Câu 1: Đoạn thơ Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa khắc họa nỗi buồn man mác về sự đổi thay của làng quê trong dòng chảy đô thị hóa. Mở đầu bằng hình ảnh “Tôi đi về phía tuổi thơ”, tác giả như quay ngược thời gian để tìm lại những gì đã mất. Các hình ảnh “dấu chân”, “đứa bạn rời làng kiếm sống”, “đất không đủ cho sức trai cày ruộng” gợi ra thực trạng nông thôn nghèo, đất chật người đông, khiến lớp trẻ phải bỏ làng đi làm ăn xa. Nỗi xót xa dâng lên khi “mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no”, cho thấy công sức lao động bị rẻ rúng, không đủ nuôi sống con người. Nét đẹp văn hóa truyền thống cũng dần phai nhạt: “thiếu nữ bây giờ không còn hát dân ca”, “thôi để tóc dài ngang lưng”, làng quê mất đi sự duyên dáng, dịu dàng vốn có. Hình ảnh đối lập “cánh đồng làng giờ nhà cửa chen chúc mọc / đâu còn những lũy tre ngày xưa” càng nhấn mạnh sự tàn phai của cảnh quan quen thuộc, thay vào đó là bê tông hóa, đô thị hóa ồ ạt. Giọng thơ trầm buồn, chậm rãi cùng biện pháp liệt kê, đối lập, điệp từ “không còn”, “đâu còn” đã khắc sâu cảm giác mất mát, tiếc nuối. Khổ cuối “Tôi đi về phía làng / Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy” khép lại bằng hình ảnh ám ảnh: người ra đi mang theo cả nỗi buồn của đất, của làng lên phố, như một lời trách nhẹ nhàng về sự đánh đổi của thời đại.Đoạn thơ thành công nhờ sự kết hợp giữa chất trữ tình và hiện thực, khiến người đọc vừa thấy xót xa cho làng quê cũ, vừa trăn trở về giá trị của sự phát triển.

Câu 2 : Trong cuộc sống hiện đại, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu, len lỏi vào từng ngóc ngách sinh hoạt của con người. Nếu như trước kia, giao tiếp bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý, thì nay chỉ với một chiếc điện thoại, con người có thể kết nối với cả thế giới chỉ trong vài giây. Chính sự tiện lợi và sức lan tỏa mạnh mẽ ấy đã khiến mạng xã hội trở thành con dao hai lưỡi, vừa mang lại nhiều giá trị tích cực, vừa đặt ra không ít thách thức.

Trước hết, không thể phủ nhận những lợi ích to lớn mà mạng xã hội mang lại. Về mặt thông tin, mạng xã hội là kênh cập nhật tin tức nhanh nhất. Một sự kiện xảy ra ở bất cứ đâu trên thế giới đều có thể được chia sẻ, lan truyền và thảo luận ngay lập tức. Điều này giúp mỗi cá nhân mở rộng tầm hiểu biết, không bị tụt lại so với dòng chảy của thời đại. Về mặt học tập và làm việc, mạng xã hội là kho tài nguyên khổng lồ. Học sinh, sinh viên có thể tham gia các nhóm học tập, xem bài giảng trực tuyến, trao đổi với bạn bè và thầy cô mà không bị giới hạn bởi không gian, thời gian. Với những người kinh doanh, mạng xã hội trở thành “chợ” online khổng lồ, nơi hàng triệu giao dịch diễn ra mỗi ngày, tạo ra cơ hội việc làm và thu nhập cho rất nhiều người. Về mặt tinh thần, mạng xã hội còn là nơi con người giải tỏa căng thẳng, kết nối với những người có cùng sở thích, tìm thấy sự đồng cảm và chia sẻ khi đối mặt với khó khăn trong cuộc sống.

Tuy nhiên, mặt trái của mạng xã hội cũng đang ngày càng bộc lộ rõ. Thứ nhất là vấn đề thông tin rác và tin giả. Chỉ cần một cú click, những thông tin sai lệch, chưa được kiểm chứng có thể lan truyền với tốc độ chóng mặt, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và thậm chí gây rối loạn xã hội. Thứ hai là tình trạng nghiện mạng xã hội, đặc biệt ở giới trẻ. Nhiều bạn dành hàng giờ mỗi ngày để lướt Facebook, TikTok, Instagram một cách vô thức, dẫn đến xao nhãng học tập, suy giảm sức khỏe và khả năng giao tiếp trực tiếp ngoài đời thực. Thứ ba, mạng xã hội còn là môi trường dễ phát sinh bạo lực mạng, xúc phạm, công kích cá nhân. Chỉ một lời nói vô tình cũng có thể trở thành “bão mạng”, gây tổn thương tâm lý nặng nề cho người trong cuộc.

Vậy làm thế nào để sử dụng mạng xã hội một cách văn minh và hiệu quả? Điều quan trọng nhất là mỗi người cần có ý thức tự giác và trách nhiệm. Trước khi chia sẻ bất cứ thông tin gì, hãy kiểm chứng tính xác thực của nó. Khi sử dụng mạng xã hội, cần phân bổ thời gian hợp lý, tránh để nó chi phối hoàn toàn cuộc sống. Bên cạnh đó, mỗi người cần học cách ứng xử lịch sự, tôn trọng người khác trên không gian mạng, vì “bàn phím” không phải là nơi để che giấu sự vô văn hóa. Nhà trường và gia đình cũng cần đồng hành, định hướng cho học sinh cách sử dụng internet an toàn và lành mạnh.

Tóm lại, mạng xã hội là sản phẩm tất yếu của thời đại 4.0, mang lại cả cơ hội và thách thức. Nó không xấu, chỉ có cách chúng ta sử dụng nó như thế nào. Nếu biết làm chủ công nghệ, biến mạng xã hội thành công cụ học tập, làm việc và kết nối tích cực, chúng ta sẽ tận dụng được sức mạnh của nó để phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Ngược lại, nếu bị mạng xã hội chi phối, con người dễ đánh mất chính mình trong thế giới ảo đầy hào nhoáng nhưng cũng đầy cạm bẫy.

Câu 1: Đoạn thơ Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa khắc họa nỗi buồn man mác về sự đổi thay của làng quê trong dòng chảy đô thị hóa. Mở đầu bằng hình ảnh “Tôi đi về phía tuổi thơ”, tác giả như quay ngược thời gian để tìm lại những gì đã mất. Các hình ảnh “dấu chân”, “đứa bạn rời làng kiếm sống”, “đất không đủ cho sức trai cày ruộng” gợi ra thực trạng nông thôn nghèo, đất chật người đông, khiến lớp trẻ phải bỏ làng đi làm ăn xa. Nỗi xót xa dâng lên khi “mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no”, cho thấy công sức lao động bị rẻ rúng, không đủ nuôi sống con người. Nét đẹp văn hóa truyền thống cũng dần phai nhạt: “thiếu nữ bây giờ không còn hát dân ca”, “thôi để tóc dài ngang lưng”, làng quê mất đi sự duyên dáng, dịu dàng vốn có. Hình ảnh đối lập “cánh đồng làng giờ nhà cửa chen chúc mọc / đâu còn những lũy tre ngày xưa” càng nhấn mạnh sự tàn phai của cảnh quan quen thuộc, thay vào đó là bê tông hóa, đô thị hóa ồ ạt. Giọng thơ trầm buồn, chậm rãi cùng biện pháp liệt kê, đối lập, điệp từ “không còn”, “đâu còn” đã khắc sâu cảm giác mất mát, tiếc nuối. Khổ cuối “Tôi đi về phía làng / Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy” khép lại bằng hình ảnh ám ảnh: người ra đi mang theo cả nỗi buồn của đất, của làng lên phố, như một lời trách nhẹ nhàng về sự đánh đổi của thời đại.Đoạn thơ thành công nhờ sự kết hợp giữa chất trữ tình và hiện thực, khiến người đọc vừa thấy xót xa cho làng quê cũ, vừa trăn trở về giá trị của sự phát triển.

Câu 2 : Trong cuộc sống hiện đại, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu, len lỏi vào từng ngóc ngách sinh hoạt của con người. Nếu như trước kia, giao tiếp bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý, thì nay chỉ với một chiếc điện thoại, con người có thể kết nối với cả thế giới chỉ trong vài giây. Chính sự tiện lợi và sức lan tỏa mạnh mẽ ấy đã khiến mạng xã hội trở thành con dao hai lưỡi, vừa mang lại nhiều giá trị tích cực, vừa đặt ra không ít thách thức.

Trước hết, không thể phủ nhận những lợi ích to lớn mà mạng xã hội mang lại. Về mặt thông tin, mạng xã hội là kênh cập nhật tin tức nhanh nhất. Một sự kiện xảy ra ở bất cứ đâu trên thế giới đều có thể được chia sẻ, lan truyền và thảo luận ngay lập tức. Điều này giúp mỗi cá nhân mở rộng tầm hiểu biết, không bị tụt lại so với dòng chảy của thời đại. Về mặt học tập và làm việc, mạng xã hội là kho tài nguyên khổng lồ. Học sinh, sinh viên có thể tham gia các nhóm học tập, xem bài giảng trực tuyến, trao đổi với bạn bè và thầy cô mà không bị giới hạn bởi không gian, thời gian. Với những người kinh doanh, mạng xã hội trở thành “chợ” online khổng lồ, nơi hàng triệu giao dịch diễn ra mỗi ngày, tạo ra cơ hội việc làm và thu nhập cho rất nhiều người. Về mặt tinh thần, mạng xã hội còn là nơi con người giải tỏa căng thẳng, kết nối với những người có cùng sở thích, tìm thấy sự đồng cảm và chia sẻ khi đối mặt với khó khăn trong cuộc sống.

Tuy nhiên, mặt trái của mạng xã hội cũng đang ngày càng bộc lộ rõ. Thứ nhất là vấn đề thông tin rác và tin giả. Chỉ cần một cú click, những thông tin sai lệch, chưa được kiểm chứng có thể lan truyền với tốc độ chóng mặt, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và thậm chí gây rối loạn xã hội. Thứ hai là tình trạng nghiện mạng xã hội, đặc biệt ở giới trẻ. Nhiều bạn dành hàng giờ mỗi ngày để lướt Facebook, TikTok, Instagram một cách vô thức, dẫn đến xao nhãng học tập, suy giảm sức khỏe và khả năng giao tiếp trực tiếp ngoài đời thực. Thứ ba, mạng xã hội còn là môi trường dễ phát sinh bạo lực mạng, xúc phạm, công kích cá nhân. Chỉ một lời nói vô tình cũng có thể trở thành “bão mạng”, gây tổn thương tâm lý nặng nề cho người trong cuộc.

Vậy làm thế nào để sử dụng mạng xã hội một cách văn minh và hiệu quả? Điều quan trọng nhất là mỗi người cần có ý thức tự giác và trách nhiệm. Trước khi chia sẻ bất cứ thông tin gì, hãy kiểm chứng tính xác thực của nó. Khi sử dụng mạng xã hội, cần phân bổ thời gian hợp lý, tránh để nó chi phối hoàn toàn cuộc sống. Bên cạnh đó, mỗi người cần học cách ứng xử lịch sự, tôn trọng người khác trên không gian mạng, vì “bàn phím” không phải là nơi để che giấu sự vô văn hóa. Nhà trường và gia đình cũng cần đồng hành, định hướng cho học sinh cách sử dụng internet an toàn và lành mạnh.

Tóm lại, mạng xã hội là sản phẩm tất yếu của thời đại 4.0, mang lại cả cơ hội và thách thức. Nó không xấu, chỉ có cách chúng ta sử dụng nó như thế nào. Nếu biết làm chủ công nghệ, biến mạng xã hội thành công cụ học tập, làm việc và kết nối tích cực, chúng ta sẽ tận dụng được sức mạnh của nó để phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Ngược lại, nếu bị mạng xã hội chi phối, con người dễ đánh mất chính mình trong thế giới ảo đầy hào nhoáng nhưng cũng đầy cạm bẫy.