Câu 1: Bài làm

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người, đặc biệt là giới trẻ. Chủ động giúp chúng ta tự quyết định cuộc đời mình, không phụ thuộc hay chờ đợi vào người khác. Khi chủ động trong học tập, ta sẽ tìm tòi kiến thức, rèn luyện kỹ năng và không ngừng tiến bộ. Trong công việc, sự chủ động giúp con người nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn và đạt được thành công. Ngược lại, nếu sống thụ động, ta dễ đánh mất cơ hội và trở nên tụt hậu. Lối sống chủ động còn giúp mỗi người tự tin hơn, bản lĩnh hơn trước những thử thách của cuộc sống. Tuy nhiên, chủ động không có nghĩa là vội vàng hay hấp tấp mà cần đi kèm với sự suy nghĩ chín chắn. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình thói quen sống chủ động từ những việc nhỏ nhất để hoàn thiện bản thân và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 2: Bài làm

Đoạn thơ trong bài Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi đã khắc họa bức tranh thiên nhiên và cuộc sống đầy sinh động, giàu sức sống.

Trước hết, thiên nhiên hiện lên với vẻ đẹp rực rỡ, tràn đầy sức sống của mùa hè. Những hình ảnh như “hòe lục”, “thạch lựu”, “hồng liên” được miêu tả bằng các động từ mạnh như “đùn đùn”, “phun”, “tiễn” gợi cảm giác căng tràn, mãnh liệt. Màu sắc xanh, đỏ, hồng hòa quyện tạo nên một bức tranh thiên nhiên tươi tắn, đầy sức sống.

Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh cuộc sống con người cũng hiện lên nhộn nhịp: “lao xao chợ cá”, “dắng dỏi cầm ve”. Những âm thanh ấy làm cho bức tranh trở nên sinh động, gần gũi với đời sống dân dã.

Đặc biệt, hai câu thơ cuối thể hiện tấm lòng của tác giả. Nguyễn Trãi mong ước có cây đàn của vua Nghiêu, vua Thuấn để mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân. Đây là khát vọng cao đẹp, thể hiện tư tưởng yêu nước, thương dân sâu sắc.

Như vậy, đoạn thơ không chỉ là bức tranh thiên nhiên giàu sức sống mà còn thể hiện tâm hồn và nhân cách lớn lao của tác giả.

Câu 1: Văn bản thuộc thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2:

Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm là:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”
• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

Những hình ảnh này cho thấy cuộc sống:

• Gắn bó với thiên nhiên
• Giản dị, tự cung tự cấp
• Thoải mái, an nhàn, không bon chen

Câu 3:

• Biện pháp tu từ: liệt kê (“một mai, một cuốc, một cần câu”).

Tác dụng:

• Nhấn mạnh cuộc sống lao động giản dị, đầy đủ mà không cầu kỳ
• Tạo nhịp điệu thong thả, ung dung
• Thể hiện thái độ sống tự tại, hài lòng với cuộc sống thanh đạm

Câu 4:

Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất đặc biệt:

• “Ta dại”: thực chất là khôn, vì chọn sống thanh nhàn, tránh danh lợi
• “Người khôn”: lại là dại, vì lao vào chốn bon chen, danh lợi

Đây là cách nói ngược nghĩa để:

• Thể hiện triết lí sống sâu sắc
• Khẳng định lối sống ẩn dật, thanh cao là đúng đắn

Câu 5: Bài làm

Qua bài thơ, em cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách cao quý của Nguyễn Bình Khiểm. Ông là người có lối sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên và luôn giữ tâm hồn thanh thản. Dù có cơ hội đạt được công danh, ông vẫn lựa chọn rời xa chốn quan trường đầy bon chen để sống ẩn dật. Quan niệm sống của ông thể hiện sự thông tuệ khi coi thường phú quý, danh lợi. Đó là một nhân cách cao đẹp, đáng kính trọng và học hỏi.