Câu 1:

Bài làm

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển mạnh mẽ hiện nay, việc gìn giữ bản sắc quê hương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thế hệ trẻ. Bản sắc quê hương không chỉ là phong tục tập quán, tiếng nói, món ăn hay lễ hội truyền thống mà còn là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách của mỗi con người. Khi hiểu và trân trọng những giá trị ấy, người trẻ sẽ có ý thức giữ gìn truyền thống tốt đẹp, tránh bị hòa tan trong dòng chảy toàn cầu hóa. Đồng thời, bản sắc quê hương còn giúp thế hệ trẻ xác định được bản thân mình là ai, thuộc về đâu, từ đó nuôi dưỡng lòng tự hào và trách nhiệm với cộng đồng. Việc gìn giữ bản sắc không có nghĩa là bảo thủ, mà là tiếp thu cái mới trên nền tảng những giá trị cốt lõi đã có. Những hành động nhỏ như sử dụng tiếng địa phương đúng mực, tham gia lễ hội truyền thống, quảng bá văn hóa quê hương trên mạng xã hội… đều góp phần lan tỏa vẻ đẹp ấy. Khi thế hệ trẻ ý thức được vai trò của mình trong việc bảo tồn bản sắc quê hương, họ không chỉ giữ gìn quá khứ mà còn góp phần xây dựng tương lai bền vững cho đất nước.

Câu 2:

Bài làm

​Trong đời sống tinh thần của con người, quê hương luôn là điểm tựa thiêng liêng, nơi lưu giữ những ký ức sâu sắc và những giá trị bền vững. Văn bản ở phần Đọc hiểu và bài thơ “Về làng” của Đỗ Viết Tuyển tuy khác nhau về hình thức thể hiện nhưng đều hướng tới làm nổi bật ý nghĩa của quê hương, đặc biệt là những giá trị văn hóa và ký ức gắn bó với mỗi con người.

Trước hết, cả hai văn bản đều thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương. Nếu văn bản ở phần Đọc hiểu nhấn mạnh việc gìn giữ bản sắc quê hương như một nhiệm vụ quan trọng của con người trong đời sống hiện đại, thì bài thơ “Về làng” lại gợi lên nỗi nhớ quê da diết qua những hình ảnh rất đỗi thân quen. Tác giả mở đầu bằng hành động “Xuống tàu vội vã về quê”, thể hiện khát khao trở về nguồn cội. Những chi tiết như “con đê đầu làng”, “heo may”, “khói bếp lam chiều”, “cánh diều tuổi thơ” đều là biểu tượng của làng quê truyền thống, gợi lên không gian bình yên và đầy hoài niệm. Điều này tương đồng với nội dung của văn bản đọc hiểu khi khẳng định rằng những giá trị quê hương chính là nền tảng nuôi dưỡng tâm hồn con người.

Tuy nhiên, hai văn bản cũng có những điểm khác biệt trong cách thể hiện nội dung. Văn bản ở phần Đọc hiểu mang tính nghị luận rõ ràng, hướng tới việc lý giải vai trò của bản sắc quê hương trong đời sống hiện đại. Nội dung tập trung vào việc nhấn mạnh trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn các giá trị truyền thống. Ngược lại, bài thơ “Về làng” lại thiên về biểu cảm, sử dụng hình ảnh giàu tính gợi để bộc lộ nỗi nhớ và sự day dứt của con người khi xa quê. Đặc biệt, hai câu thơ cuối: “Tôi đi từ độ đến giờ / Tóc xanh đã bạc mà chưa tới làng” tạo nên cảm xúc bâng khuâng, thể hiện hành trình dài của cuộc đời và nỗi khắc khoải chưa nguôi. Đây là cách thể hiện mang tính nghệ thuật, không trực tiếp bàn luận nhưng vẫn làm nổi bật giá trị tinh thần của quê hương.

Ngoài ra, cả hai văn bản đều hướng tới việc khẳng định vai trò của quê hương đối với đời sống con người. Văn bản đọc hiểu nhấn mạnh quê hương như nguồn cội văn hóa cần được gìn giữ, còn bài thơ “Về làng” lại cho thấy quê hương là miền ký ức không thể phai mờ. Những hình ảnh như “khói bếp lam chiều” hay “cánh diều tuổi thơ” không chỉ là cảnh vật mà còn là biểu tượng của tuổi thơ, của những giá trị giản dị nhưng bền vững. Qua đó, bài thơ góp phần khơi gợi ý thức trân trọng và gìn giữ quê hương, tương đồng với thông điệp của văn bản nghị luận.

Như vậy, dù khác nhau về thể loại và phương thức biểu đạt, cả hai văn bản đều gặp nhau ở việc tôn vinh giá trị của quê hương trong đời sống con người. Văn bản đọc hiểu mang tính lý luận, định hướng nhận thức, còn bài thơ “Về làng” giàu cảm xúc, khơi dậy tình yêu quê hương sâu sắc. Sự kết hợp giữa lý trí và cảm xúc ấy giúp người đọc hiểu rằng gìn giữ bản sắc quê hương không chỉ là trách nhiệm mà còn là nhu cầu tinh thần tự nhiên của mỗi con người. Chính tình yêu quê hương sẽ trở thành động lực để thế hệ trẻ hôm nay biết trân trọng quá khứ và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 1

Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2

Một hình ảnh thơ mang tính biểu tượng cho cuộc sống làng biển: "Làng là mảnh lưới trăm năm" hoặc "những cánh buồm quê" hay "những mái nhà hình mắt lưới"

•

Câu 3

Hình ảnh "mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển" gợi:

- Sự chờ đợi mỏi mòn, đầy lo âu của người mẹ có chồng, con bám biến và nỗi vất vả, hi sinh thầm lặng của người phụ nữ làng chài.

- Ngoài ra, hình ảnh còn thể hiện nỗi đau, nỗi thương và tình cảm sâu nặng của tác giả đối với con người quê biển.

- Cuối cùng, hình ảnh góp phần làm nổi bật chủ đề bài thơ: Cuộc sống nhọc nhăn nhưng giàu tình yêu quê hương.

​​Câu 4

"Làng là mảnh lưới trăm năm" gợi cuộc sống làng chài gắn bó bền chặt với biển qua nhiều thế hệ và truyền thống lao động biển được cha ông gìn giữ, nối tiếp. Con người trong làng gắn bó, đùm bọc nhau như những mắt lưới và thế hiện chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng của làng biển.

Câu 5

- Học sinh trả lời theo quan điểm cá nhân và đưa ra lí giải phù hợp.

- Gợi ý trả lời:

+ Con người làng biển hiện lên với sự bên bỉ, nhẫn nại trước sóng gió thiên nhiên.

+ Lao động vất vả giúp họ tạo dựng cuộc sống và nuôi dưỡng niềm hi vọng.

+ Lao động bền bỉ góp phần hình thành giá trị sống chân chính của con người.

+ Trong cuộc sống hôm nay, mỗi người cần kiên trì, nỗ lực trong học tập và công việc. Chính sự nhẫn nại, không bỏ