Câu 1:

Trong kỷ nguyên số đầy biến động, tính sáng tạo không chỉ là một kỹ năng mà còn là chìa khóa sống còn giúp thế hệ trẻ mở ra cánh cửa tương lai. Sáng tạo được hiểu là khả năng tư duy khác biệt, tìm ra những giải pháp mới tối ưu dựa trên những nền tảng sẵn có. Ý nghĩa lớn nhất của nó là giúp người trẻ phá vỡ những rào cản rập khuôn, từ đó thích nghi nhanh chóng với sự thay đổi của công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Giữa một thế giới phẳng, nếu không sáng tạo, chúng ta dễ dàng bị thay thế bởi những cỗ máy vô hồn. Hơn nữa, sự sáng tạo thúc đẩy tiến bộ xã hội, biến những ý tưởng "điên rồ" thành những sản phẩm thực tế có giá trị cho cộng đồng. Khi dám sáng tạo, thanh niên rèn luyện được bản lĩnh, sự tự tin và khẳng định được cái tôi độc bản của mình. Tuy nhiên, sáng tạo cần đi đôi với thực tiễn và đạo đức để mang lại giá trị bền vững thay vì những dị biệt vô nghĩa. Tóm lại, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và tư duy đổi mới chính là cách tốt nhất để người trẻ làm chủ cuộc đời và góp phần đưa đất nước vươn tầm thế giới.

Câu 2:

Nguyễn Ngọc Tư – cây bút đặc sắc của đất mũi Cà Mau – luôn khiến người đọc thổn thức bởi những câu chuyện về những mảnh đời nhỏ bé, trôi dạt giữa "biển người" mênh mông. Qua truyện ngắn cùng tên, hình ảnh con người Nam Bộ hiện lên thật chân thực, sống động và đầy ám ảnh thông qua nhân vật Phi và ông Sáu Đèo. Đó là những con người dù mang trong mình những vết thương lòng sâu sắc nhưng vẫn lấp lánh vẻ đẹp của sự bao dung, trọng nghĩa tình và lòng tự trọng.

Trước hết, vẻ đẹp của con người Nam Bộ hiện lên qua nhân vật Phi. Phi là hiện thân của một thế hệ trẻ lớn lên từ những đổ vỡ của chiến tranh và định kiến gia đình. Sinh ra không có ba, mẹ đi bước nữa, rồi bị người cha ruột nghi ngờ, ghẻ lạnh bằng ánh nhìn "lạnh lẽo, chua chát", Phi lớn lên trong sự thiếu hụt tình thương. Thế nhưng, hoàn cảnh trớ trêu không làm tâm hồn anh trở nên chai sạn hay hằn học. Phi mang trong mình sự nhẫn nại và lòng trắc ẩn sâu sắc. Anh lặng lẽ chấp nhận số phận, sống một đời "lôi thôi" nhưng lại vô cùng ấm áp khi đối đãi với người dưng. Khi ông già Sáu Đèo – một người hàng xóm mới quen – tin tưởng giao phó con bìm bịp, Phi đã nhận lời như một sự cam kết của lòng tin. Ở Phi, ta thấy hiện hữu tính cách đặc trưng của dân miền Tây: ít nói, lầm lì nhưng sống tình cảm, trọng lời hứa và sẵn sàng bao dung cho những lỗi lầm của thế hệ trước.

Song hành với Phi là ông già Sáu Đèo, một hình ảnh điển hình cho lớp người cũ trên sông nước Nam Bộ. Cuộc đời ông là một chuỗi ngày trôi dạt, mang theo nỗi ân hận khôn nguôi về một lỗi lầm thời trẻ khiến vợ bỏ đi. Hình ảnh ông lão "tìm gần bốn mươi năm, dời nhà cả thảy ba mươi ba bận" chỉ để nói một lời xin lỗi đã chạm đến trái tim người đọc. Đó chính là biểu tượng của lòng tự trọng và sự thủy chung son sắt. Con người Nam Bộ qua ông Sáu Đèo hiện lên thật bộc trực: "Kiếm để làm gì hả? Để xin lỗi chớ làm gì bây giờ". Họ sống bằng cái tình, bằng sự tử tế chân phương, dẫu có nghèo khổ vẫn giữ trọn đạo lý ở đời. Hành động giao lại con bìm bịp cho Phi trước khi đi tiếp cuộc hành trình "vô định" cho thấy một sự tin cậy tuyệt đối vào lòng người, một nét văn hóa trọng tình nghĩa xóm giềng đã thấm sâu vào máu thịt cư dân vùng sông nước.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật của Nguyễn Ngọc Tư rất tinh tế khi sử dụng ngôn ngữ đậm chất địa phương như "qua", "cổ", "biểu", "tía"... Điều này không chỉ làm tăng tính xác thực cho không gian Nam Bộ mà còn bộc lộ tính cách hồn hậu, thẳng thắn của nhân vật. Tác giả không tô hồng cuộc sống; trái lại, bà phơi bày những góc khuất đau đớn, nhưng chính từ bóng tối đó, ánh sáng của tình người lại rực rỡ hơn bao giờ hết.

​Tóm lại, qua nhân vật Phi và ông Sáu Đèo, Nguyễn Ngọc Tư đã khắc họa thành công bức chân dung tinh thần của con người Nam Bộ: giàu lòng trắc ẩn, trọng nghĩa khinh tài và luôn khao khát sự thấu hiểu. "Biển người" dù có mênh mông, mỗi cá nhân dù có là một hòn đảo đơn độc, thì sợi dây tình cảm chân thành vẫn là thứ duy nhất giúp họ kết nối và sưởi ấm cho nhau. Tác phẩm một lần nữa khẳng định vị thế của Nguyễn Ngọc Tư trong việc khám phá và ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn trong những mảnh đời bình dị nhất.

Câu 1:

-Kiểu văn bản của ngữ liệu trên là văn bản thông tin

Câu 2:

- Những hình ảnh, chi tiết cho thấy cách giao thương thú vị trên chợ nổi:

+ Phương tiện: Xuồng ba lá, ghe tam bản, tắc ráng... len lỏi khéo léo giữa hàng trăm thuyền ghe mà hiếm khi va quệt.

+ Hình thức "bẹo hàng" bằng mắt: Dùng "cây bẹo" (sào tre) treo cao hàng hóa; treo tấm lá lợp nhà để rao bán chính chiếc ghe đó.

+ Hình thức rao hàng bằng tai: Sử dụng kèn nhựa, kèn cóc đạp chân hoặc tiếng rao lảnh lót, thiết tha của các cô gái bán đồ ăn thức uống.

Câu 3:

- Tác dụng của việc sử dụng tên các địa danh (Cái Răng, Ngã Bảy, Sông Trẹm...):

+ Cung cấp thông tin xác thực, cụ thể, giúp người đọc nhận diện được sự phân bố rộng khắp của chợ nổi.

+ Làm tăng tính thuyết phục cho văn bản thông tin.

+ Gợi ra sự phong phú, trù phú của vùng đất miền Tây Nam Bộ.

Câu 4:

- Tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (Hình ảnh chợ nổi Ngã Bảy):

+ ​Minh họa trực quan, giúp người đọc dễ hình dung sự nhộn nhịp, sầm uất của chợ nổi hơn là chỉ đọc chữ.

+ Làm cho văn bản sinh động, hấp dẫn và tăng tính thẩm mỹ.

Câu 5:

Chợ nổi đóng vai trò vô cùng quan trọng và là một phần không thể tách rời trong đời sống của người dân miền Tây Nam Bộ. Trước hết, về mặt kinh tế, đây là trung tâm giao thương huyết mạch, nơi tiêu thụ nông sản và hàng hóa thiết yếu, tạo ra nguồn kế sinh nhai bền vững cho hàng ngàn hộ dân vùng sông nước. Về mặt văn hóa, chợ nổi không chỉ đơn thuần là nơi mua bán mà còn là không gian sinh hoạt cộng đồng đặc sắc, nơi lưu giữ những phong tục, lời ăn tiếng nói và cách ứng xử hào sảng, trọng nghĩa tình của con người phương Nam. Hình ảnh những chiếc ghe chở đầy hàng hóa và "cây bẹo" vươn cao đã trở thành biểu tượng tâm hồn, thể hiện sự thích nghi tuyệt vời của con người với môi trường tự nhiên "chằng chịt kênh rạch". Cuối cùng, trong bối cảnh hiện nay, chợ nổi còn là di sản du lịch quý giá, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và thúc đẩy sự phát triển bền vững cho địa phương. Có thể nói, chợ nổi chính là "linh hồn" của vùng đất chín rồng, là sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại trong đời sống cư dân nơi đây.

Câu 1:

Mùa thu Hà Nội trong đoạn thơ “Thu Hà Nội” của Hoàng Cát hiện lên với vẻ đẹp dịu dàng, trầm lắng và đậm chất hoài niệm. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã khơi gợi không khí đặc trưng của thu bằng “se sẽ gió heo may” và âm thanh “xào xạc lạnh” của lá khô, khiến người đọc cảm nhận rõ cái se sắt, mong manh của thời khắc giao mùa. Từ láy “bâng khuâng” không chỉ miêu tả bước chân lá vàng mà còn gợi lên tâm trạng mơ hồ, xao xuyến của con người. Trong khung cảnh “chiều nhạt nắng”, nhân vật trữ tình “lặng lẽ một mình”, để nỗi nhớ “người xa” lan tỏa, khiến không gian càng thêm sâu lắng. Điểm nhấn tinh tế của bức tranh thu là hình ảnh “trái sấu vàng ươm” rụng vu vơ — một nét rất riêng của Hà Nội. Đặc biệt, cách diễn đạt “nhặt được cả chùm nắng hạ” thể hiện sự nhạy cảm và nâng niu những dư vị cuối cùng của mùa hè còn sót lại. Tất cả hòa quyện trong “mùi hương trời đất dậy trên đường”, tạo nên một mùa thu Hà Nội vừa nên thơ, vừa thấm đẫm tình người và ký ức.

Câu 2:

Trong kỷ nguyên số hóa ngày nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển như vũ bão, thay đổi diện mạo của nhân loại. Từ những mô hình học máy đơn giản những năm 1950, AI đã nguy hiểm với sự ra đời của ChatGPT (2022), DALL-E hay Grok, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, sáng tạo hình ảnh và mong chờ xu hướng với tốc độ mặt. Theo báo cáo của McKinsey, AI có thể đóng góp thêm 13 tỷ USD vào GDP đến năm 2030, chứng tỏ năng lực kinh tế. Sự phát triển này mang lại lợi ích lớn. Trong y tế, AI như IBM Watson hỗ trợ dự đoán thư chính xác hơn 90%, cứu sống hàng triệu người. Giáo dục được cách mạng hóa qua các nền tảng cá nhân hóa như Duolingo hay Khan Academy, giúp học sinh tiếp cận kiến ​​thức toàn cầu. Giao thông thông minh với xe tự lái Tesla giảm tai nạn 40%, trong khi nông nghiệp sử dụng drone AI tối ưu hóa tiêu điểm, tăng năng suất 20%. AI còn cung cấp sự sáng tạo, từ sáng tác âm nhạc đến thiết kế kiến ​​trúc, giải phóng con người khỏi vòng lặp lao động. Tuy nhiên, "vũ bão" cũng tiềm ẩn ẩn thức. Việc mất việc làm hàng loạt – dự báo 800 triệu lao động bị ảnh hưởng đến năm 2030 theo Oxford – đòi hỏi đào tạo lại nguồn nhân lực. Vấn đề đạo đức nổi cột: AI có thể được sử dụng trong deepfake lan truyền tin giả, hay vũ khí tự động gây chiến tranh không có người lái. Quyền riêng tư bị tấn công qua dữ liệu lớn, như dịch vụ của Cambridge Analytica. Hơn nữa, sự phụ thuộc vào AI có thể làm suy giảm độ sáng tạo ra con người, dẫn đến "ảnh công nghệ" nếu hệ thống gặp lỗi. Để sử dụng AI, cần phải quyết định. Các quốc gia như Mỹ, Trung Quốc đầu tư hàng USD vào quy định pháp lý, as EU AI Act (2024) phân loại rủi ro. Việt Nam đang hoàn thành Thúc đẩy chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030, tập trung nghiên cứu và ứng dụng. Cá nhân phải học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng số. Vậy sự phát triển vũ bão của AI là con dao hai phong cách: cơ hội vàng cho tiến bộ nhân loại nhưng cũng là lời cảnh tỉnh về trách nhiệm. Chỉ khi kiểm soát được, AI mới thực sự là người bạn đồng hành, đưa thế giới đến tương lai thịnh vượng.

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2:

- Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích là: "đồng sau lụt", " bờ đê sụt lở", " mẹ gánh gồng xộc xệch", " anh em con chịu đói suốt ngày tròn", " ngồi co ro bậu cửa", " có gì nấu đâu mà nhóm lửa".

Câu 3:

- Biện pháp tu từ: Nói giảm nói tránh qua cụm từ "vuông đất mẹ nằm".

- Tác dụng:

+ Làm cho lời thơ trở nên sâu lắng, hàm súc, giàu sức gợi và tăng sức truyền cảm dễ dàng chạm đến trái tim người đọc

+ Làm giảm bớt cảm giác đau thương, tang tóc khi nhắc đến cái chết của mẹ.

+ Thể hiện sự trân trọng, nỗi đau kìm nén và tình cảm thiêng liêng đối với nơi mẹ đang yên nghỉ.

+ Nhấn mạnh sự ngăn cách âm dương: lời con nói, tình cảm của con dù thiết tha nhưng mẹ chẳng còn nghe thấy được nữa.

Câu 4:

Dòng thơ là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo, tạc vào lòng người đọc hình ảnh người mẹ tảo tần trong những năm tháng khốn khó. Từ láy "xộc xệch" không chỉ mô phỏng dáng đi liêu xiêu, không vững dưới sức nặng của đôi gánh mà còn gợi lên sự vất vả, lam lũ đến kiệt cùng của mẹ. Đặc biệt, hình ảnh ẩn dụ mẹ gánh cả "hoàng hôn" mang sức gợi rất lớn: mẹ không chỉ gánh hàng hóa, gánh cái nghèo cái đói mà như gánh cả bóng tối của thời gian và sự khắc nghiệt của cuộc đời trên đôi vai gầy võng. Trong ánh sáng lụi tàn của buổi chiều tà, dáng mẹ hiện lên vừa nhỏ bé, đơn độc nhưng cũng vừa vĩ đại, cao cả khi đánh đổi cả sức lực và tuổi trẻ để che chở cho giấc ngủ, bữa ăn của các con.

Câu 5:

Thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra từ đoạn trích là bài học về sự trân trọng và lòng hiếu thảo đối với cha mẹ ngay khi họ còn ở bên ta. Bài thơ như một lời thức tỉnh đầy đau đớn rằng cuộc đời và sự sống là hữu hạn; cha mẹ không thể sống đời để che chở cho chúng ta mãi mãi. Nếu ta chỉ biết nhận lấy sự hy sinh mà vô tâm không thấu hiểu, thì đến khi âm dương cách biệt, mọi lời yêu thương hay sự hối hận cũng chỉ còn là "tiếng lòng chẳng thể nào vang vọng" trong giấc chiêm bao muộn màng. Thông điệp này nhắc nhở mỗi người cần biết yêu thương, quan tâm và phụng dưỡng cha mẹ bằng những hành động thiết thực nhất ngay lúc này, để không bao giờ phải thốt lên hai chữ "giá như" khi nhìn về quá khứ.

* Thực trạng và biểu hiện của thói quen dựa dẫm vào người khác : - Nhiều người quen sống dựa vào người khác trong công việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày. - Thường không có động lực tìm kiếm giải pháp hay vượt qua khó khăn một cách độc lập. - Dẫn đến lối sống thụ động, thiếu sáng tạo và lệ thuộc vào sự trợ giúp của người khác quá nhiều.

* Luận điểm bổ sung 1: Tác hại của thói quen dựa dẫm vào người khác :

- Làm hạn chế sự phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và tư vấn độc lập. - Ảnh tiêu cực đến sự trưởng thành về mặt cảm xúc và tư duy. - Gây ra sự mất cân bằng trong mối mối quan hệ, người dựa vào dễ dàng được coi thường hoặc trở thành gánh nặng cho người khác. - Khi không có sự hỗ trợ hỗ trợ, dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng, thiếu tự tin và dễ đầu hàng trước khó khăn.

Luận điểm bổ sung 2: Giải pháp từ bỏ thói quen dựa dẫm vào ng khác :

- Xây dựng chế độ tự động qua việc đặt mục tiêu rõ ràng và nỗ lực từng bước để đạt được. - Tích cực học hỏi kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng giải quyết vấn đề và sự tự tin trong giao tiếp tiếp theo. - Biết nhận được sự trợ giúp đúng đắn, đồng thời tự mình tìm kiếm và thử nghiệm nhiều cách giải quyết. - Tham gia các hoạt động phát triển bản thân và hỗ trợ các nhóm để tăng cường khả năng làm việc độc lập và hợp tác.

* Đánh giá tổng kết: Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen dựa dẫm vào người khác : - Giúp mỗi cá nhân trở nên tự tin, trưởng thành và có khả năng tự đảm nhận trách nhiệm. - Tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển toàn diện về nhân cách và kỹ năng sống. - Thúc đẩy sự phát triển cộng đồng và xã hội, khi mỗi người đều có năng lực và ý thức tự lập, góp phần xây dựng một xã hội năng động, sáng tạo và văn minh.

​Hình tượng Anh hùng: Khắc họa rõ nét người anh hùng lý tưởng (Đăm Săn) với khát vọng tự do, chinh phục và mong muốn làm giàu mạnh buôn làng ,lý tưởng cộng đồng ​Giá trị Văn hóa: Phản ánh sinh động phong tục, tập quán, tín ngưỡng (như chế độ mẫu hệ, nhà sàn, chiêng ché) của người Ê-đê. ​Nghệ thuật Kể chuyện: Sử dụng lối kể khan độc đáo, ngôn ngữ giàu hình ảnh so sánh, phóng đại, tạo nên không khí kỳ vĩ và hấp dẫn.

Không gian Trần gian (Nhà/Rừng): Phàm tục, vật chất, cộng đồng, nơi chiến đấu và mở rộng theo trục ngang.

​ Không gian Thần thánh (Trời): Thiêng liêng, siêu nhiên, quyền lực, nơi thể hiện trật tự vũ trụ

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời thể hiện khát vọng chinh phục quyền lực tối cao và làm giàu cho bộ tộc của người anh hùng sử thi. Tuy nhiên việc dám thách thức thần linh cũng báo trước bi kịch ngạo mạn, khiến Đăm Săn phải trả giá bằng cái chết, qua đó khẳng định ranh giới ko thể vượt qua giữa sức mạnh phàm tục và trật tự vũ trụ

Biểu tưởng mặt trời tượng trưng cho một sự khởi đầu mới , sự khai sáng và chân lý mang lại trí tuệ và kiến thức, quyền lực, sức mạnh