng
Thực hiện 5K khi trao đổi hàng hoá của người dân hai bên biên giới Nguyễn Xuân Chính, Chốt kiểm soát bảo vệ biên giới phòng chống Covid-19, 2020(1) (1) Nguồn: Tác giả cung cấp
Theo đối tượng phản ánh, nhiếp ảnh có những loại ảnh sau: Ảnh phong cảnh: Là ảnh ghi lại cảnh sắc của thiên nhiên với đặc điểm của nó. Cảnh vật trong ảnh phong
Theo đối tượng phản ánh, nhiếp ảnh có những loại ảnh sau:
Ảnh phong cảnh: Là ảnh
ghi lại cảnh sắc của thiên nhiên với đặc điểm của nó. Cảnh vật trong ảnh phong cảnh ở trạng thái tương đối tĩnh và chủ yếu sử dụng ánh sáng tự nhiên. Với thể loại này, con người trong ảnh (nếu có) chỉ giữ vai trò bổ trợ.
Lại Diễn Đàm, Bản Phùng, Hà Giang(*), 2017(1)
Ảnh chân dung: Là ảnh phản ánh đặc điểm, tính cách của con người, trong đó thể
hiện rõ tâm trạng, tình cảm, tư tưởng của đối tượng. Ảnh chân dung được thể hiện dưới dạng: chân dung cận cảnh, chân dung gắn với điều kiện sống và lao động của nhân vật, chân dung cá nhân, tập thể (nhóm),…
Vũ Khánh, Mặt trời của mẹ, 1991(2) (1), (2) Nguồn: Tác giả cung cấp (*) Tuyên Quang ngày nay
Ảnh kiến trúc: Là ảnh miêu tả những công trình xây dựng theo thời gian bao gồm nội, ngoại thất, cả không gian rộng lớn và chi tiết cụ thể nhằm giới thiệu nét đẹ
Ảnh kiến trúc: Là ảnh miêu tả những công trình xây dựng
theo thời gian bao gồm nội, ngoại thất, cả không gian rộng lớn và chi tiết cụ thể nhằm giới thiệu nét đẹp, cũng như giá trị của những công trình kiến trúc đó.
Đào Anh Tuấn, Lại Diễn Đàm, Màu sắc đô thị, 2012(2) Mái vòm nhà thờ, 2020(1)
Ảnh tĩnh vật: Là ảnh miêu tả đồ vật hoặc những không gian, bối cảnh
gắn bó với đời sống con người ở trạng thái tĩnh. Với loại ảnh này, sự sắp xếp đồ vật, ánh sáng và bố cục trong khung hình được đặc biệt chú trọng.
Trần Bảo Hoà, Không đề, 2017(3) Nguyễn Tuấn Anh, Hoa sen, 2018(4)
(1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
Ảnh thể thao: Ghi lại những hoạt động thể dục, thể thao, từ những buổi tập đến những cuộc thi đấu. Điểm nổi bật của ảnh thể thao là khoảnh khắc. Ảnh sân khấu: P
Ảnh thể thao: Ghi lại những hoạt động
thể dục, thể thao, từ những buổi tập đến những cuộc thi đấu. Điểm nổi bật của ảnh thể thao là khoảnh khắc.
Ảnh sân khấu: Phản ánh các hoạt động
của diễn viên trong quá trình tập luyện, chuẩn bị và biểu diễn chính thức trước công chúng.
Trần Thanh Hải, Về đích, 2017(1) Đức Căn, Vở múa Biển mặn, 2014(2)
Em thích thể loại ảnh nào của nhiếp ảnh nhất? Vì sao?
Hãy trình bày những kiến thức cơ bản về nghệ thuật nhiếp ảnh.
EM CÓ BIẾT
Ảnh đen - trắng là thể loại nhiếp ảnh truyền thống, đến nay loại ảnh đơn sắc này vẫn được yêu thích vì tính nghệ thuật cao. Ảnh đen - trắng tập trung vào cảm xúc của chủ thể thông qua hiệu ứng ánh sáng, bố cục và khoảnh khắc, tránh bị phân tâm bởi các chi tiết màu sắc.
Lại Diễn Đàm, Dáng nhà nông, 2010(3) Hiệu ứng ảnh đen - trắng và ảnh màu với cùng một bức ảnh
(1), (2), (3) Nguồn: Tác giả cung cấp
THẢO LUẬN Ý nghĩa và vai trò của nhiếp ảnh trong đời sống Nhiếp ảnh từ khi xuất hiện, đặc biệt với sự phát triển nhanh chóng của ngành quang học, thiết bị công
THẢO LUẬN
Ý nghĩa và vai trò của nhiếp ảnh trong đời sống
Nhiếp ảnh từ khi xuất hiện, đặc biệt với sự phát triển nhanh chóng của ngành quang học, thiết bị công nghệ số, điện thoại tích hợp máy ảnh,… và phần mềm tiên tiến cùng hệ thống internet, đã được ứng dụng ngày càng sâu rộng, hiệu quả trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, nhiếp ảnh có khả năng phát hiện và phổ biến tin tức một cách nhanh chóng và tạo hiệu ứng lan toả trong cộng đồng thông qua những trang báo điện tử, mạng xã hội,...
Thuý Quỳnh, Ngày hội cà kheo, 2016(1) Nguyễn Tuấn Anh, Bến tàu - bán đảo Sơn Trà, 2019(2)
(Bức ảnh lưu giữ nét văn hoá truyền thống) (Bức ảnh về hoạt động kinh tế biển)
Vũ Khánh, Niềm vui tự chụp ảnh, 2021(3) Tạ Hoàng Nguyên, Lễ truy điệu những người lính đã (Bức ảnh đáp ứng sở thích cá nhân) ngã xuống để bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc, 2013(4) (Bức ảnh báo chí, truyền thông)
Viết bài luận thể hiện hiểu biết của em về việc ứng dụng nhiếp ảnh trong đời sống.
(1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
VẬN DỤNG – Chụp ảnh cá nhân và nhóm theo một số gợi ý: Tạo dáng khi chụp ảnh; Viết thuyết minh cho bức ảnh đã chụp. – Chụp ảnh theo một thể loại nhiếp ảnh mà em
VẬN DỤNG
– Chụp ảnh cá nhân và nhóm theo một số gợi ý:
Tạo dáng khi chụp ảnh;
Viết thuyết minh cho bức ảnh đã chụp.
– Chụp ảnh theo một thể loại nhiếp ảnh mà em yêu thích.
Học sinh thực hành chụp ảnh trong giờ học nhiếp ảnh$^{(1)}$
EM CÓ BIẾT
Máy ảnh phản xạ ống kính đơn kĩ thuật số (DSLR - Digital Single Lens Reflex)
– Máy ảnh DSLR là loại máy ảnh sử dụng gương chiếu trực tiếp ánh sáng vào ống kính và khung ngắm, giúp giữ lại hình ảnh ở phần phía sau của máy ảnh để người chụp có thể thấy và chụp được những bức ảnh như mình muốn.
– Cấu tạo mặt cắt của máy ảnh cơ kĩ thuật số:
Hệ thấu kính
Gương phản xạ (gương lật)
Màn trập
Cảm biến (Sensor)
Màng mờ
Thấu kính hội tụ
Lăng kính 5 cạnh
Kính ngắm
Mặt cắt dọc hệ thống DSLR
(1) Nguồn: Duy Anh
Nút bấm chụp Chế độ chụp Đèn cóc Ống kính Khẩu độ ống kính Nút tháo ống kính Kính ngắm Đế gắn đèn rời Cân bằng trắng Màn hình Khe thẻ nhớ Pin Những nút cơ bản t
Nút bấm chụp
Chế độ chụp
Đèn cóc
Ống kính
Khẩu độ ống kính
Nút tháo ống kính
Kính ngắm
Đế gắn đèn rời
Cân bằng trắng
Màn hình
Khe thẻ nhớ
Pin
Những nút cơ bản trên máy ảnh cơ kĩ thuật số
Những cột mốc thời gian của dòng máy ảnh cơ kĩ thuật số:
– Năm 1988, máy ảnh số đầu tiên ra đời là Fuji DS-1P.
– Năm 1991, máy ảnh số đầu tiên được bán rộng rãi là Kodak DSC-100.
– Năm 1995, máy ảnh số đầu tiên có thể ghi ảnh động là Ricoh RDC-1.
– Năm 1996, máy ảnh số đầu tiên có hỗ trợ đèn compact là Kodak DC-25.
– Năm 1999, hãng Nikon giới thiệu máy ảnh Nikon D1. Đây là dòng máy chụp ảnh cơ kĩ thuật số đầu tiên với độ phân giải 2,74 megapixel.
Điện thoại tích hợp máy ảnh
Vào những năm đầu thế kỉ 21, các hãng điện thoại như Kyocera, Samsung, Sharp, Sanyo, Nokia,... đã tích hợp công nghệ chụp ảnh trên điện thoại và sản phẩm điện thoại được bán thương mại. Trước đó, thiết bị hỗ trợ công nghệ hình ảnh không dây được thiết kế để nhận và hiển thị hình ảnh, video. Sự phát triển công nghệ không ngừng đã phát minh ra nhiều sản phẩm liên quan và máy ảnh bắt đầu xuất hiện như một tính năng mặc định trên điện thoại di động, đánh dấu một sự thay đổi của thời đại,...
Chụp ảnh bằng điện thoại di động$^{(1)}$
(1) Ảnh: Lê Ngọc Long
Bài 2. Những điều cần biết để chụp và thưởng thức một bức ảnh Yêu cầu cần đạt – Có kĩ năng cầm máy ảnh, điện thoại cho thao tác chụp ảnh. – Biết được yếu tố ánh
Bài 2. Những điều cần biết để chụp và thưởng thức một bức ảnh
Yêu cầu cần đạt
– Có kĩ năng cầm máy ảnh, điện thoại cho thao tác chụp ảnh.
– Biết được yếu tố ánh sáng tác động để có một bức ảnh đủ sáng, cũng như hướng sáng vào đối tượng chụp.
– Có ý thức ban đầu về xây dựng bố cục trong khuôn hình phù hợp với đối tượng chụp.
– Biết và hiểu được yếu tố khoảnh khắc và ý tưởng cần thiết thể hiện một bức ảnh.
– Có tình yêu với nghệ thuật nhiếp ảnh khi tự mình chụp và thưởng thức một bức ảnh đúng ý nghĩa.
KHÁM PHÁ
Một bức ảnh rõ nét, đủ sáng, hình thức đẹp, cân đối phụ thuộc việc bấm máy và điều khiển máy ảnh hoặc thiết bị chụp ảnh đúng kĩ thuật,...
Thu Hà, Thành phố bên sông, 2003⁽¹⁾
(Bức ảnh thiếu sáng)
Trà My, Cầu Thê Húc, 2018⁽²⁾
(Bức ảnh đủ sáng)
Mai Vân Trinh, Hai chị em, 2016⁽³⁾
(Bức ảnh có khuôn hình không cân đối)
Nguyễn Đắc Toàn, Bạn ở trường, 2019⁽⁴
(Bức ảnh có khuôn hình cân đối)
(1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
Tô Ngọc Vũ, Mùa hè trên bãi biển, 2009$^{(1)}$ (Bức ảnh dàn trải, không rõ ý tưởng) Trà My, Nghệ nhân, 2016$^{(2)}$ (Bức ảnh tập trung vào chủ thể cần phản ánh)
Tô Ngọc Vũ, Mùa hè trên bãi biển, 2009$^{(1)}$
(Bức ảnh dàn trải, không rõ ý tưởng)
Trà My, Nghệ nhân, 2016$^{(2)}$
(Bức ảnh tập trung vào chủ thể cần phản ánh)
Mai Xuân Quang, Thiếu nữ huyện Thanh Oai$^{()}$ trong ngày hội, 2019$^{(3)}$*
(Bức ảnh lấy nét sai, mờ chủ thể)
Bùi Minh Sơn, Học bài, 2015$^{(4)}$
(Bức ảnh lấy nét đúng, rõ chủ thể)
Quan sát các bức ảnh trên và liên hệ với những bức ảnh em đã chụp ở Bài 1: Khái quát về nghệ thuật nhiếp ảnh để lựa chọn và sắp xếp những bức ảnh đã chụp theo từng loại.
Tìm hiểu nguyên nhân của những bức ảnh không được nét ở đối tượng cần chụp.
Tìm hiểu nguyên nhân của những bức ảnh không rõ màu sắc, chi tiết ở vùng tối/ sáng.
EM CÓ BIẾT
Một trong những nguyên nhân gây ra việc không lấy đúng nét và không rõ chi tiết trên bức ảnh chính là đặt điểm lấy nét và đo sáng chưa đúng chủ thể cần chụp. Việc đặt điểm lấy nét, đo sáng trên thiết bị chụp ảnh ở vị trí khác nhau sẽ cho những bức ảnh với những kết quả khác nhau.
Điểm lấy nét và đo sáng trên thiết bị chụp ảnh
(1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
(*) đơn vị hành chính cấp huyện cũ của Hà Nội
NHẬN BIẾT Chất lượng của một bức ảnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong quá trình chụp ảnh như chọn lựa ánh sáng, bố cục đối tượng chụp; kĩ thuật xử lí máy ảnh, n
NHẬN BIẾT
Chất lượng của một bức ảnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong quá trình chụp ảnh như chọn lựa ánh sáng, bố cục đối tượng chụp; kĩ thuật xử lí máy ảnh, nắm bắt khoảnh khắc của chủ thể và giải quyết hậu kì bức ảnh.
Kĩ thuật cầm thiết bị khi chụp ảnh
Việc cầm thiết bị chụp hình không đúng cách sẽ dẫn đến hiện tượng bị rung khi bấm nút chụp, điều này sẽ làm cho bức ảnh bị mờ, nhoè.
Kĩ thuật cầm máy ảnh khi chụp ảnh
Sử dụng tay phải giữ phần đuôi máy ảnh, đặt ba ngón tay dưới vòng qua trước máy, ngón trỏ đặt vào nút bấm máy ảnh, ngón cái đặt ở mặt sau máy ảnh.
◐ Tay trái đỡ bên dưới ống kính; ◐ Giữ hai khuỷu tay gần nhau ép sát người; ◐ Giữ thẳng lưng, đầu nghiêng nhẹ nhìn vào ống ngắm, giữ chặt máy ảnh với trán; ◐ Khi chụp đứng: để hai chân mở ra, tạo thế vững chắc; ◐ Khi chụp ngồi: quỳ chân phải, chân trái đưa ra phía trước, khuỷu tay trái tì chắc trên
đầu gối chân trái;
◐ Với các tư thế chụp khác, điều quan trọng là giữ vững cơ thể, tay cầm máy ảnh
đúng kĩ thuật và nín thở khi bấm máy.
Kĩ thuật cầm điện thoại di động khi chụp ảnh ◐ Ống kính máy ảnh của điện thoại di động thiết kế khá nhỏ nên rất nhạy cảm với những tác động rung tay. Khi nhấn n
Kĩ thuật cầm điện thoại di động khi chụp ảnh ◐ Ống kính máy ảnh của điện thoại di động thiết kế khá nhỏ nên rất nhạy cảm với
những tác động rung tay. Khi nhấn nút chụp, điện thoại sẽ rung lắc nhẹ, vì vậy lúc chụp ảnh cố gắng giữ chắc điện thoại, hạn chế rung lắc.
◐ Nếu cần, có thể đặt điện thoại hoặc tì tay lên một vật cố định để không bị rung lắc. ◐ Camera trên điện thoại khi chụp cần khoảng chờ nhất định, nên cần giữ nguyên
tư thế vài giây cho đến khi chắc chắn ảnh đã được chụp xong.
Thực hành chụp ảnh theo đúng kĩ thuật cầm thiết bị.
Ánh sáng trong nhiếp ảnh Sử dụng ánh sáng phù hợp giúp bức ảnh rõ nét, đẹp và phản ánh được đúng nội dung, ý đồ của người chụp. Có ba hướng sáng cơ bản nhất: Án
Ánh sáng trong nhiếp ảnh
Sử dụng ánh sáng phù hợp giúp bức ảnh rõ nét, đẹp và phản ánh được đúng nội dung, ý đồ của người chụp.
Có ba hướng sáng cơ bản nhất:
Ánh sáng thuận: Nguồn sáng xuôi theo chiều ống kính, chiếu trực tiếp vào đối tượng
cần chụp.
Phạm Huy Quang, Tàn nở, 2017(1)
Ánh sáng ngược: Nguồn sáng ● Ánh sáng xiên: Nguồn sáng chiếu vào
ngược với chiều ống kính, chiếu từ đối tượng cần chụp từ một phía (trên, phía sau của đối tượng cần chụp. dưới, phải, trái).
Vũ Khánh, Tuổi thơ, 2018(2) Hoàng Đô, Mùa hoa cải, 2015(3)
Thực hành chụp ảnh theo các hướng ánh sáng mà em yêu thích.
(1), (2), (3) Nguồn: Tác giả cung cấp
EM CÓ BIẾT Đối với máy ảnh kĩ thuật số, chụp một bức ảnh theo ý muốn cần chủ động xử lí ba thông số sau: Khẩu độ ống kính là một lỗ hổng trong ống kính được tạo
EM CÓ BIẾT
Đối với máy ảnh kĩ thuật số, chụp một bức ảnh theo ý muốn cần chủ động xử lí ba thông số sau:
Khẩu độ ống kính là một lỗ hổng trong ống kính được tạo ra bởi các lá thép chồng chéo
lên nhau. Các lá thép dịch chuyển tạo thành độ mở cho khẩu độ lớn hoặc nhỏ. Khẩu độ lớn thì ánh sáng đi qua nhiều, và ngược lại khép nhỏ khẩu độ thì ánh sáng đi qua ít.
Tốc độ màn trập là thời lượng mà ánh sáng tiếp xúc với bề mặt phim hoặc cảm biến ảnh.
Độ nhạy sáng (ISO) là độ nhạy cảm ánh sáng của tấm phim trong máy ảnh dùng phim
hoặc cảm biến ảnh trong máy ảnh kĩ thuật số. Về cơ bản, người chụp ảnh có thể kết hợp ba thông số khẩu độ, tốc độ và độ nhạy sáng (ISO) theo nhiều cách khác nhau để cho ra một bức ảnh theo ý đồ riêng.
Bố cục trong nhiếp ảnh Bố cục trong nhiếp ảnh là sự sắp xếp các yếu tố, đối tượng chụp trong khuôn hình hài hoà, khác lạ,… nhằm thể hiện nội dung. Có một số dạn
Bố cục trong nhiếp ảnh
Bố cục trong nhiếp ảnh là sự sắp xếp các yếu tố, đối tượng chụp trong khuôn hình hài hoà, khác lạ,… nhằm thể hiện nội dung. Có một số dạng bố cục theo nguyên lí tạo hình như: cân bằng, tương phản, chuyển động, hài hoà,… trong đó bố cục có điểm nhấn thường nằm trong tỉ lệ vàng 1/3.
Bố cục theo quy tắc 1/3 trên cơ sở nghiên cứu về nguyên lí thị giác. Khi xem các hình ảnh, mắt người thường nhìn một trong những giao điểm lệch giữa hai đường cắt theo tỉ lệ 1/3 một cách tự nhiên nhất, cũng như khuôn hình trở nên cân bằng, hài hoà hơn.
Bố cục có chính - phụ giúp bức ảnh không bị dàn trải, chủ thể/ đối tượng chính của bức ảnh thu hút sự chú ý của người xem nhiều hơn thông qua góc chụp, kích thước. Đối tượng phụ giúp cân bằng, có tính bổ trợ làm tôn lên chủ thể chính của bức ảnh.
Bố cục có các đường dẫn giúp khám phá khung hình có chủ đích, dẫn dắt thị giác tới chủ thể hay định hướng rõ ràng về góc nhìn và chiều sâu tấm hình.
Bố cục có yếu tố khung nằm trong khung giúp tăng chiều sâu bức ảnh bằng những yếu tố sẵn có bên ngoài tạo thành khung xung quanh chủ thể. Dạng bố cục này cũng thể hiện rõ mối liên hệ giữa không gian với chủ thể của bức ảnh.
EM CÓ BIẾT Một số điều nên tránh khi xây dựng bố cục: Hình thể dính vào nhau. Đường chân trời chia khung hình thành hai phần bằng nhau. Khoảng không gian bằng n
EM CÓ BIẾT
Một số điều nên tránh khi xây dựng bố cục:
Hình thể dính vào nhau.
Đường chân trời chia khung hình thành hai phần bằng nhau.
Khoảng không gian bằng nhau giữa các hình thể tạo nên sự đơn điệu.
Chủ thể chính sát mép khung hình.
Chủ thể, hình thể nằm chính giữa khuôn hình.
Các chủ thể chính dàn hàng ngang.
Chụp ảnh theo dạng bố cục mà em yêu thích.
Một số kiểu bố cục thường gặp Bố cục có yếu tố liên kết: Những hình dạng của đối tượng chụp có mối quan hệ với nhau, không rời rạc. Đặng Quang Vinh, Hoa thép, 2
Một số kiểu bố cục thường gặp
Bố cục có yếu tố liên kết: Những hình dạng của đối tượng chụp có mối quan hệ
với nhau, không rời rạc.
Đặng Quang Vinh, Hoa thép, 2016(1)
Bố cục có yếu tố nhịp điệu: Chọn lựa những hình dạng, màu sắc của đối tượng
chụp tạo sự lặp đi lặp lại trong quá trình hoạt động.
Vũ Khánh, Hoa công nghiệp, 2012(2) Nguyễn Tuấn Anh, Cầu Đông Trù, 2020(3) (1), (2), (3) Nguồn: Tác giả cung cấp
Bố cục có yếu tố tâm điểm: Chọn lựa những hình dạng, màu sắc của đối tượng chụp tạo ra điểm nhấn nhằm hướng người xem tập trung vào điểm hấp dẫn của bức ảnh hoặ
Bố cục có yếu tố tâm điểm: Chọn lựa
những hình dạng, màu sắc của đối tượng chụp tạo ra điểm nhấn nhằm hướng người xem tập trung vào điểm hấp dẫn của bức ảnh hoặc tạo ra một khung ảnh trực quan nhằm thu hút sự chú ý đến một khu vực cụ thể trong bức ảnh.
Trương Vững, Thăm rớ, 2018(2)
Khánh Long, Một góc vịnh Hạ Long, 2018(1)
Bố cục có yếu tố chuyển động: Chọn
lựa những hình thể, hình dạng của đối tượng chụp được hình thành theo hướng tạo cảm giác về sự chuyển động. Trần Bảo Hoà, Đường về, 2015(3)
Thuý Quỳnh, Múa rồng, 2017(4) (1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
Bố cục có yếu tố tương phản: Những hình dạng của đối tượng chụp có tính chất trái ngược, đối lập nhau tạo nên câu chuyện cho bức ảnh. ◐ Yếu tố động - tĩnh Tạ Ho
Bố cục có yếu tố tương phản:
Những hình dạng của đối tượng chụp có tính chất trái ngược, đối lập nhau tạo nên câu chuyện cho bức ảnh.
◐ Yếu tố động - tĩnh
Tạ Hoàng Nguyên, Điện gió Trường Sa, 2013(1), Vũ Khánh, Tượng đài sự kiện Mậu Thân 1968 (Bạc Liêu)(*), 2015(2)
◐ Yếu tố rõ - mờ, ◐ Yếu tố to - nhỏ/ nhiều - ít
Lại Diễn Đàm, Hà Nội - mùa lá rụng, 2010(3)
(1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp (*) Cà Mau ngày nay, Kim Mạnh, Xóm chài, 2014(4)
Yếu tố buồn – vui/ cười – khóc Trần Thanh Hải, Những người chiến thắng, 2015^(1) Yếu tố đậm – nhạt/ sáng – tối Vũ Khánh, Đưa gốm vào lò, 2016^(2) Yếu tố thuận –
Yếu tố buồn – vui/ cười – khóc
Trần Thanh Hải, Những người chiến thắng, 2015^(1)
Yếu tố đậm – nhạt/ sáng – tối
Vũ Khánh, Đưa gốm vào lò, 2016^(2)
Yếu tố thuận – nghịch/ xuôi – ngược
Phạm Văn Tý, Sóng bạc, 2005^(3)
Yếu tố già – trẻ/ mới – cũ
Nguyễn Tuấn Anh, Bà cháu, 2019^(4)
(1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
Bố cục có yếu tố bóng đổ: Những hình thể, hình dạng của đối tượng chụp được nhân đôi do tác động của ánh sáng hoặc in bóng trên mặt nước. Nguyễn Bá Hảo, Nắng ba
Bố cục có yếu tố bóng đổ: Những hình thể, hình dạng của đối tượng chụp được
nhân đôi do tác động của ánh sáng hoặc in bóng trên mặt nước.
Nguyễn Bá Hảo, Nắng ban mai, 2016(1) Huỳnh Lãnh, Đường tu học, 2009(2)
● Độ sâu trường ảnh
Tuấn Vũ, Mùa nước đổ trên đỉnh Sáng Nhù, 2018(3) Phạm Duy Anh, Con vạc, 2019(4) (Bức hình có độ sâu trường ảnh rộng) (Bức hình có độ sâu trường ảnh hẹp) (1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
Góc ảnh Hoàng Cầu, Gốm Chăm, 2016(1) (Bức ảnh góc hẹp nhằm tập trung vào chủ thể chính) Mai Thành Chương, Phố biển Nha Trang, 2020(2) (1), (2) Nguồn: Tác giả cu
Góc ảnh
Hoàng Cầu, Gốm Chăm, 2016(1) (Bức ảnh góc hẹp nhằm tập trung vào chủ thể chính)
Mai Thành Chương, Phố biển Nha Trang, 2020(2) (1), (2) Nguồn: Tác giả cung cấp (Bức ảnh góc rộng tạo nhiều không gian xung quanh chủ thể)
Khoảnh khắc trong nhiếp ảnh Khoảnh khắc là đặc trưng rõ nét trong nhiếp ảnh, thể hiện một bức ảnh chân thực qua các yếu tố: đối tượng, đúng nơi, đúng thời điểm,
Khoảnh khắc trong nhiếp ảnh Khoảnh khắc là đặc trưng rõ nét trong nhiếp ảnh, thể hiện một bức ảnh chân thực qua các yếu tố: đối tượng, đúng nơi, đúng thời điểm, hấp dẫn, thú vị,… Do đó, để có được bức ảnh với những khoảnh khắc ấn tượng, người chụp cần có kinh nghiệm và những kĩ năng chụp ảnh thành thục, từ xử lí phương tiện chụp ảnh cho đến lựa chọn khung hình, để nhanh chóng đón và bắt kịp những khoảnh khắc diễn ra trong chốc lát.
Huỳnh Phạm Anh Dũng, Nhạc trưởng, 2017(1)
Phạm Huy, Quang, Bạn mới, 2019(2)
(1), (2) Nguồn: Tác giả cung cấp
Ý tưởng trong nhiếp ảnh Ý tưởng trong nhiếp ảnh được thể hiện qua việc sử dụng những kĩ thuật thực hiện theo nguyên lí thị giác, nhằm cung cấp thông tin, phản á
Ý tưởng trong nhiếp ảnh
Ý tưởng trong nhiếp ảnh được thể hiện qua việc sử dụng những kĩ thuật thực hiện theo nguyên lí thị giác, nhằm cung cấp thông tin, phản ánh được một nội dung cụ thể theo tư duy của người cầm máy.
Lại Diễn Đàm, Ước mơ tuổi thơ, 2018(1) (Bức ảnh có ý tưởng)
Khánh Vũ, Một góc phá Tam Giang, 2018(2) (Bức ảnh không có ý tưởng rõ ràng)
Chụp ảnh thể hiện ý tưởng, khoảnh khắc mà em yêu thích.
(1), (2) Nguồn: Tác giả cung cấp
Một số cách thể hiện chủ đề trong nhiếp ảnh Cách thể hiện trực tiếp là hình thức sử dụng hình ảnh cụ thể để thể hiện nội dung, tư tưởng của chủ đề. Thuý Quỳnh,
Một số cách thể hiện chủ đề trong nhiếp ảnh
Cách thể hiện trực tiếp là hình thức sử dụng hình ảnh cụ thể để thể hiện nội dung,
tư tưởng của chủ đề.
Thuý Quỳnh, Xe đạp hoa, 2016(1) Trà My, Truyền nghề, 2016(2)
Cách thể hiện gián tiếp là hình thức thông qua hình ảnh có tính gợi mở để giúp
người xem cảm nhận về nội dung, tư tưởng của chủ đề.
Tạ Hoàng Nguyên, Hoà bình của tuổi thơ, 1997(3), Tạ Hoàng Nguyên, Ngày trở về, 2002(4)
Chụp ảnh chủ đề tự chọn theo hình thức thể hiện, trực tiếp, gián tiếp.
(1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
THẢO LUẬN Trao đổi với các thành viên trong nhóm về: - Ánh sáng trong nhiếp ảnh; - Bố cục trong nhiếp ảnh; - Thể hiện ý tưởng trong nhiếp ảnh; - Khoảnh khắc tro
THẢO LUẬN
Trao đổi với các thành viên trong
nhóm về: - Ánh sáng trong nhiếp ảnh; - Bố cục trong nhiếp ảnh; - Thể hiện ý tưởng trong nhiếp ảnh; - Khoảnh khắc trong nhiếp ảnh.
Trình bày bài luận thể hiện hiểu biết của bản thân về nhiếp ảnh(1)
Thực hành tạo dáng chụp ảnh(2)
(1) Nguồn: Duy Anh (2) Nguồn: Hoàng Thu Trang
VẬN DỤNG Thực hành chụp ảnh theo một trong các chủ đề sau: - Tốc độ; - Bóng đổ; - Mưu sinh; - Nhịp điệu. Phần tham khảo: Tốc độ Bóng đổ Hoàng Xuân Hảo, Vượt lửa
VẬN DỤNG
Thực hành chụp ảnh theo một trong các chủ đề sau: - Tốc độ; - Bóng đổ; - Mưu sinh; - Nhịp điệu.
Phần tham khảo:
Tốc độ
Bóng đổ
Hoàng Xuân Hảo, Vượt lửa, 2015(2)
Thuý Quỳnh, Ông và cháu, 2015(1)
Nhịp điệu
Ngô Thanh Bình, Trên sông, 2016(3)
Mưu sinh
Trà My, Chuốt gốm, 2017(4) (1), (2), (3), (4) Nguồn: Tác giả cung cấp
EM CÓ BIẾT Chỉnh sửa ảnh bằng phần mềm Sau khi chụp ảnh, để chỉnh sửa, thay đổi đối tượng, làm đẹp, chèn hiệu ứng,… nhằm tạo nên một bức ảnh theo ý thích, chúng
EM CÓ BIẾT
Chỉnh sửa ảnh bằng phần mềm
Sau khi chụp ảnh, để chỉnh sửa, thay đổi đối tượng, làm đẹp, chèn hiệu ứng,… nhằm tạo nên một bức ảnh theo ý thích, chúng ta cần tới sự trợ giúp của những phần mềm chỉnh sửa ảnh. Căn cứ theo hệ điều hành sử dụng trên máy tính hay điện thoại, mỗi người có thể lựa chọn cho mình phần mềm phù hợp với những tính năng phong phú, có thể đáp ứng đầy đủ các yêu cầu như: cắt ghép, thay đổi kích thước, thêm hiệu ứng ảnh, xoá các chi tiết thừa trên ảnh, khắc phục hiện tượng mắt đỏ, chống khả năng vỡ hạt khi phóng to và lấy lại màu sắc thực của bức ảnh, chuyển đổi từ ảnh màu sang đen – trắng một cách nhanh chóng và hiệu quả,…
Một số thuật ngữ cơ bản trên phần mềm chỉnh sửa ảnh
STT, Tiếng Anh, Ý nghĩa, Sử dụng
1, contrast, điều chỉnh độ tương phản, tăng sự khác biệt giữa hai sắc độ đặt cạnh nhau, giúp phân biệt rõ các phần của vật thể với nhau
2, crop, tái bố cục, điều chỉnh kích thước của bức ảnh cho phù hợp với đối tượng cần thể hiện
3, exposure, tăng giảm độ sáng, điều chỉnh khi ảnh quá sáng hoặc quá tối
4, fade, độ mờ, điều chỉnh rõ nét hoặc làm mờ viền, bóng của đối tượng mà không làm mất các điểm chi tiết
5, grain, khử nhiễu, tăng độ mịn cho bức ảnh
6, saturation, độ bão hoà màu, tăng giảm độ đậm-nhạt của màu sắc trong bức ảnh
7, shadow, đổ bóng, tăng chi tiết ở vùng bóng ảnh
8, sharpening, độ sắc nét, tạo độ nét cho bức ảnh
9, straighten/rotate, đặt thẳng/ xoay ảnh, xoay nghiêng hoặc $90^{\circ}$, $180^{\circ}$,...
10, vignette, tạo viền ảnh, tạo viền ảnh, làm sáng hoặc tối gốc ảnh
Lại Diễn Đàm, Phơi gốm trước khi đưa vào lò nung, 2018(1) (Ảnh gốc chưa tập trung vào chủ thể) (Bức ảnh đã được điều chỉnh kích thước cho phù hợp, tập trung vào
Lại Diễn Đàm, Phơi gốm trước khi đưa vào lò nung, 2018(1) (Ảnh gốc chưa tập trung vào chủ thể) (Bức ảnh đã được điều chỉnh kích thước cho phù hợp,
tập trung vào chủ thể của bức ảnh nằm trong tỉ lệ 1/3)
Trà My, Tình quê, 2021(2) (Ảnh gốc thừa sáng) (Bức ảnh đã được xử lí hậu kì đúng sáng)
Vũ Khánh, Làng chài trên đảo Lý Sơn, 2018(3) (Ảnh gốc đường chân trời bị nghiêng) (Bức ảnh đã được xử lí đường chân trời)
(1), (2), (3) Nguồn: Tác giả cung cấp
Trang 39
Trang 40
cover-last