Câu 1 (≈200 chữ): Bài thơ Than đạo học của Tú Xương đã khắc họa rõ nét sự suy thoái của nền Nho học cuối thế kỉ XIX. Về nội dung, tác giả phê phán tình trạng học hành sa sút: người học ít, học qua loa; thầy đồ lười biếng; kẻ sĩ mất đi khí phách. Hình ảnh “mười người đi học, chín người thôi”, “lim dim ngủ”, “nhấp nhổm ngồi” cho thấy sự hời hợt, thiếu nghiêm túc trong việc học. Qua đó, nhà thơ bộc lộ thái độ chán chường, bất bình trước thực trạng đạo học xuống cấp. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thất ngôn bát cú Đường luật chặt chẽ, ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi. Các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm” góp phần tăng tính hình tượng và giọng điệu châm biếm sâu cay. Ngoài ra, cách nói mỉa mai, đả kích nhẹ nhàng nhưng thấm thía đã làm nổi bật thái độ phê phán của tác giả. Nhờ đó, bài thơ vừa mang giá trị hiện thực, vừa thể hiện rõ cá tính trào phúng của Tú Xương. Câu 2 (≈600 chữ – rút gọn dễ học): Trong xã hội hiện đại, ý thức học tập của học sinh là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục và tương lai của mỗi người. Ý thức học tập được hiểu là thái độ, tinh thần tự giác, chủ động trong việc học. Một học sinh có ý thức tốt sẽ chăm chỉ, biết đặt mục tiêu và nỗ lực vươn lên. Thực tế hiện nay cho thấy nhiều học sinh có ý thức học tập nghiêm túc, tích cực tham gia xây dựng bài, tự học và không ngừng trau dồi kiến thức. Đây là những tấm gương đáng khích lệ. Tuy nhiên, vẫn còn không ít học sinh lười học, học đối phó, phụ thuộc vào thầy cô hoặc sao chép bài của bạn. Một số còn bị cuốn vào điện thoại, mạng xã hội, dẫn đến sao nhãng việc học. Nguyên nhân của tình trạng này đến từ cả bản thân và môi trường xung quanh. Một số học sinh thiếu mục tiêu, thiếu động lực; gia đình chưa quan tâm đúng mức; phương pháp dạy học đôi khi chưa tạo hứng thú. Hậu quả của việc thiếu ý thức học tập là kiến thức hổng, kết quả học tập kém, lâu dài ảnh hưởng đến tương lai. Ngược lại, nếu có ý thức tốt, học sinh sẽ phát triển toàn diện, có nhiều cơ hội thành công. Vì vậy, mỗi học sinh cần rèn luyện tính tự giác, xác định mục tiêu rõ ràng, biết sắp xếp thời gian hợp lý. Đồng thời, gia đình và nhà trường cũng cần tạo điều kiện, động viên và định hướng đúng đắn. Tóm lại, ý thức học tập đóng vai trò rất quan trọng. Mỗi học sinh cần tự nâng cao ý thức để xây dựng tương lai tốt đẹp cho bản thân.

Câu 1 Bài thơ Than đạo học của Tú Xương đã khắc họa rõ nét sự suy thoái của nền Nho học cuối thế kỉ XIX. Về nội dung, tác giả phê phán tình trạng học hành sa sút: người học ít, học qua loa; thầy đồ lười biếng; kẻ sĩ mất đi khí phách. Hình ảnh “mười người đi học, chín người thôi”, “lim dim ngủ”, “nhấp nhổm ngồi” cho thấy sự hời hợt, thiếu nghiêm túc trong việc học. Qua đó, nhà thơ bộc lộ thái độ chán chường, bất bình trước thực trạng đạo học xuống cấp. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thất ngôn bát cú Đường luật chặt chẽ, ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi. Các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm” góp phần tăng tính hình tượng và giọng điệu châm biếm sâu cay. Ngoài ra, cách nói mỉa mai, đả kích nhẹ nhàng nhưng thấm thía đã làm nổi bật thái độ phê phán của tác giả. Nhờ đó, bài thơ vừa mang giá trị hiện thực, vừa thể hiện rõ cá tính trào phúng của Tú Xương. Câu 2 (≈600 chữ – rút gọn dễ học): Trong xã hội hiện đại, ý thức học tập của học sinh là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục và tương lai của mỗi người. Ý thức học tập được hiểu là thái độ, tinh thần tự giác, chủ động trong việc học. Một học sinh có ý thức tốt sẽ chăm chỉ, biết đặt mục tiêu và nỗ lực vươn lên. Thực tế hiện nay cho thấy nhiều học sinh có ý thức học tập nghiêm túc, tích cực tham gia xây dựng bài, tự học và không ngừng trau dồi kiến thức. Đây là những tấm gương đáng khích lệ. Tuy nhiên, vẫn còn không ít học sinh lười học, học đối phó, phụ thuộc vào thầy cô hoặc sao chép bài của bạn. Một số còn bị cuốn vào điện thoại, mạng xã hội, dẫn đến sao nhãng việc học. Nguyên nhân của tình trạng này đến từ cả bản thân và môi trường xung quanh. Một số học sinh thiếu mục tiêu, thiếu động lực; gia đình chưa quan tâm đúng mức; phương pháp dạy học đôi khi chưa tạo hứng thú. Hậu quả của việc thiếu ý thức học tập là kiến thức hổng, kết quả học tập kém, lâu dài ảnh hưởng đến tương lai. Ngược lại, nếu có ý thức tốt, học sinh sẽ phát triển toàn diện, có nhiều cơ hội thành công. Vì vậy, mỗi học sinh cần rèn luyện tính tự giác, xác định mục tiêu rõ ràng, biết sắp xếp thời gian hợp lý. Đồng thời, gia đình và nhà trường cũng cần tạo điều kiện, động viên và định hướng đúng đắn. Tóm lại, ý thức học tập đóng vai trò rất quan trọng. Mỗi học sinh cần tự nâng cao ý thức để xây dựng tương lai tốt đẹp cho bản thân.

Câu 1. Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật. Câu 2. Đề tài: Sự suy tàn của Nho học. Câu 3. Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút, nhiều người chán chường, lựa chọn bỏ học, sĩ khí giảm sút và mục tiêu của việc học không còn vì đạo lí hay trí tuệ mà đã trở nên thực dụng, chạy theo danh lợi. Câu 4. Những từ láy được sử dụng trong văn bản: lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh. Nhận xét: Những từ láy kể trên có tác dụng gợi tả một cách chân thực sự uể oải khi chẳng có người mua sách, sự sốt ruột khi không có người theo học, sự dè dặt, e ngại và sự bất chấp của những sĩ tử thời bấy giờ. Tất cả những chi tiết ấy đã góp phần tạo nên bối cảnh thực tiễn Nho học suy tàn.

Câu 5. (1.0 điểm) Nội dung: Bài thơ đã khắc họa thành công bối cảnh đạo học suy tàn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, qua đó, thể hiện nỗi buồn, sự chua xót của tác giả khi việc học hành không được coi trọng, sĩ khí của những nhà Nho giảm sút, con người chạy theo lợi ích thực dụng thay vì những lý tưởng cao đẹp.