Câu 1

Đoạn trích "Giữa người với người" của Nguyễn Ngọc Tư là một nốt trầm suy tư về sự rạn nứt trong mối quan hệ nhân sinh thời đại số. Với ngòi bút sắc sảo và giàu lòng trắc ẩn, tác giả đã vạch trần bộ mặt của sự vô cảm đang len lỏi qua từng khung hình, từng dòng trạng thái trên mạng xã hội. Hình ảnh người y sĩ mải mê chụp ảnh kẻ trộm bị đánh để "câu like" thay vì cứu chữa đã đặt ra một câu hỏi nhức nhối về đạo đức nghề nghiệp và tình người. Tác giả sử dụng biện pháp liệt kê các tin đồn ác ý cùng lối hành văn đậm chất Nam Bộ để làm nổi bật sự tàn nhẫn của đám đông khi biến nỗi đau của đồng loại thành món hàng giải trí. Thông điệp cuối cùng mà văn bản gửi gắm chính là lời cảnh báo về sự "xa nhau" ngay khi ở cạnh nhau, nhắc nhở chúng ta cần nhìn nhận nhau như những "con người" đúng nghĩa, thay vì chỉ là những công cụ để thỏa mãn sự hiếu kỳ ích kỷ.

Câu 2

Trong dòng chảy hối hả của thế kỷ XXI, khi công nghệ kết nối con người chỉ bằng một cái chạm tay, chúng ta dường như đang phải đối mặt với một nghịch lý cay đắng: thế giới càng "phẳng" thì tâm hồn con người càng trở nên gồ ghề và ngăn cách. Một trong những biểu hiện rõ rệt nhất của sự rạn nứt đó chính là sự thờ ơ, vô cảm – một "căn bệnh" không làm chết người ngay lập tức nhưng lại đang âm thầm giết chết nhân tính bên trong mỗi chúng ta.

Vô cảm không đơn thuần là sự im lặng, mà là trạng thái chai sạn về cảm xúc, là thái độ sống ơ hờ, dửng dưng trước những gì diễn ra xung quanh. Người vô cảm là người thấy cái đẹp không biết trân trọng, thấy cái thiện không ủng hộ, và đáng sợ hơn cả là thấy cái ác, nỗi đau của đồng loại mà không hề mảy may động lòng. Họ sống như những hòn đảo cô độc giữa đại dương nhân loại, chỉ quan tâm đến lợi ích và sự an toàn của bản thân mình.Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp những "triệu chứng" của căn bệnh này ở bất cứ đâu. Đó là hình ảnh đám đông đứng vây quanh một vụ tai nạn giao thông nhưng thay vì gọi cấp cứu, họ lại thản nhiên giơ điện thoại lên quay phim, chụp ảnh để "câu like" trên mạng xã hội. Đó là thái độ lạnh lùng của một y sĩ khi thấy kẻ trộm bị đánh trọng thương nhưng lại coi đó là một "tin nóng" để chia sẻ lên trang cá nhân thay vì thực hiện thiên chức cứu người. Đau lòng hơn, sự vô cảm còn thể hiện qua những vụ "hôi của" – nơi người ta chỉ nhìn thấy những tờ giấy bạc bay hay những lon bia lăn lóc trên đường mà hoàn toàn "mù lòa" trước nước mắt và sự tuyệt vọng của nạn nhân. Khi vật chất lên ngôi, giá trị con người bỗng chốc trở nên rẻ rúng.Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Về khách quan, nhịp sống công nghiệp quá nhanh cùng áp lực cạnh tranh khốc liệt khiến con người ít có thời gian để lắng nghe và thấu cảm. Sự bùng nổ của mạng xã hội cũng vô tình tạo ra những "bức tường ảo", nơi con người tương tác qua màn hình nhiều hơn là nhìn vào mắt nhau. Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi vẫn nằm ở ý thức chủ quan. Đó là lối sống ích kỷ, thực dụng, là tâm lý "đèn nhà ai nhà nấy rạng" đã ăn sâu vào tiềm thức của một bộ phận người dân. Họ sợ liên lụy, sợ rắc rối, và dần dần chọn cách bao bọc mình trong lớp vỏ bọc vô hình. Hậu quả của sự vô cảm thật khôn lường. Nó làm xói mòn những giá trị đạo đức tốt đẹp mà cha ông ta đã dày công vun đắp như "thương người như thể thương thân". Một xã hội vô cảm là một xã hội lạnh lẽo, nơi con người mất đi niềm tin vào nhau, nơi cái ác có cơ hội nảy nở vì không bị ngăn chặn. Nếu không kịp thời cứu chữa, căn bệnh này sẽ biến chúng ta thành những "cỗ máy sinh học" biết nói nhưng không biết yêu thương. Để đẩy lùi sự vô cảm, không có phương thuốc nào hiệu quả hơn sức mạnh của lòng trắc ẩn và sự tử tế. Chúng ta cần học cách sống chậm lại, quan sát nhiều hơn và sẵn sàng chìa tay giúp đỡ những người xung quanh từ những việc nhỏ nhất. Giáo dục trong gia đình và nhà trường cần chú trọng hơn nữa vào việc nuôi dưỡng tâm hồn, dạy cho thế hệ trẻ biết xúc động trước một mảnh đời khốn khó, biết phẫn nộ trước những bất công.

Tóm lại, sự vô cảm là một thách thức lớn đối với đạo đức con người trong thời đại số. Đúng như lời nhận định trong văn bản của Nguyễn Ngọc Tư: "Đến đồ chơi mà cũng điều chỉnh được hành vi con người, làm cho tình người xao lãng...". Đừng để công nghệ hay sự ích kỷ biến chúng ta thành những sinh vật dễ tổn thương vì thiếu vắng tình người. Hãy mở lòng mình ra, bởi "sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình".

Câu 1• Thể loại: Tản văn (hoặc tùy bút).

Câu 2.• Đề tài: Sự vô cảm, xuống cấp về đạo đức và sự rạn nứt trong mối quan hệ giữa người với người trong xã hội hiện đại (đặc biệt là dưới tác động của mạng xã hội và truyền thông).

Câu 3.

• Biện pháp liệt kê: Liệt kê các sự việc như tin đồn về bắp luộc pin đèn, hủ tiếu nước dùng chuột cống, chè bưởi có thuốc rầy... và những trang báo "đói ngấu" chộp lấy tin để câu khách.

• Tác dụng:

• Về nội dung: Nhấn mạnh sự phổ biến và tốc độ lan truyền chóng mặt của những tin đồn ác ý, thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội. Qua đó, làm nổi bật sự tàn nhẫn của đám đông khi dễ dàng tin vào những điều xấu mà không nghĩ đến hậu quả là cuộc sống của những người lao động nghèo bị hủy hoại.

• Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức thuyết phục và gợi ra cái nhìn đa chiều về sự hỗn loạn của thông tin trong thời đại số.

Câu 4.

Sự vô cảm: Con người đang dần trở nên lạnh lùng, chỉ quan tâm đến lợi ích vật chất trước mắt (giấy bạc, lon bia) mà quên đi nỗi đau, sự khốn cùng của đồng loại (nạn nhân).

• Sự biến đổi của giá trị đạo đức: Lòng trắc ẩn bị lấn át bởi lòng tham và sự ích kỷ. Đám đông thường bị cuốn theo sự hiếu kỳ và trục lợi thay vì dừng lại để giúp đỡ người gặp nạn.

• Cảnh báo: Đây là một thực trạng đáng báo động về sự "đứt gãy" tình người, khi con người nhìn nhau qua lăng kính của vật chất và sự hưởng thụ cá nhân.

Câu 5.

• Bài học về sự thấu cảm: Cần nhìn nhận mọi việc bằng trái tim và sự bao dung, xem người khác là một "con người" thực thụ thay vì chỉ là một đối tượng để tò mò hay trục lợi.

• Bài học về trách nhiệm trên mạng xã hội: Hãy tỉnh táo trước những thông tin tiêu cực, đừng vô tình trở thành "hung thủ" gián tiếp hủy hoại người khác chỉ bằng một cái nhấp chuột hoặc một bình luận ác ý.

• Bài học về lối sống: Giữ gìn sự tử tế, biết trân trọng giá trị đạo đức và đừng để những "bức tường vô hình" của công nghệ ngăn cách sự kết nối chân thành giữa người với người.