Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích diễn biến tâm lí nhân vật Thông Thu

Trong đoạn trích "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, diễn biến tâm lí của nhân vật thầy Thông Thu được khắc họa vô cùng chân thực và sâu sắc qua hình thức độc thoại nội tâm. Ở hồi thứ hai, khi đối diện với những con số nợ nần chồng chất, Thu chuyển từ trạng thái bàng hoàng, xót xa sang tự trách và hối hận muộn màng. Nhân vật cay đắng nhận ra sự "điên rồ" của bản thân khi đã "ném tiền qua cửa sổ" vào những cuộc chơi vô độ. Sự thức tỉnh về tư cách "tu mi nam tử" khiến Thu rơi vào cảm giác nhục nhã, ê chề vì đã làm nhơ nhuốc gia phong. Đến hồi thứ ba, tâm lí nhân vật đạt đến đỉnh điểm của bi kịch: sự sợ hãi cảnh tù đày khổ cực đẩy Thu vào bước đường cùng, khiến anh ta quyết định chọn cái chết bằng chén thuốc độc để giải thoát. Tuy nhiên, hành động ba lần "nâng cốc lên sắp uống lại đặt xuống" đã lột tả sự giằng xé nội tâm mãnh liệt. Đó là sự tranh đấu giữa khát vọng sống, nỗi sợ chết và trách nhiệm với gia đình. Kết thúc đoạn trích, việc Thu hoãn cái chết để viết thư cho em trai phụng dưỡng mẹ già cho thấy chút lương tri và tình nghĩa cuối cùng còn sót lại. Qua đó, Vũ Đình Long đã xây dựng thành công một tấn bi kịch tâm lí sống động, phản ánh sự sa ngã và thức tỉnh muộn màng của tầng lớp tiểu tư sản thành thị đương thời.

Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của giới trẻ

Bài làm

Trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, nhân vật thầy Thông Thu là một bài học đắt giá về sự phá sản, khánh kiệt chỉ sau vài năm ăn chơi trác táng, "ném tiền qua cửa sổ". Nhìn từ câu chuyện của một thế kỷ trước vào xã hội hiện đại, thực trạng tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay đang trở thành một vấn đề nhức nhối, để lại nhiều hệ lụy khôn lường.

Tiêu xài thiếu kiểm soát (hay còn gọi là chi tiêu hoang phí) là thói quen mua sắm, giải trí vượt quá khả năng tài chính của bản thân, chi tiền dựa trên cảm xúc nhất thời mà không có kế hoạch. Hiện nay, không khó để bắt gặp hình ảnh nhiều bạn trẻ sẵn sàng xếp hàng thâu đêm để sở hữu những chiếc điện thoại đời mới nhất, những món đồ hiệu đắt đỏ hay thẻ thành viên của những tụ điểm ăn chơi sang chảnh. Nhiều người dù lương tháng chỉ ở mức trung bình nhưng sẵn sàng "vung tay" cho những chuyến du lịch xa xỉ, những bữa ăn đắt tiền chỉ để chụp ảnh "sống ảo" trên mạng xã hội. Đáng ngại hơn, xu hướng mua sắm "chốt đơn" vô tội vạ trên các sàn thương mại điện tử hay việc lạm dụng ví điện tử, thẻ tín dụng theo công thức "mua trước, trả sau" đang ngày càng phổ biến.

Nguyên nhân của hiện trạng này trước hết xuất phát từ tâm lí đua đòi, chuộng hư vinh và hội chứng "sợ bỏ lỡ" (FOMO) của giới trẻ. Họ muốn khẳng định cái tôi, địa vị bản thân thông qua vật chất để nhận được sự ngưỡng mộ từ bạn bè. Bên cạnh đó, sự bùng nổ của mạng xã hội và các chiến dịch quảng cáo tinh vi từ các nhãn hàng đã kích thích tối đa ham muốn mua sắm của con người. Quan trọng nhất, một bộ phận giới trẻ hiện nay thiếu hụt nghiêm trọng kiến thức về quản lý tài chính cá nhân, sống theo tư duy hưởng thụ nhất thời "bóc ngắn cắn dài".

Thói quen tiêu xài vô độ này dẫn đến những hệ lụy vô cùng nghiêm trọng. Về mặt cá nhân, nó biến người trẻ trở thành "nô lệ" của đồng tiền, dễ rơi vào bẫy tín dụng đen, nợ nần chồng chất. Khi áp lực tài chính đè nặng, họ dễ bị cám dỗ vào những con đường sai trái, vi phạm pháp luật để có tiền tiêu xài. Về mặt gia đình và xã hội, lối sống này triệt tiêu khả năng tích lũy, khiến người trẻ không có nguồn lực dự phòng cho các biến cố như ốm đau, thất nghiệp, tạo nên một thế hệ "nghèo bền vững" và trở thành gánh nặng cho người thân.

Để khắc phục tình trạng này, bản thân mỗi bạn trẻ cần phải thay đổi tư duy sống. Hãy học cách phân biệt giữa "nhu cầu" (thứ bắt buộc phải có) và "mong muốn" (thứ có thì tốt, không có cũng không sao) trước khi rút ví. Việc trang bị kiến thức về quản lý tài chính, lập ngân sách chi tiêu rõ ràng theo nguyên tắc (như quy tắc 6 chiếc lọ hoặc 50/30/20) là điều vô cùng cần thiết. Nhà trường và gia đình cũng cần giáo dục con em về giá trị của lao động và đồng tiền ngay từ sớm thay vì nuông chiều, đáp ứng mọi yêu cầu vật chất.

Tóm lại, tiền bạc là phương tiện để phục vụ cuộc sống chứ không phải là thước đo duy nhất để khẳng định giá trị con người. Giới trẻ cần tỉnh táo trước những cám dỗ vật chất, ngừng lối sống "ném tiền qua cửa sổ" như nhân vật Thông Thu để xây dựng một tương lai tài chính vững vàng và bền vững.

Câu 1. Thể loại của văn bản

Thể loại: Kịch (Bi kịch).

Câu 2. Hình thức ngôn ngữ chủ yếu

Hình thức ngôn ngữ: Độc thoại nội tâm (nhân vật tự trò chuyện, suy nghĩ một mình).

Câu 3. Chỉ dẫn sân khấu và vai trò

Một số lời chỉ dẫn sân khấu: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Một mình, thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh...), (Lấy dao mở hộp thuốc phiện...), (Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống).

Vai trò:

Định hướng hành động, cử chỉ, điệu bộ cho diễn viên khi tái hiện trên sân khấu.

Thể hiện rõ nét trạng thái tâm lí bất ổn, sự giằng xé, do dự và bế tắc của nhân vật.

Giúp người đọc dễ dàng hình dung bối cảnh và nhịp điệu căng thẳng của mạch kịch.

Câu 4. Diễn biến tâm lí của thầy Thông Thu

Ở Hồi thứ Hai:

Bàng hoàng, xót xa: Giật mình khi tính toán lại sổ sách, không ngờ tiền bạc tiêu tán quá nhanh.

Hối hận, tự trách: Nhận ra sự điên rồ của bản thân khi ăn chơi trác táng, thấy xấu hổ vì không nghe lời khuyên của bạn (giáo Xuân).

Nhục nhã: Ý thức được mình là "tu mi nam tử" nhưng không giúp ích gì cho đời, lại làm bại hoại gia tài của cha ông.

Ở Hồi thứ Ba:

Tuyệt vọng, sợ hãi: Đối mặt với nguy cơ ngồi tù, sợ cảnh cực khổ "áo số cơm hầm" vì bản thân đã quen sung sướng.

Bế tắc, tìm đến cái chết: Quyết định tự tử bằng thuốc độc để trốn tránh thực tại ("Thác trong còn hơn sống đục").

Giằng xé, do dự: Ba lần "nâng cốc lên sắp uống lại đặt xuống". Nhân vật vừa muốn chết để thoát nợ, vừa thương mẹ, vợ, em không ai chăm sóc; cuối cùng hoãn cái chết lại một nhịp để viết thư cho em trai.

Câu 5. Quan điểm về quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Dù hành động này xuất phát từ lòng tự trọng muộn màng và sự hối hận khi nhận ra mình là "con mọt xã hội", nhưng chết để trốn tránh trách nhiệm là biểu hiện của sự hèn nhát và ích kỷ. Việc tự tử không giải quyết được số nợ, trái lại còn đẩy gia đình (mẹ già, vợ, em) vào bi kịch tinh thần và gánh nặng tài chính khủng khiếp hơn. Thay vì chọn cái chết, Thu nên dũng cảm đối mặt với pháp luật, chấp nhận cải tạo và lao động để chuộc lại lỗi lầm của bản thân.