- Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón:

+ Trong quá trình trồng trọt, con người sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật, phân bón,... để bảo vệ và tăng năng suất cây trồng.

+ Tuy nhiên, khi sử dụng không đúng cách (sử dụng dư thừa, không đúng thời điểm, sức rửa dụng cụ không đúng nơi quy định,…), thuốc bảo vệ thực vật và phân bón (đặc biệt là phân bón hóa học).

→ Sẽ thấm vào đất, ngấm xuống mạch nước ngầm hoặc chảy ra ao, hồ, gây ô nhiễm đất và nguồn nước.

- Chất thải trong trọt:

+ Chất thải trong trọt (xác cây trồng, rơm, rạ, bao bì đựng phân bón, chai, lọ đựng thuốc bảo vệ thực vật,…) nếu không được thu gom, xử lí đúng quy định sẽ gây ra ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí.

Câu 1

Đoạn thơ đã gợi lên một bức tranh mùa thu Hà Nội vừa dịu dàng vừa thấm đẫm cảm xúc. Không gian thu mở ra với “gió heo may” se lạnh và âm thanh “xào xạc” của lá vàng khô, tạo nên một nhịp điệu nhẹ nhàng, man mác buồn. Ánh “chiều nhạt nắng” càng làm cho cảnh vật trở nên trầm lắng, nhuốm màu hoài niệm. Giữa khung cảnh ấy, hình ảnh con người hiện lên cô đơn, lặng lẽ, mang theo nỗi nhớ da diết về “người xa”. Câu hỏi “Người xa nhớ ta chăng?” như một lời tự vấn, vừa bâng khuâng vừa khắc khoải. Điểm nhấn đặc biệt của đoạn thơ là hình ảnh “hàng sấu” với “quả vàng ươm” – nét riêng rất Hà Nội, gợi cảm giác thân quen, gần gũi. Liên tưởng “nhặt được cả chùm nắng hạ” đầy sáng tạo đã làm ấm lại không gian thu, cho thấy sự giao hòa tinh tế giữa các mùa và cảm xúc. Qua đó, mùa thu Hà Nội hiện lên không chỉ đẹp ở cảnh sắc mà còn đậm chất trữ tình, gắn liền với những rung động sâu kín của con người.

Câu 2

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) trong những năm gần đây có thể xem là một bước tiến vượt bậc của khoa học – công nghệ. Từ chỗ chỉ là khái niệm trong phòng thí nghiệm, AI đã nhanh chóng trở thành một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Tốc độ phát triển “như vũ bão” của công nghệ này đang tạo ra những thay đổi sâu sắc, buộc con người phải nhìn nhận lại vai trò của mình trong thế giới hiện đại.

Trước hết, AI mang đến nhiều lợi ích thiết thực. Nhờ khả năng xử lí dữ liệu nhanh chóng và chính xác, AI giúp con người giải quyết công việc hiệu quả hơn. Trong lĩnh vực y tế, công nghệ này có thể hỗ trợ chẩn đoán bệnh và đề xuất phương án điều trị tối ưu. Trong giáo dục, AI giúp xây dựng các chương trình học phù hợp với từng cá nhân, góp phần nâng cao chất lượng học tập. Không chỉ vậy, trong sản xuất và kinh doanh, AI còn giúp giảm chi phí, tăng năng suất và thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Rõ ràng, AI đang góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và mở ra nhiều cơ hội mới cho con người.

Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của AI cũng kéo theo những hệ lụy đáng lo ngại. Một trong những vấn đề nổi bật là nguy cơ con người bị phụ thuộc vào máy móc, thậm chí bị thay thế trong một số công việc. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến việc làm mà còn làm thay đổi cấu trúc xã hội. Bên cạnh đó, AI cũng đặt ra những thách thức về đạo đức và an toàn thông tin. Nếu bị sử dụng sai mục đích, công nghệ này có thể trở thành công cụ để lan truyền thông tin sai lệch, xâm phạm quyền riêng tư hoặc phục vụ cho những hành vi tiêu cực. Vì vậy, việc kiểm soát và định hướng sự phát triển của AI là vô cùng cần thiết.

Đứng trước thực tế đó, con người cần chủ động thích nghi. Mỗi cá nhân cần không ngừng học tập, rèn luyện những kỹ năng mà máy móc khó có thể thay thế như tư duy sáng tạo, khả năng giao tiếp và cảm xúc. Đồng thời, các quốc gia cần xây dựng những quy định rõ ràng để đảm bảo AI được sử dụng một cách có trách nhiệm và an toàn. Việc kết hợp hài hòa giữa trí tuệ con người và trí tuệ nhân tạo sẽ là chìa khóa để tận dụng tối đa lợi ích mà công nghệ mang lại.

Tóm lại, AI là thành tựu nổi bật của thời đại, vừa mở ra cơ hội phát triển, vừa đặt ra những thách thức lớn. Điều quan trọng là con người phải biết làm chủ công nghệ, sử dụng nó một cách đúng đắn để hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 1.

- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Câu 2.

- Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó: “đồng sau lụt”, “bờ đê sụt lở”, “mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn”, “chịu đói suốt ngày tròn”, “ngồi co ro bậu cửa”, “có gì nấu đâu mà nhóm lửa”,“ngô hay khoai còn ở phía mẹ về”.

→ Gợi cảnh nghèo đói, thiên tai, cuộc sống cơ cực.

Câu 3.

- Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (“vuông đất mẹ nằm”)

- Tác dụng:

+ Chỉ nơi mẹ yên nghỉ (mộ mẹ) một cách nhẹ nhàng, giàu cảm xúc.

+ Thể hiện nỗi đau, sự bất lực và nỗi nhớ thương sâu sắc của người con khi không thể gửi tiếng lòng tới mẹ.

Câu 4.

- “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn” nghĩa là:

+ Hình ảnh người mẹ lam lũ, vất vả, gánh nặng mưu sinh đến tận chiều tối.

+ “Xộc xệch” gợi sự nhọc nhằn, thiếu thốn; “hoàng hôn” gợi thời gian cuối ngày, càng làm nổi bật sự cực khổ kéo dài.

Câu 5.

Thông điệp: Hãy trân trọng và yêu thương mẹ khi còn có thể.

Lí do: Vì đoạn thơ thể hiện nỗi đau mất mẹ và sự hối tiếc muộn màng. Khi mẹ còn sống, con chưa kịp báo đáp; khi mất đi rồi, chỉ còn lại nỗi nhớ và những giọt nước mắt trong vô vọng. Thông điệp nhắc mỗi người sống biết yêu thương, quan tâm cha mẹ ngay từ bây giờ.

- Những yếu tố tạo nên sức thuyết phục của bài viết: Bài viết có sức thuyết phục vì nêu được một vấn đề thời sự, gần gũi với đời sống con người hiện nay. Các luận điểm rõ ràng, lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng cụ thể và chân thực, đặc biệt là trải nghiệm cá nhân của người viết. Giọng văn tâm tình, chia sẻ nhưng mang tính cảnh tỉnh cao, giúp người đọc dễ đồng cảm và bị thuyết phục.

- Bài viết bắt đầu từ việc nêu thực trạng nghiện điện thoại thông minh trong xã hội hiện đại, sau đó phân tích lợi ích và tác hại của việc sử dụng điện thoại thông minh, tiếp đến là khả năng con người thoát khỏi sự lệ thuộc và kết thúc bằng lời kêu gọi làm chủ công nghệ. Các luận điểm được sắp xếp theo trình tự logic, mạch lạc, giúp người đọc dễ hiểu và dễ tiếp nhận vấn đề.

- Vấn đề chính của văn bản là: Văn bản bàn luận về mối quan hệ giữa con người và điện thoại thông minh, qua đó khẳng định con người phải làm chủ việc sử dụng công nghệ, không để điện thoại thông minh trở thành “ông chủ” chi phối cuộc sống.

CÂU CHỦ ĐỀ Thói quen dựa dẫm vào người khác đang là một vấn đề phổ biến, đặc biệt ở một bộ phận giới trẻ, và cần được từ bỏ để mỗi người có thể trưởng thành, tự lập hơn trong cuộc sống. LUẬN ĐIỂM MỞ ĐẦU – Thực trạng, biểu hiện của thói quen •Nhiều người có thói quen trông chờ, ỷ lại vào gia đình, bạn bè hoặc tập thể. •Trong học tập: không tự làm bài, luôn chờ người khác chỉ dẫn, làm hộ. •Trong cuộc sống: việc gì cũng nhờ vả, ngại suy nghĩ, ngại chịu trách nhiệm. •Lâu dần hình thành tâm lý thụ động, thiếu chủ động và thiếu bản lĩnh

LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG – Tác hại của thói quen dựa dẫm

•Làm con người mất đi khả năng tự lập, tự giải quyết vấn đề. •Khi gặp khó khăn dễ hoang mang, lo sợ vì không có người giúp đỡ. •Gây phiền hà cho người khác, dễ bị coi thường hoặc đánh giá thấp. •Cản trở sự trưởng thành, làm chậm bước tiến trong học tập và sự nghiệp. LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG – Các giải pháp từ bỏ thói quen dựa dẫm •Rèn luyện tinh thần tự giác, tự chịu trách nhiệm với việc mình làm. •Bắt đầu từ những việc nhỏ: tự học, tự quyết định, tự giải quyết vấn đề cá nhân. •Không ngại sai, coi thất bại là bài học để trưởng thành. •Chủ động học hỏi, nâng cao kiến thức và kỹ năng sống. •Gia đình, nhà trường nên khuyến khích tính tự lập thay vì bao bọc quá mức

ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT, LIÊN HỆ – Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen •Từ bỏ thói quen dựa dẫm giúp mỗi người trở nên tự tin, bản lĩnh và trưởng thành hơn. •Khi tự lập, con người sẽ làm chủ cuộc sống và tương lai của chính mình. Là học sinh, mỗi chúng ta cần sớm thay đổi, rèn luyện tính tự lập để trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.

- Mặt trời trong nhiều nền văn hóa được xem là biểu tượng của sự sống, ánh sáng và sức mạnh. Nó tượng trưng cho niềm hi vọng, sự tái sinh, công lý và trí tuệ. Mặt trời còn thể hiện quyền năng của thiên nhiên, đem lại nguồn năng lượng và nuôi dưỡng mọi sinh vật trên Trái Đất.

- Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời thể hiện khát vọng chinh phục, khẳng định sức mạnh và lòng dũng cảm của người anh hùng. Nó còn tượng trưng cho ước mơ vươn tới ánh sáng, đến với những điều tốt đẹp và cao cả của con người.

- Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời được tạo nên bởi: cốt truyện hấp dẫn, hình tượng nhân vật anh hùng mạnh mẽ, ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu kể chuyện hùng tráng và tinh thần lạc quan, yêu đời của người Ê-đê.