Câu 1 Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người, đặc biệt là giới trẻ. Sống chủ động là biết tự đặt mục tiêu, tự giác học tập, làm việc và chịu trách nhiệm với lựa chọn của bản thân. Khi chủ động, con người không thụ động chờ đợi cơ hội mà biết nắm bắt thời cơ, không ngại khó khăn, thử thách để vươn lên. Lối sống này giúp mỗi người rèn luyện sự tự tin, bản lĩnh và tinh thần sáng tạo, từ đó hoàn thiện bản thân và thích nghi tốt hơn với xã hội luôn biến đổi. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người dễ ỷ lại, thiếu ý chí, đánh mất nhiều cơ hội quý giá trong học tập và cuộc sống. Vì vậy, mỗi người cần hình thành cho mình lối sống chủ động từ những việc nhỏ nhất như tự quản lí thời gian, tự học, tự đặt ra kế hoạch cho tương lai. Sống chủ động chính là chìa khóa để làm chủ cuộc đời và hướng tới thành công bền vững. Câu 2 Đoạn thơ trích từ Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê đầy sức sống, tươi sáng và thanh bình. Trước hết, thiên nhiên hiện lên với những hình ảnh quen thuộc mà giàu sức gợi: hồng mát thuở ngày trường, hòe lục đùn đùn, thạch lựu phun thức đỏ, hồng liên tỏa hương. Các gam màu xanh, đỏ, hồng cùng hương sắc hài hòa tạo nên vẻ đẹp rực rỡ, tràn đầy sinh khí của mùa hè. Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh còn mang hơi thở của đời sống con người với âm thanh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”, “tiếng đàn cầm” vang lên giữa không gian yên bình. Qua đó, ta cảm nhận được cuộc sống no ấm, thanh thản của nhân dân. Đặc biệt, câu thơ cuối “Dân giàu đủ khắp đòi phương” thể hiện rõ tấm lòng nhân ái, lý tưởng nhân nghĩa cao đẹp của Nguyễn Trãi: luôn mong muốn nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đoạn thơ không chỉ cho thấy tình yêu thiên nhiên sâu sắc mà còn phản ánh tư tưởng vì dân, vì nước của một con người lớn trong lịch sử dân tộc.

Câu 1: Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Câu 2: Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả: “một mai, một cuốc, một cần câu”, “thu ăn măng trúc, đông ăn giá”, “xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”. Câu 3: Biện pháp tu từ liệt kê trong hai câu thơ đầu giúp khắc họa rõ cuộc sống lao động giản dị, tự do, vui thú của tác giả, thể hiện quan niệm sống nhàn, thanh thản. Câu 4: Quan niệm dại – khôn của tác giả rất đặc biệt: “dại” là tránh xa danh lợi để giữ cốt cách thanh cao, còn “khôn” là bon chen nơi phú quý ồn ào, giả tạo. Câu 5: Qua bài thơ, Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là con người có nhân cách cao đẹp, sống giản dị, thanh đạm, hòa hợp với thiên nhiên. Ông coi thường danh lợi, phú quý, giữ lối sống ung dung, tự tại. Quan niệm sống của tác giả thể hiện trí tuệ sâu sắc và bản lĩnh của một bậc hiền nhân.