Câu 1 (0,5 điểm)

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là: Nghị luận

→ Vì văn bản chủ yếu bàn luận, suy ngẫm về cách con người cảm nhận thế giới và những tổn thương trong cuộc sống.

Câu 2 (0,5 điểm)

Nội dung của văn bản:

Văn bản nói về sự quen thuộc khiến con người trở nên vô tâm, thờ ơ trước vẻ đẹp và những giá trị xung quanh, chỉ khi bị tổn thương thì con người mới giật mình nhận ra và thức tỉnh.

Câu 3 (1,0 điểm)

Biện pháp tu từ trong đoạn (7): Điệp ngữ (“Những… quen…”, “Những… không…”)

Phân tích:

Việc lặp lại cấu trúc câu giúp nhấn mạnh sự quen thuộc đến mức vô cảm của con người trước thiên nhiên, cuộc sống và tình yêu thương. Qua đó, tác giả bộc lộ thái độ trăn trở, cảnh tỉnh con người cần biết trân trọng những điều tưởng như rất bình thường.

Câu 4 (1,0 điểm)

Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” vì đó là hình ảnh ẩn dụ cho những va vấp, tổn thương trong cuộc sống. Chính những đau đớn ấy khiến con người giật mình, tỉnh ngộ, biết trân trọng hơn những điều tốt đẹp xung quanh và sống chậm lại, sâu sắc hơn.

Câu 5 (1,0 điểm)

Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ văn bản:

Con người cần biết trân trọng những điều quen thuộc, sống chậm lại để cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống, yêu thương nhiều hơn và không để sự vô tâm khiến bản thân chỉ nhận ra giá trị khi đã bị tổn thương.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Suy nghĩ về vấn đề con người nên biết yêu thương vạn vật

Trong cuộc sống, con người không tồn tại một cách đơn độc mà luôn gắn bó mật thiết với thiên nhiên và muôn loài. Vì vậy, việc biết yêu thương vạn vật là một lối sống đúng đắn và cần thiết. Yêu thương vạn vật trước hết là biết trân trọng sự sống xung quanh mình, từ cây cỏ, động vật cho đến môi trường tự nhiên. Khi con người biết yêu thương và bảo vệ thiên nhiên, cuộc sống sẽ trở nên hài hòa, trong lành và bền vững hơn. Ngược lại, nếu con người thờ ơ, tàn phá môi trường, đối xử tàn nhẫn với động vật thì chính con người cũng sẽ phải gánh chịu những hậu quả nặng nề như thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, lòng yêu thương vạn vật còn giúp con người sống nhân ái, biết sẻ chia và giàu lòng trắc ẩn hơn. Một người biết yêu thương những điều nhỏ bé xung quanh sẽ dễ dàng yêu thương con người và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Vì vậy, mỗi chúng ta cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như bảo vệ môi trường, không làm hại động vật, sống hòa hợp với thiên nhiên để góp phần xây dựng một cuộc sống tốt đẹp và ý nghĩa hơn.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Phân tích đoạn thơ Bên kia sông Đuống để thấy sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh

Bài thơ Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm là tiếng lòng da diết của một người con tha thiết yêu quê hương, đồng thời là bản ghi chép đầy xúc động về sự biến đổi đau thương của quê hương Kinh Bắc trước và sau chiến tranh. Qua đoạn thơ, người đọc cảm nhận rõ hai bức tranh đối lập: một quê hương yên bình, giàu bản sắc văn hóa trước chiến tranh và một quê hương tang thương, đổ nát khi chiến tranh ập đến.

Trước hết, quê hương hiện lên với vẻ đẹp thanh bình, ấm no và đậm đà bản sắc dân tộc. Đó là vùng đất trù phú với “lúa nếp thơm nồng”, là không gian văn hóa dân gian quen thuộc qua “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”, “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Những hình ảnh ấy gợi lên một cuộc sống yên ả, giàu truyền thống, nơi con người gắn bó với lao động, với nghệ thuật dân gian và những giá trị văn hóa lâu đời. Quê hương trong ký ức nhà thơ là một miền đất đẹp, bình dị mà thiêng liêng, khiến ai đi xa cũng nhớ thương da diết.

Tuy nhiên, chiến tranh đã làm thay đổi tất cả. Quê hương từ chốn thanh bình bỗng trở nên đau thương, tang tóc. Giặc đến đã kéo theo “ngùn ngụt lửa hung tàn”, ruộng đồng khô cháy, làng xóm bị tàn phá, cuộc sống nhân dân chìm trong khổ đau, mất mát. Những hình ảnh ấy không chỉ thể hiện sự hủy diệt khốc liệt của chiến tranh mà còn bộc lộ nỗi xót xa, căm phẫn và đau đớn tột cùng của nhà thơ trước cảnh quê hương bị giày xéo. Sự đối lập giữa quá khứ yên bình và hiện thực tàn khốc càng làm nổi bật nỗi đau mất quê, mất làng, mất những giá trị văn hóa truyền thống.

Qua đoạn thơ, Hoàng Cầm không chỉ bày tỏ tình yêu sâu nặng với quê hương mà còn thể hiện thái độ lên án chiến tranh phi nghĩa, tố cáo tội ác của kẻ thù. Đồng thời, bài thơ còn khơi dậy trong lòng người đọc niềm trân trọng đối với hòa bình, độc lập và những giá trị văn hóa dân tộc. Sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh chính là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của mỗi người trong việc giữ gìn, bảo vệ quê hương, đất nước.