Câu 1:

Trong bài thơ Người cắt dây thép gai của Hoàng Nhuận Cầm, hình ảnh “hàng rào dây thép gai” hiện lên như một chi tiết trung tâm mang nhiều tầng ý nghĩa. Trước hết, đó là hình ảnh tả thực về những vật cản trong chiến tranh, ngăn cách không gian và sự sống: khiến “con cò không đậu được”, “con sông đứt khúc”, “nhịp cầu cũng gãy”. Qua đó, nhà thơ gợi ra một hiện thực đau đớn: đất nước bị chia cắt, con người bị cách trở, thiên nhiên cũng mang vết thương. Tuy nhiên, vượt lên ý nghĩa hiện thực, hàng rào dây thép gai còn là biểu tượng của mọi ranh giới chia lìa – giữa con người với con người, giữa quá khứ và tương lai, giữa đau thương và khát vọng. Chính vì thế, hành động “cắt” của nhân vật trữ tình không chỉ là phá bỏ một vật cản hữu hình mà còn mang ý nghĩa xóa bỏ chia cắt, khơi thông dòng chảy của sự sống và tình người. Khi “đã cắt đến hàng rào cuối cùng”, cũng là lúc đất nước liền lại, sự sống hồi sinh, niềm vui vỡ òa. Như vậy, hình ảnh hàng rào dây thép gai vừa khắc họa nỗi đau chiến tranh, vừa tôn vinh khát vọng thống nhất và niềm tin mãnh liệt vào tương lai của dân tộc.

Câu 2:

Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, khi con người đứng trước vô vàn lựa chọn, lối sống có trách nhiệm trở thành một “la bàn đạo đức” giúp thế hệ trẻ định hướng bản thân. Trách nhiệm không chỉ là việc hoàn thành nghĩa vụ được giao mà còn là ý thức tự thân: dám lựa chọn, dám hành động và dám chịu trách nhiệm với chính lựa chọn của mình.

Trước hết, sống có trách nhiệm là nền tảng để mỗi người hoàn thiện nhân cách. Một người trẻ biết nghiêm túc với việc học, trung thực trong thi cử, kiên trì theo đuổi mục tiêu chính là đang từng bước xây dựng giá trị bền vững cho bản thân. Ngược lại, sự dễ dãi, buông thả sẽ khiến con người dần đánh mất phương hướng. Thực tế cho thấy, trong đại dịch COVID-19, nhiều sinh viên, thanh niên đã không ngần ngại xung phong vào tuyến đầu chống dịch, hỗ trợ y tế, vận chuyển nhu yếu phẩm, giúp đỡ người dân vùng phong tỏa. Những hành động tưởng chừng nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa lớn lao, thể hiện tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và góp phần lan tỏa niềm tin trong xã hội.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi cá nhân, lối sống có trách nhiệm còn là điều kiện quan trọng để xã hội phát triển bền vững. Một tập thể chỉ thực sự vững mạnh khi mỗi cá nhân ý thức được vai trò của mình. Trách nhiệm trong lời nói, hành động, trong cách ứng xử hằng ngày sẽ tạo nên những mối liên kết bền chặt, xóa bỏ những “ranh giới vô hình” của sự ích kỉ, vô cảm. Khi mỗi người biết sống vì người khác, xã hội sẽ trở nên nhân văn và đáng sống hơn.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn tồn tại không ít người trẻ sống thiếu trách nhiệm: học tập đối phó, thiếu mục tiêu, dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn, thậm chí đổ lỗi cho hoàn cảnh khi thất bại. Có người lựa chọn cách sống thờ ơ, vô tâm trước những vấn đề chung, coi trách nhiệm là gánh nặng cần né tránh. Đây là lối sống đáng phê phán, bởi nó không chỉ kìm hãm sự phát triển của cá nhân mà còn làm suy giảm niềm tin và các giá trị tốt đẹp trong xã hội.

Vì vậy, mỗi người trẻ cần ý thức rõ vai trò của bản thân, chủ động rèn luyện tinh thần trách nhiệm từ những việc nhỏ nhất như học tập nghiêm túc, giữ lời hứa, biết quan tâm và sẻ chia với những người xung quanh. Khi trách nhiệm trở thành một thói quen, nó sẽ dẫn dắt con người đến những giá trị tốt đẹp và bền vững hơn.

Suy cho cùng, sống có trách nhiệm không phải là gánh nặng, mà chính là biểu hiện cao đẹp của sự trưởng thành. Khi mỗi người trẻ biết sống có trách nhiệm, họ không chỉ hoàn thiện chính mình mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ và giàu tính nhân văn.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của bài thơ là: Biểu cảm

Câu 2:

Nhân vật trữ tình : “anh”- người chiến sĩ cắt dây thép gai

Câu 3:

Văn bản được viết bằng thể thơ tự do: câu thơ dài ngắn linh hoạt. Giúp tạo giọng điệu phóng khoáng, dồn dập, phù hợp diễn tả cảm xúc mãnh liệt, cao trào hành động. Làm nổi bật không khí chiến đấu khẩn trương, khát vọng phá bỏ chia cắt, hướng tới thống nhất.

Câu 4:

Mạch cảm xúc của văn bản vận động theo trình tự: Từ nỗi xót xa trước cảnh chia cắt “cò không đậu, cầu gãy, sông đứt khúc”.Đến hành động quyết liệt : cắt từng hàng rào thép gai và đạt đến cao trào là niềm xúc động, hạnh phúc khi đất nước liền lại.Mạch cảm xúc tăng tiến từ đau thương đến hành động rồi vỡ òa niềm vui.

Câu 5:

Với em, thông điệp ý nghĩa nghĩa nhất trong văn bản là: hãy trân trọng hoà Bình và hãy dũng cảm để hành động xoá bỏ chia cắt giữa người với người. Bài thơ đã thể hiện nỗi đau chia cắt ” sông đứt khúc, nhịp cầu gãy, cánh cò không đậu“ và hành động kiên quyết của người chiến sĩ cắt dây thép gai để nối lại sự sống, không gian và tình người, qua đó làm nổi bật ý nghĩa thiêng liêng của sự đoàn tụ, liền mạch đất nước. Đồng thời, thông điệp nhắc nhở mọi người đừng vô cảm hay gây chia rẽ trong tập thể, sống trách nhiệ, biết yêu thương, đoàn kết để góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng gắn bó.