Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Trần Thiết Chung hiện lên như một con người đứng lặng giữa cơn bão kim tiền, kiêu hãnh mà cô độc. Ở ông, ta bắt gặp một nhân cách thanh sạch đến cực đoan: khinh bạc tiền tài, khước từ mọi cám dỗ vật chất để giữ trọn một đời sống tinh thần nguyên sơ, không vẩn đục. Những lời đối thoại của ông không chỉ là phản biện, mà còn là tuyên ngôn sống—rằng đồng tiền, dù có thể tạo dựng phồn hoa, vẫn ẩn chứa trong nó sự “nhơ nhớp” của những bất công và bóc lột. Ông nhìn thấu cái giá của giàu sang, và từ chối trả giá bằng lương tri. Nhưng chính sự kiên định ấy lại mang màu sắc bi kịch: một con người quá trong sạch giữa một thế giới nhiều vẩn đục dễ trở nên lạc lõng, thậm chí bất lực trước thực tại. Trần Thiết Chung không sai, nhưng ông đang tự đẩy mình ra ngoài dòng chảy đời sống. Ở ông, lí tưởng cao đẹp và thực tế khắc nghiệt va đập, tạo nên một vẻ đẹp vừa đáng kính vừa khiến người đọc nhói lòng—bởi đôi khi, giữ được tâm hồn trong sạch lại đồng nghĩa với việc chấp nhận cô đơn.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):

Có những khoảnh khắc trong đời, con người buộc phải tự hỏi: ta đang sống để làm gì—để có thật nhiều, hay để là chính mình? Câu hỏi ấy không mới, nhưng chưa bao giờ cũ. Và trong thế giới hôm nay, khi đồng tiền có thể mua gần như mọi thứ, ranh giới giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần lại càng trở nên mong manh như một sợi chỉ—chỉ cần lơ là, ta có thể đánh rơi chính mình.

Không thể phủ nhận: vật chất là nền tảng của đời sống. Không có tiền, con người khó có thể tồn tại chứ đừng nói đến phát triển. Tiền giúp ta ăn, học, chữa bệnh, xây dựng tương lai. Nó, như lời Cự Lợi, là “huyết mạch” của xã hội hiện đại. Nhưng vấn đề không nằm ở việc có tiền hay không, mà nằm ở cách ta nhìn nhận và sử dụng nó. Khi đồng tiền trở thành mục đích tối thượng, nó bắt đầu nuốt chửng những giá trị khác. Con người khi ấy không còn sống, mà chỉ đang tồn tại như một cỗ máy kiếm tiền—lạnh lẽo, mệt mỏi, và rỗng tuếch.

Ngược lại, giá trị tinh thần là phần “người” trong mỗi chúng ta. Đó là lương tri, là lòng trắc ẩn, là những rung động trước cái đẹp, là khả năng biết đủ và biết dừng. Một người có thể nghèo về vật chất nhưng giàu có về tâm hồn vẫn có thể sống một cuộc đời đáng kính. Nhưng nếu tuyệt đối hóa tinh thần như Trần Thiết Chung—từ chối mọi ràng buộc vật chất—thì cái giá phải trả có thể là sự bế tắc, thậm chí là tổn thương cho những người thân yêu. Một lí tưởng đẹp, nếu tách rời thực tế, cũng có thể trở thành một dạng ích kỉ.

Vì thế, cân bằng giữa vật chất và tinh thần không phải là lựa chọn một trong hai, mà là nghệ thuật dung hòa. Con người cần tiền, nhưng không được làm nô lệ cho tiền. Cần thành công, nhưng không đánh đổi nhân cách. Cần mơ ước, nhưng không quay lưng với thực tại. Sống là biết tiến về phía trước, nhưng cũng biết giữ lại phía sau mình những giá trị không thể mua bằng bất cứ đồng tiền nào.

Thực tế đã chứng minh: những con người hạnh phúc nhất không phải là những người có tất cả, mà là những người biết mình cần gì và đủ ở đâu. Họ kiếm tiền bằng năng lực chân chính, và dùng nó để nuôi dưỡng đời sống tinh thần—chứ không phải để lấp đầy khoảng trống tâm hồn. Họ hiểu rằng một bữa cơm ấm áp, một giấc ngủ yên bình, một tâm hồn không day dứt—đôi khi còn quý hơn cả một gia tài.

Cuối cùng, điều đáng sợ nhất không phải là nghèo, mà là đánh mất chính mình trong hành trình đi tìm sự giàu có. Khi ấy, dù đứng trên đỉnh cao vật chất, con người vẫn có thể rơi xuống vực sâu tinh thần. Và đến lúc đó, mọi thứ ta nắm giữ… cũng chỉ còn là những con số vô nghĩa.

Câu 1.

Văn bản “Kim tiền” thuộc thể loại kịch (Bi kịch)

Câu 2.

Theo ông Cự Lợi, Trần Thiết Chung thất bại vì:

Khinh rẻ tiền bạc, không chịu kiếm tiền

Cố chấp, mơ mộng, không thích ứng với thực tế

Để tài năng bị túng quẫn làm tiêu hao

=> Cốt lõi: ông cho rằng thiếu tiền là nguyên nhân trực tiếp khiến mọi dự định của Thiết Chung đổ vỡ.

Câu 3.

Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” mang ý nghĩa giàu tính triết lí:

Dù mang vẻ ô uế, thấp kém, nhưng nếu biết sử dụng thì lại tạo ra giá trị lớn lao, nuôi dưỡng sự sống

Qua đó khẳng định: bản chất của tiền không xấu, cái đáng nói là cách con người sử dụng nó

=> Cự Lợi muốn thuyết phục Thiết Chung rằng:
không nên cực đoan phủ nhận tiền bạc, mà cần nhìn nhận nó như một phương tiện cần thiết để thực hiện những giá trị cao đẹp.

Câu 4.

Cuộc trò chuyện kết thúc trong thế bế tắc, không có sự dung hòa:

Hai nhân vật giữ nguyên quan điểm riêng

Không ai thuyết phục được ai

=> Ý nghĩa:

Làm nổi bật xung đột tư tưởng gay gắt giữa hai lối sống: thực dụng và thanh bạch

Qua đó, tác phẩm đặt ra vấn đề có ý nghĩa xã hội sâu sắc:
giữa vật chất và tinh thần, con người cần lựa chọn và dung hòa như thế nào để không đánh mất chính mình.

Câu 5. (5–7 dòng)

Em đồng ý với quan điểm của Trần Thiết Chung. Bởi lẽ, khi con người càng tham muốn nhiều, họ càng dễ bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi, từ đó phát sinh những hệ lụy về đạo đức và tinh thần. Thực tế cho thấy, không ít người vì chạy theo vật chất mà đánh mất nhân cách và các mối quan hệ quý giá. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng không phải phủ nhận mọi nhu cầu, mà là biết giới hạn ham muốn để giữ được sự cân bằng trong đời sống. Khi biết đủ, con người mới có thể sống thanh thản và bền vững.

Câu 1 (2.0 điểm).

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ ở phần Đọc hiểu.

Bài thơ những " những giọt lệ" của Hàn Mạc Tử là nỗi niềm nội tâm của một tâm hồn đầy tổn thương khi phải gánh chịu những tổn thương bởi sự chia lìa. Ngay từ những câu đầu, thi nhân đã đối mặt với cái chết như một giới hạn cuối cùng của đau đớn: khi tình yêu tan vỡ, mặt trời cũng "tan thành máu" và " khối lòng " đã trở nên hóa đá. Hình ảnh ấy đã không tả cảnh mà sự phóng chiếu nội tâm, cho thấy nỗi đau đã hòa làm một với thể xác và nhuốm màu của vũ trụ,, đến khổ thơ thứ hai, bi kịch được đẩy lên cao trào :" người đi một nửa hồn tôi mất" - câu thơ như một nhát dao , cắt thẳng vào bản thể, khẳng định rằng sự tồn tại của cái tôi chỉ còn là phần dang dở. Khổ cuối đang chìm trong chuỗi câu hỏi tu từ, diễn tả sự trống rông, lạc lối, mất phương hướng của nhân vật trữ tình, như thể con người bị bỏ rơi giữa " trời sâu" . Hình ảnh " bông phượng nở trong màu huyết" và " những giọt châu" khiến nỗi đau ấy trở nên hữu hình, vừa là lệ, vừa là máu tim. Bài thơ không chỉ nói về tình yê tam vỡ, mà còn là bi kịch cô đơn đến tận cùng của con người trước hư vô, thực ảo.

Câu 2 (4.0 điểm).

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý chí, nghị lực trong cuộc sống. 

Trong hành trình sống, con người không thể tránh khỏi thử thách. Điều làm nên sự khác biệt giữa gục ngã và trưởng thành chính là ý chí, nghị lực. Nếu tài năng là món quà của tạo hóa, thì nghị lực là thành quả của tự rèn luyện; nó không ồn ào nhưng bền bỉ, không phô trương mà quyết định chiều sâu của một đời người.

Ý chí là khả năng xác lập mục tiêu và kiên định với lựa chọn của mình; nghị lực là sức mạnh tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn để đi đến cùng mục tiêu ấy. Không có nghị lực, ước mơ chỉ dừng lại ở mong muốn. Không có ý chí, con người dễ dàng bị hoàn cảnh bẻ cong. Cuộc sống vốn không bằng phẳng; thất bại, mất mát, áp lực học tập, công việc hay những giới hạn của bản thân luôn hiện diện. Chính trong những thời khắc tưởng chừng không thể bước tiếp, nghị lực trở thành điểm tựa để ta đứng vững.

Ý chí, nghị lực trước hết giúp con người vượt qua nghịch cảnh. Có những người sinh ra đã phải đối diện với thiệt thòi về hoàn cảnh, sức khỏe hay điều kiện học tập, nhưng bằng sự bền bỉ, họ từng bước thay đổi số phận. Nghị lực cũng giúp ta chiến thắng chính mình – vượt qua sự lười biếng, nỗi sợ hãi và tâm lí buông xuôi. Thực chất, thử thách lớn nhất không nằm ở hoàn cảnh bên ngoài mà ở sự dao động bên trong mỗi người. Khi dám đối diện với giới hạn của bản thân, ta đã bước một bước dài trên con đường trưởng thành.

Tuy nhiên, ý chí không đồng nghĩa với cố chấp, nghị lực không phải là sự lì lợm mù quáng. Con người cần biết điều chỉnh mục tiêu khi cần thiết, biết lắng nghe và học hỏi. Nghị lực chân chính luôn đi cùng với trí tuệ và sự tỉnh táo. Bên cạnh đó, xã hội cũng cần tạo điều kiện, động viên và truyền cảm hứng để mỗi cá nhân có thêm sức mạnh tinh thần.

Với người trẻ, đặc biệt là học sinh, ý chí và nghị lực thể hiện ở sự kiên trì trong học tập, ở việc không nản lòng trước điểm số chưa như mong muốn, ở khả năng tự đứng dậy sau những lần vấp ngã. Mỗi ngày nỗ lực một chút, mỗi lần vượt qua chính mình một chút, ta đang bồi đắp nội lực cho tương lai.

Cuộc đời không trao cho ai con đường trải hoa hồng. Nhưng chính những chông gai lại làm nên giá trị của hành trình. Khi giữ vững ý chí và nuôi dưỡng nghị lực, con người không chỉ vượt qua khó khăn mà còn khám phá được sức mạnh tiềm ẩn trong mình. Và có lẽ, thành công lớn nhất không phải là đạt được bao nhiêu, mà là sau mọi biến cố, ta vẫn đủ bản lĩnh để bước tiếp.

Câu 1 (2.0 điểm).

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ ở phần Đọc hiểu.

Bài thơ những " những giọt lệ" của Hàn Mạc Tử là nỗi niềm nội tâm của một tâm hồn đầy tổn thương khi phải gánh chịu những tổn thương bởi sự chia lìa. Ngay từ những câu đầu, thi nhân đã đối mặt với cái chết như một giới hạn cuối cùng của đau đớn: khi tình yêu tan vỡ, mặt trời cũng "tan thành máu" và " khối lòng " đã trở nên hóa đá. Hình ảnh ấy đã không tả cảnh mà sự phóng chiếu nội tâm, cho thấy nỗi đau đã hòa làm một với thể xác và nhuốm màu của vũ trụ,, đến khổ thơ thứ hai, bi kịch được đẩy lên cao trào :" người đi một nửa hồn tôi mất" - câu thơ như một nhát dao , cắt thẳng vào bản thể, khẳng định rằng sự tồn tại của cái tôi chỉ còn là phần dang dở. Khổ cuối đang chìm trong chuỗi câu hỏi tu từ, diễn tả sự trống rông, lạc lối, mất phương hướng của nhân vật trữ tình, như thể con người bị bỏ rơi giữa " trời sâu" . Hình ảnh " bông phượng nở trong màu huyết" và " những giọt châu" khiến nỗi đau ấy trở nên hữu hình, vừa là lệ, vừa là máu tim. Bài thơ không chỉ nói về tình yê tam vỡ, mà còn là bi kịch cô đơn đến tận cùng của con người trước hư vô, thực ảo.

Câu 2 (4.0 điểm).

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý chí, nghị lực trong cuộc sống. 

Trong hành trình sống, con người không thể tránh khỏi thử thách. Điều làm nên sự khác biệt giữa gục ngã và trưởng thành chính là ý chí, nghị lực. Nếu tài năng là món quà của tạo hóa, thì nghị lực là thành quả của tự rèn luyện; nó không ồn ào nhưng bền bỉ, không phô trương mà quyết định chiều sâu của một đời người.

Ý chí là khả năng xác lập mục tiêu và kiên định với lựa chọn của mình; nghị lực là sức mạnh tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn để đi đến cùng mục tiêu ấy. Không có nghị lực, ước mơ chỉ dừng lại ở mong muốn. Không có ý chí, con người dễ dàng bị hoàn cảnh bẻ cong. Cuộc sống vốn không bằng phẳng; thất bại, mất mát, áp lực học tập, công việc hay những giới hạn của bản thân luôn hiện diện. Chính trong những thời khắc tưởng chừng không thể bước tiếp, nghị lực trở thành điểm tựa để ta đứng vững.

Ý chí, nghị lực trước hết giúp con người vượt qua nghịch cảnh. Có những người sinh ra đã phải đối diện với thiệt thòi về hoàn cảnh, sức khỏe hay điều kiện học tập, nhưng bằng sự bền bỉ, họ từng bước thay đổi số phận. Nghị lực cũng giúp ta chiến thắng chính mình – vượt qua sự lười biếng, nỗi sợ hãi và tâm lí buông xuôi. Thực chất, thử thách lớn nhất không nằm ở hoàn cảnh bên ngoài mà ở sự dao động bên trong mỗi người. Khi dám đối diện với giới hạn của bản thân, ta đã bước một bước dài trên con đường trưởng thành.

Tuy nhiên, ý chí không đồng nghĩa với cố chấp, nghị lực không phải là sự lì lợm mù quáng. Con người cần biết điều chỉnh mục tiêu khi cần thiết, biết lắng nghe và học hỏi. Nghị lực chân chính luôn đi cùng với trí tuệ và sự tỉnh táo. Bên cạnh đó, xã hội cũng cần tạo điều kiện, động viên và truyền cảm hứng để mỗi cá nhân có thêm sức mạnh tinh thần.

Với người trẻ, đặc biệt là học sinh, ý chí và nghị lực thể hiện ở sự kiên trì trong học tập, ở việc không nản lòng trước điểm số chưa như mong muốn, ở khả năng tự đứng dậy sau những lần vấp ngã. Mỗi ngày nỗ lực một chút, mỗi lần vượt qua chính mình một chút, ta đang bồi đắp nội lực cho tương lai.

Cuộc đời không trao cho ai con đường trải hoa hồng. Nhưng chính những chông gai lại làm nên giá trị của hành trình. Khi giữ vững ý chí và nuôi dưỡng nghị lực, con người không chỉ vượt qua khó khăn mà còn khám phá được sức mạnh tiềm ẩn trong mình. Và có lẽ, thành công lớn nhất không phải là đạt được bao nhiêu, mà là sau mọi biến cố, ta vẫn đủ bản lĩnh để bước tiếp.