BÀI 2. VIẾT Câu 1. Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” trong truyện thơ dân gian Vượt biển đã khắc họa sinh động hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của nhân vật trữ tình. Qua các rán nước, đặc biệt là rán thứ chín, biển hiện lên vô cùng dữ dội với nước cuộn, nước xoáy, sóng “gầm réo”, “thét gào”, như muốn nhấn chìm con người. Những hình ảnh ấy không chỉ tái hiện thiên nhiên khắc nghiệt mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho số phận nghiệt ngã, đầy đau khổ mà nhân vật phải chịu đựng nơi cõi âm. Trước sức mạnh đáng sợ của biển cả, nhân vật trữ tình cất lên những lời cầu xin tha thiết: “Biển ơi, đừng giết tôi”, “Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền”. Đó là tiếng kêu cứu tuyệt vọng của con người khi đứng trước ranh giới sống – chết, thể hiện nỗi sợ hãi, bất lực trước số phận. Tuy nhiên, ẩn sau những lời cầu xin ấy vẫn là khát vọng được sống, được bình an và ý chí chịu đựng bền bỉ của con người. Qua đoạn trích, tác phẩm bộc lộ giá trị nhân văn sâu sắc khi cảm thương cho kiếp người oan khuất và trân trọng khát vọng sống mãnh liệt. Câu 2. Trong cuộc sống của mỗi con người, tình thân luôn là giá trị thiêng liêng và bền vững nhất. Đó là sợi dây gắn kết máu mủ giữa cha mẹ, anh chị em, là cội nguồn yêu thương nuôi dưỡng tâm hồn và nâng đỡ con người trước những biến động của cuộc đời. Tình thân trước hết là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho mỗi người. Khi gặp khó khăn, đau khổ hay thất bại, gia đình luôn là nơi đầu tiên dang tay che chở, an ủi và động viên. Một lời hỏi han của cha mẹ, một sự sẻ chia của anh chị em có thể giúp con người vơi bớt nỗi buồn và có thêm nghị lực để tiếp tục bước đi. Chính tình thân đã mang lại cho con người cảm giác an toàn, được yêu thương và không bị bỏ rơi. Không chỉ vậy, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách con người. Trong môi trường gia đình, con người học được cách yêu thương, kính trọng, sẻ chia và sống có trách nhiệm. Những phẩm chất tốt đẹp như lòng hiếu thảo, sự bao dung, tinh thần vị tha đều bắt nguồn từ tình cảm gia đình. Một người biết trân trọng tình thân thường là người sống nhân ái, có đạo đức và biết quan tâm đến cộng đồng. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có những người vì ích kỉ, tiền bạc hay ghen tuông mà coi nhẹ hoặc phản bội tình thân, gây ra những bi kịch đau lòng. Câu chuyện trong truyện thơ Vượt biển là minh chứng rõ nét: người anh vì ghen tuông mù quáng đã khiến em mình chết oan, để rồi linh hồn em phải chịu kiếp đày đọa nơi cõi âm. Bi kịch ấy cho thấy khi tình thân bị đánh mất, hậu quả không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn là sự sụp đổ của những giá trị nhân văn. Vì vậy, mỗi người cần ý thức rõ vai trò của tình thân trong cuộc sống. Chúng ta cần biết yêu thương cha mẹ, trân trọng anh chị em, sống chân thành, bao dung và sẵn sàng tha thứ cho những thiếu sót của người thân. Tình thân không tự nhiên mà bền chặt, nó cần được nuôi dưỡng bằng sự quan tâm, sẻ chia và thấu hiểu mỗi ngày. Tóm lại, tình thân là cội nguồn của yêu thương và là giá trị không gì có thể thay thế trong cuộc sống con người. Biết trân trọng và giữ gìn tình thân chính là cách để mỗi người sống hạnh phúc, nhân văn và có ý nghĩa hơn.

BÀI 1. ĐỌC HIỂU Câu 1. Người kể trong văn bản là nhân vật trữ tình xưng “tôi” – linh hồn người em chết oan, bị bắt làm phu chèo thuyền vượt biển ở cõi âm. Câu 2. Hình ảnh biển hiện ra: Dữ dội, hung ác, đầy hiểm nguy Nước cuộn, nước xoáy, sóng gầm réo, đe dọa sự sống con người → Biển vừa là thiên nhiên khắc nghiệt, vừa tượng trưng cho số phận nghiệt ngã. Câu 3. Chủ đề của văn bản: Phản ánh nỗi đau khổ, số phận oan nghiệt của con người và khát vọng được sống, được bình an. Câu 4. Các rán nước là biểu tượng cho: Những thử thách khắc nghiệt Những tai ương, chặng đường đau khổ của số phận con người, đặc biệt là người thấp cổ bé họng. Câu 5. Âm thanh được thể hiện: “gầm réo”, “thét gào” Những âm thanh đó gợi: Cảm giác sợ hãi, hoảng loạn, tuyệt vọng Thể hiện sự nhỏ bé, bất lực của con người trước thiên nhiên và số phận.

bỏ ảnh thứ nhất