a. Tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa thể hiện trong lớp phủ thổ nhưỡng

• Quá trình phong hóa mạnh do nhiệt độ cao và mưa nhiều.
• Đất feralit (đất đỏ vàng) hình thành phổ biến ở vùng đồi núi.
• Đất dễ bị rửa trôi, xói mòn nếu rừng bị phá.

b. Nguyên nhân dẫn đến suy giảm tài nguyên sinh vật ở nước ta

• Phá rừng, khai thác gỗ bừa bãi.
• Săn bắt, buôn bán động vật hoang dã quá mức.
• Mở rộng đất nông nghiệp, đô thị hóa làm mất môi trường sống.
• Ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.

a. Những nét chính về tình hình kinh tế thời Nguyễn

• Nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ yếu, nhà Nguyễn chú ý khai hoang, lập đồn điền, đắp đê.
• Thủ công nghiệp có phát triển nhưng chủ yếu trong các xưởng thủ công của nhà nước, còn thủ công trong dân phát triển chậm.
• Thương nghiệp không phát triển mạnh do chính sách hạn chế buôn bán với nước ngoài, kinh tế nhìn chung trì trệ, lạc hậu.

b. Nét nổi bật về tình hình xã hội thời Nguyễn nửa đầu thế kỉ XIX. Số lượng các cuộc khởi nghĩa gợi cho em suy nghĩ gì?

• Xã hội có nhiều mâu thuẫn, đời sống nhân dân khổ cực do thuế khóa nặng nề, lao dịch nhiều.
• Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra ở nhiều nơi chống lại triều đình.

Suy nghĩ:

→ Điều đó cho thấy sự bất mãn của nhân dân rất lớn, xã hội bất ổn và mâu thuẫn gay gắt dưới triều Nguyễn.

Trong xã hội hiện đại, tuổi trẻ là lứa tuổi năng động, sáng tạo và có nhiều cơ hội để khẳng định bản thân. Tuy nhiên, bên cạnh những bạn trẻ sống có lý tưởng, biết cống hiến cho cộng đồng, vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang lựa chọn cho mình lối sống vô trách nhiệm, đáng lo ngại.

Lối sống vô trách nhiệm là khi con người thờ ơ, thiếu ý thức với bản thân, gia đình và xã hội; không quan tâm đến hậu quả của hành động mình gây ra. Biểu hiện của nó có thể thấy rõ trong đời sống hằng ngày: học sinh lười học, gian lận trong thi cử; thanh niên sống buông thả, sa vào tệ nạn; hay nhiều người chỉ biết đổ lỗi, trốn tránh khi mắc sai lầm. Những hành động tưởng nhỏ ấy dần hình thành thói quen sống ích kỷ, lệch lạc, làm tổn hại đến uy tín cá nhân và ảnh hưởng xấu đến cộng đồng.

Nguyên nhân của lối sống này phần lớn do sự thiếu rèn luyện ý thức, sự nuông chiều của gia đình, và ảnh hưởng của lối sống thực dụng, ảo tưởng về bản thân trên mạng xã hội. Hậu quả là giới trẻ dần đánh mất niềm tin, không còn mục tiêu phấn đấu, và xã hội thì thiếu đi những con người có trách nhiệm, có bản lĩnh.

Để khắc phục, mỗi người trẻ cần tự nhìn nhận bản thân, sống trung thực, có kỷ luật và biết chịu trách nhiệm với lời nói, hành động của mình. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần đồng hành, giáo dục, định hướng cho thế hệ trẻ biết sống có ích, có trách nhiệm.

Lối sống có trách nhiệm chính là thước đo nhân cách của con người. Vì vậy, mỗi bạn trẻ hôm nay hãy sống tích cực, làm chủ cuộc đời mình và góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.

Câu 1.

Truyện được kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2.

Quỳnh thuộc kiểu nhân vật thông minh, dí dỏm, đại diện cho người lao động thông minh, hóm hỉnh trong truyện cười dân gian.

Câu 3.

Nghĩa hàm ẩn trong lời của Quỳnh là mỉa mai lão trọc phú dốt nát, trong bụng chỉ nghĩ đến ăn uống, của cải, chứ không có tri thức hay chữ nghĩa gì để “phơi” cả.

Câu 4.

Thủ pháp gây cười của truyện là nói mỉa, chơi chữ và đối lập giữa hình thức – nội dung, giữa người thông minh và kẻ ngu dốt học đòi.

Câu 5.

Tác giả dân gian sáng tác truyện nhằm châm biếm thói học đòi, giả danh trí thức của bọn nhà giàu ngu dốt, đồng thời ca ngợi trí thông minh, ứng xử linh hoạt của dân gian qua hình tượng Trạng Quỳnh.

Câu 6.

Đoạn văn ngắn (3–5 câu):

Truyện “Phơi sách, phơi bụng” giúp em hiểu rằng con người cần học thật, biết thật chứ không nên khoe khoang giả dối. Qua sự đối đáp hóm hỉnh của Trạng Quỳnh, em thấy trí tuệ và sự nhanh trí luôn khiến người khác nể phục. Câu chuyện còn nhắc nhở em phải khiêm tốn, không nên học đòi hay làm sang một cách rỗng tuếch.