Anh ta dốc hết vốn liếng để làm nghề đẽo cày, nhưng khi gặp ý kiến của ông cụ khuyên đẽo cày to và cao, anh ta liền làm theo mà không suy xét. Sau đó, khi bác nông dân góp ý đẽo nhỏ và thấp mới dễ cày, anh ta lại thay đổi ngay. Cuối cùng, nghe lời người khác bảo đẽo cày bằng voi ở miền núi, anh ta tiếp tục làm theo mà không cân nhắc hoàn cảnh thực tế của mình. Việc liên tục thay đổi theo lời người ngoài mà không có lập trường vững vàng đã dẫn đến thất bại, cày bày đầy cửa mà chẳng ai mua. Bài học rút ra là cần phải có chính kiến, biết lắng nghe ý kiến người khác nhưng phải có sự chọn lọc, phù hợp với hoàn cảnh của bản thân.

Bước ngoặt lớn nhất của câu chuyện là khi Tấm trở về làm người từ trong quả thị, gặp lại nhà vua và giành lại ngôi hoàng hậu. Ở phần kết thúc này, nhân vật Tấm có sự thay đổi rõ rệt về tính cách: từ một cô gái hiền lành, yếu đuối, Tấm trở nên kiên quyết, chủ động trừng trị mẹ con Cám một cách thích đáng (giết Cám rồi gửi mắm về cho mẹ Cám ăn). Chi tiết này có thể gây tranh cãi về sự tàn bạo, nhưng xét trong bối cảnh truyện cổ dân gian, đó là sự thể hiện mãnh liệt của quy luật "ác giả ác báo", là sự khẳng định chiến thắng tuyệt đối của chính nghĩa trước cái ác. Đó là sự trừng phạt cần thiết để răn đe, bảo vệ sự công bằng trong xã hội.