Văn bản giới thiệu các phương tiện vận chuyển thô sơ, độc đáo của các dân tộc thiểu số Việt Nam xưa. Ở vùng núi phía Bắc, người dân chủ yếu đi bộ, dùng ngựa thồ hoặc gùi có dây đeo qua trán/vai để vượt địa hình hiểm trở. Tại Tây Nguyên, voi và xe quẹt là những phương tiện đặc trưng trên cạn, bên cạnh thuyền độc mộc dưới nước. Trong khi đó, các dân tộc vùng sông nước Nam Bộ lại sử dụng phổ biến các loại ghe, xuồng để đi lại và vận chuyển hàng hóa. Những phương tiện này không chỉ phục vụ đời sống mà còn thể hiện sự thích nghi tuyệt vời với môi trường tự nhiên.

Vùng núi phía Bắc: Do địa hình dốc đứng, phương thức chủ yếu là đi bộ và mang vác bằng gùi. Người dân sử dụng nhiều loại gùi phù hợp với từng mục đích, kết hợp với việc dùng ngựa thồ trên những cung đường xa.Vùng Tây Nguyên: Người dân nổi tiếng với việc thuần dưỡng voi để vận chuyển người và hàng hóa nặng. Ngoài ra, xe quẹt (loại phương tiện không bánh, do trâu bò kéo) cũng được dùng phổ biến trên địa hình đồi núi. Về đường thủy, thuyền độc mộc khoét từ thân cây lớn là phương tiện tối ưu trên các dòng sông, con suối.Vùng Nam Bộ: Hệ thống kênh rạch chằng chịt khiến các loại ghe, xuồng trở thành phương tiện thiết yếu, gắn liền với văn hóa sông nước của đồng bào nơi đây.Tổng thể, bài viết khẳng định sự sáng tạo và linh hoạt của cha ông ta trong việc tận dụng nguồn lực tự nhiên để vượt qua những khó khăn về địa hình, tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong đời sống lao động.

Văn bản cung cấp cái nhìn chi tiết về sự đa dạng và vai trò quan trọng của các loại ghe, xuồng đối với đời sống người dân vùng sông nước Nam Bộ. Tác giả phân loại cụ thể các phương tiện như xuồng ba lá, xuồng máy hay ghe bầu, ghe chài kèm theo đặc điểm cấu tạo riêng biệt của chúng. Qua đó, người đọc thấy được sự sáng tạo và khả năng thích nghi tuyệt vời của con người với môi trường tự nhiên. Ghe xuồng không chỉ là phương tiện đi lại, vận chuyển hàng hóa mà còn là một nét đẹp văn hóa đặc trưng của vùng đất này.