Câu 1: Cuộc sống hiện đại đặt con người trước nhiều áp lực, vì vậy lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng. Sống chủ động là biết tự đặt mục tiêu, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình thay vì phụ thuộc vào hoàn cảnh hay người khác. Người sống chủ động luôn nắm bắt cơ hội, không ngại khó khăn và sẵn sàng thay đổi để hoàn thiện bản thân. Trong học tập, nếu chủ động tìm tòi, rèn luyện, mỗi học sinh sẽ tiến bộ hơn rất nhiều. Ngược lại, lối sống thụ động dễ khiến con người trì trệ, bỏ lỡ thời cơ và đánh mất niềm tin vào chính mình. Vì thế, rèn luyện lối sống chủ động không chỉ giúp con người thành công mà còn giúp họ làm chủ cuộc đời, sống tích cực và có ý nghĩa hơn mỗi ngày.

Câu2: Bài làm

Đoạn thơ trích từ Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi đã khắc họa một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê thanh bình, tươi đẹp, qua đó thể hiện rõ tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu con người và lý tưởng nhân nghĩa cao đẹp của tác giả. Với bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc, Nguyễn Trãi không chỉ tái hiện cảnh vật mà còn gửi gắm trong đó những suy tư, khát vọng sâu xa về cuộc sống thái bình, hạnh phúc cho nhân dân.

Trước hết, thiên nhiên hiện lên trong đoạn thơ mang vẻ đẹp rực rỡ, tràn đầy sức sống của mùa hè. Những hình ảnh “hồng mát thuở ngày trường”, “lục đùn đùn tán rợp trương” gợi ra không gian xanh mát, tươi tốt, nơi cây cối sinh sôi, che mát cả không gian. Các từ láy “đùn đùn”, “rợp trương” không chỉ gợi tả sự phát triển mạnh mẽ của thiên nhiên mà còn cho thấy nhịp sống căng tràn, đầy sức sống của cảnh vật. Đặc biệt, hình ảnh “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tin mùi hương” làm nổi bật sắc đỏ rực rỡ của hoa lựu, hương thơm dịu dàng của hoa sen. Màu sắc, hương vị hòa quyện, tạo nên một bức tranh thiên nhiên hài hòa, sống động, giàu tính thẩm mĩ.Không chỉ dừng lại ở cảnh sắc thiên nhiên, đoạn thơ còn mở ra một bức tranh sinh hoạt đời thường của con người. Âm thanh “lao xao chợ cá làng ngư phủ” gợi nhịp sống sinh động, đông vui của làng quê ven sông. Tiếng chợ cá không ồn ào, náo nhiệt mà “lao xao”, nhẹ nhàng, ấm áp, phản ánh cuộc sống lao động yên ổn, đủ đầy của nhân dân. Hình ảnh ấy cho thấy Nguyễn Trãi không đứng ngoài cuộc sống mà luôn hướng ánh nhìn trìu mến về con người bình dân, về niềm vui giản dị trong lao động và sinh hoạt thường ngày.Hai câu thơ cuối là điểm nhấn tư tưởng của toàn đoạn. Ước nguyện “lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, dân giàu đủ khắp đòi phương” thể hiện rõ tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của Nguyễn Trãi. “Ngu cầm” là cây đàn của vua Nghiêu – biểu tượng cho thời đại thái bình, thịnh trị. Mong ước được gảy một tiếng đàn ấy chính là khát vọng về một xã hội yên vui, nơi nhân dân được sống trong cảnh ấm no, hạnh phúc. Đây không chỉ là ước mơ cá nhân mà còn là lý tưởng sống, là trách nhiệm của một bậc đại thần luôn lấy dân làm gốc.Vềi về nghệ thuật, đoạn thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Nguyễn Trãi với ngôn ngữ giàu hình ảnh, cách sử dụng từ láy tinh tế, giọng điệu nhẹ nhàng mà sâu lắng. Bút pháp tả cảnh ngụ tình được vận dụng nhuần nhuyễn, khiến cảnh và tình hòa quyện làm một. Qua việc miêu tả thiên nhiên và đời sống con người, tác giả kín đáo bộc lộ tâm hồn thanh cao, nhân ái và lý tưởng nhân nghĩa của mình.

Tóm lại, đoạn thơ trong Bảo kính cảnh giới không chỉ là bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp mà còn là sự kết tinh giữa tình yêu thiên nhiên, tình yêu con người và khát vọng về một xã hội thái bình, thịnh vượng. Qua đó, Nguyễn Trãi hiện lên như một nhà thơ lớn với tấm lòng vì dân, vì nước, để lại giá trị nhân văn sâu sắc cho văn học dân tộc.

Câu 1: Văn bản “Nhàn” được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2:Những hình ảnh nói lên nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:

“Một mai, một cuốc, một cần câu” “Thơ thẩn dầu ai vui thú nào” “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá” “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

Câu 3: Tác dụng liệt kê các vật dụng lao động quen thuộc khắc họa cuộc sống lao động đơn sơ.

Câu 4: Quan niệm “dại – khôn” của tác giả:

“Ta dại” là dại theo cách nhìn của người đời: rời bỏ chốn quan trường, danh lợi. “Người khôn” là những kẻ bon chen, tranh đoạt công danh.

Câu 5: Qua bài thơ, em cảm nhận Nguyễn Bỉnh Khiêm là một con người có nhân cách cao đẹp, sống thanh cao, giản dị và hòa hợp với thiên nhiên. Ông chủ động rời xa danh lợi để giữ sự an nhiên trong tâm hồn. Lối sống “nhàn” không phải trốn đời mà là cách sống tỉnh táo, bản lĩnh, thể hiện trí tuệ và chiều sâu nhân sinh đáng trân trọng.