Câu 1:

Đoạn trích "Bài ca người lính thời bình" của Trần Đăng Khoa đã để lại trong lòng em những dư ba sâu sắc về hình ảnh anh bộ đội Cụ Hồ giữa đời thường. Nếu như thời chiến, người lính hiện lên với vẻ đẹp sử thi hào hùng, thì ở thời bình, họ lại mang một vẻ đẹp giản dị, thầm lặng nhưng không kém phần cao cả. Từng vần thơ nhẹ nhàng như lời tâm tình, giúp em thấu hiểu những nỗi vất vả, hy sinh của các anh khi phải xa gia đình, đối mặt với nắng gió thao trường để giữ gìn bình yên cho Tổ quốc. Em đặc biệt xúc động trước tinh thần lạc quan và trái tim ấm nóng tình yêu quê hương của người lính. Họ chính là những "lá chắn xanh" thầm lặng, nhắc nhở thế hệ trẻ chúng em về lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm đối với đất nước. Đọc tác phẩm, em càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình và tự hào về những con người đang ngày đêm canh giữ vùng trời, vùng biển quê hương.

Câu 2:

Trong kho tàng truyện ngụ ngôn Việt Nam, những con vật nhỏ bé thường mang đến cho con người những bài học đạo lý sâu sắc. Nhân vật con Kiến trong truyện "Con Kiến và con Bồ Câu" là một minh chứng điển hình. Dù chỉ là một sinh vật bé nhỏ, Kiến đã để lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc về lối sống nghĩa tình và tinh thần "ăn quả nhớ kẻ trồng cây".

Trước hết, nhân vật Kiến hiện lên với vẻ đẹp của một lòng biết ơn chân thành. Khi bị sa chân vào dòng nước cuốn và được Bồ Câu cứu mạng bằng một chiếc lá, Kiến không xem đó là sự may mắn ngẫu nhiên rồi lãng quên. Dòng văn "Kiến rất biết ơn Bồ Câu" tuy ngắn gọn nhưng đã khắc họa rõ nét thái độ trân trọng sự giúp đỡ của người khác. Lòng biết ơn của Kiến không dừng lại ở ý nghĩ mà nó luôn thường trực, chờ đợi cơ hội để được đáp đền.

Vẻ đẹp của Kiến càng tỏa sáng rực rỡ qua hành động dũng cảm để cứu Bồ Câu. Khi thấy người thợ săn đang giương cung, tính mạng của ân nhân ngàn cân treo sợi tóc, Kiến đã không ngần ngại nguy hiểm. Với thân hình nhỏ bé, Kiến đã dùng vũ khí duy nhất của mình là cú đốt vào chân người thợ săn. Hành động đó không chỉ là sự nhanh trí mà còn là lòng dũng cảm phi thường. Kiến đã dám đối đầu với một thế lực mạnh hơn mình gấp nhiều lần (con người) để bảo vệ bạn. Cú đốt ấy đã khiến người thợ săn đau đớn, tạo ra tiếng động giúp Bồ Câu thoát chết. Đó chính là sự trả ơn sòng phẳng, đầy nghĩa hiệp của một kẻ biết trọng tình trọng nghĩa.

Về nghệ thuật, tác giả dân gian đã sử dụng thành công biện pháp nhân hóa, biến con Kiến thành một thực thể mang tâm hồn và phẩm chất của con người. Cốt truyện đơn giản nhưng kịch tính đã làm nổi bật lên sự tương phản: một con Kiến nhỏ bé có thể cứu được một chú chim lớn và ngăn chặn cả một người thợ săn. Điều này khẳng định rằng: sức mạnh của lòng tốt và sự biết ơn không đo bằng kích thước cơ thể.

Tóm lại, nhân vật con Kiến trong văn bản là biểu tượng đẹp đẽ cho lối sống có trước có sau. Câu chuyện về Kiến và Bồ Câu nhắc nhở chúng ta một bài học muôn đời: Hãy biết giúp đỡ người khác khi hoạn nạn và đừng bao giờ quên ơn những người đã giúp mình. Lòng biết ơn chính là sợi dây gắn kết những tâm hồn và làm cho cuộc sống trở nên nhân văn hơn.

Câu 1:

• Loại nhân vật: Con vật.

Câu 2:

• Từ láy: "oai oái"

Câu 3:

• Tình huống truyện: Hai lần cứu giúp nhau giữa Kiến và Bồ Câu.
• Căn cứ xác định: Sự việc trung tâm của truyện - sự việc đặc biệt, có vấn đề làm thay đổi diễn biến câu chuyện hoặc bộc lộ rõ tính cách nhân vật

Câu 4

Tác giả mượn hình ảnh con vật vì đó là một phương tiện nghệ thuật hiệu quả: Vừa giúp câu chuyện diễn tiến hợp lí (dựa trên đặc tính con vật), vừa làm cho bài học trở nên khái quát, nhẹ nhàng, dễ nhớ và dễ tiếp thu - đồng thời tạo khoảng cách an toàn để răn dạy, phê phán mà không gây phản cảm.

Câu 5:

Câu 5 (1,0 điểm).

• Về hình thức: Đảm bảo đúng dung lượng, không mắc lỗi diễn đạt, chính tả.
• Về nội dung: Nêu suy nghĩ về ý nghĩa của lòng biết ơn và sự giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống:

+ Giúp con người sống nhân hậu, biết yêu thương và trân trọng nhau.

+ Tạo nên mối quan hệ gắn bó, tốt đẹp trong cuộc sống.

+ Là nền tảng để xã hội trở nên tốt đẹp, chan hòà hơn.

+ Người biết ơn và giúp đỡ người khác sẽ nhận lại niềm tin, tình cảm và sự giúp đỡ khi cần.