Câu 1 (2,0 điểm). Hình ảnh hàng rào dây thép gai trong văn bản Người cắt dây thép gai mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trước hết, đó là hình ảnh hiện thực của chiến tranh, gắn với ranh giới quân sự, với sự ngăn cách, hiểm nguy và mất mát. Dây thép gai khiến “con cò không đậu được”, “con sông gãy”, “nhịp cầu gãy”, qua đó gợi lên nỗi đau của thiên nhiên bị tàn phá và cuộc sống con người bị chia cắt. Tuy nhiên, hàng rào dây thép gai không chỉ mang nghĩa tả thực mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho sự chia cắt đất nước suốt “bao năm”. Việc người lính lần lượt cắt qua từng hàng rào thể hiện hành động dũng cảm, quyết liệt, đồng thời là khát vọng hàn gắn, nối liền những gì đã bị chia lìa: thiên nhiên hồi sinh, tình yêu trở lại, đất nước thống nhất. Như vậy, hình ảnh hàng rào dây thép gai vừa là biểu tượng của đau thương chiến tranh, vừa làm nổi bật ý nghĩa nhân văn cao cả của hành động phá bỏ chia cắt để hướng tới hòa bình và đoàn tụ. --- Câu 2 (4,0 điểm). Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, lối sống có trách nhiệm trở thành yêu cầu tất yếu đối với thế hệ trẻ ngày nay. Sống có trách nhiệm không chỉ là biết chịu trách nhiệm về hành vi của bản thân, mà còn là ý thức với gia đình, cộng đồng và đất nước. Trước hết, lối sống có trách nhiệm giúp người trẻ hoàn thiện nhân cách. Khi biết suy nghĩ trước hành động, dám nhận sai và sửa sai, người trẻ rèn luyện được tính kỷ luật, trung thực và bản lĩnh. Đây là nền tảng quan trọng để mỗi cá nhân trưởng thành, có khả năng thích ứng và đứng vững trước những biến động của cuộc sống. Một người trẻ sống thiếu trách nhiệm dễ buông thả, chạy theo lối sống hưởng thụ, dẫn đến những hậu quả tiêu cực cho chính bản thân và những người xung quanh. Bên cạnh đó, lối sống có trách nhiệm còn góp phần xây dựng một xã hội lành mạnh. Thế hệ trẻ là lực lượng chủ chốt của hiện tại và tương lai, vì vậy thái độ sống của họ có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển chung. Trách nhiệm trong học tập, lao động, tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường hay sẵn sàng sẻ chia với cộng đồng đều là những biểu hiện cụ thể của tinh thần trách nhiệm. Khi mỗi người trẻ ý thức được vai trò của mình, xã hội sẽ giảm bớt những hành vi ích kỷ, vô cảm, thay vào đó là sự gắn kết và tiến bộ. Hơn nữa, sống có trách nhiệm còn thể hiện lòng yêu nước một cách thiết thực. Trong thời bình, yêu nước không chỉ là cảm xúc mà còn là hành động: học tập nghiêm túc, lao động sáng tạo, giữ gìn bản sắc văn hóa và góp phần giải quyết những vấn đề chung của xã hội. Một thế hệ trẻ sống có trách nhiệm chính là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn không ít bạn trẻ sống thờ ơ, thiếu ý thức trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi người trẻ cần tự nhìn lại mình, điều chỉnh lối sống, đồng thời gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần định hướng, giáo dục đúng đắn. Tóm lại, lối sống có trách nhiệm là yếu tố không thể thiếu đối với thế hệ trẻ hiện nay. Đó vừa là điều kiện để mỗi cá nhân trưởng thành, vừa là động lực quan trọng góp phần xây dựng một xã hội văn minh và một đất nước phát triển.

Câu 1 (0,5 điểm). Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm. Câu 2 (0,5 điểm). Nhân vật trữ tình là người lính – “anh”, trực tiếp tham gia cắt dây thép gai trong chiến tranh. Câu 3 (1,0 điểm). Văn bản có hình thức thơ tự do, chia làm hai phần; câu thơ dài ngắn linh hoạt, giàu hình ảnh biểu tượng (cánh cò, dòng sông, nhịp cầu, dây thép gai); giọng điệu vừa trữ tình, vừa sử thi, tạo nhịp cảm xúc dồn tiến. Câu 4 (1,0 điểm). Mạch cảm xúc vận động theo tiến trình hành động và nhận thức: Phần 1: Từ cảm xúc xót thương thiên nhiên, con người, nỗi đau chia cắt đất nước, khát vọng hàn gắn, thống nhất. Phần 2: Cảm xúc dâng cao theo từng hàng rào được cắt, niềm tin, niềm vui khi sự sống hồi sinh, không gian liền mạch, cao trào là hình ảnh đất nước “bao năm cắt chia đang liền lại”. Câu 5 (1,0 điểm). Thông điệp rút ra: Hành động dũng cảm và nhân văn của mỗi cá nhân có thể góp phần hàn gắn chia cắt, đem lại sự sống, hòa bình và thống nhất cho cộng đồng, đất nước.