Câu 1: Đoạn văn phân tích diễn biến tâm lí nhân vật Thông Thu (Khoảng 200 chữ)

Trong đoạn trích Chén thuốc độc của Vũ Đình Long, diễn biến tâm lí của nhân vật thầy Thông Thu được khắc họa vô cùng chân thực và sâu sắc qua những chặng đấu tranh nội tâm đầy bi kịch. Mở đầu bằng sự bàng hoàng, Thu sửng sốt khi làm phép tính toán và nhận ra gia sản khổng lồ đã tiêu tán chỉ sau hai năm chơi bời. Từ sự thảng thốt, nhân vật rơi vào trạng thái ăn hận, tự trách gay gắt; anh ta cay đắng nhìn lại những tháng ngày "ném tiền qua cửa sổ" ở các chốn cao lâu, tổ tôm và tự sỉ vả bản thân là kẻ "điên rồ", làm nhơ nhuốc danh dự của một "tu mi nam tử". Đỉnh điểm của bi kịch tâm lí diễn ra ở hồi thứ Ba, khi đối mặt với nguy cơ tù tội, Thu rơi vào tuyệt vọng và bế tắc cùng cực. Nỗi sợ hãi cảnh "áo số cơm hầm" cùng sự dằn vặt của lòng tự trọng đã đẩy anh ta đến quyết định tìm đến cái chết để giải thoát. Hành động "nâng cốc định uống lại đặt xuống" lặp đi lặp lại ba lần là minh chứng rõ nét cho sự giằng xé dữ dội giữa một bên là khát vọng trốn tránh thực tại, và một bên là trách nhiệm, tình thương với mẹ già, vợ yếu. Cuối cùng, tâm lí níu kéo sự sống tạm thời xuất hiện khi Thu trì hoãn cái chết để viết thư cho em trai. Qua đó, Vũ Đình Long đã tái hiện thành công tấn bi kịch của một trí thức sa ngã, vừa đáng trách nhưng cũng đầy đáng thương.

Câu 2: Bài văn nghị luận bàn về thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của giới trẻ (Khoảng 600 chữ)

Mở bài

Trong vở kịch Chén thuốc độc của Vũ Đình Long, nhân vật thầy Thông Thu vì lối sống ăn chơi trác táng, "ném tiền qua cửa sổ" mà phút chốc đẩy gia đình vào cảnh khánh kiệt, bản thân phải tìm đến cái chết để trốn tránh tù tội. Vở kịch dù ra đời cách đây một thế kỷ nhưng vẫn vẹn nguyên tính thời sự. Nhìn vào xã hội hiện đại, thực trạng tiêu xài thiếu kiểm soát, chạy theo lối sống xa hoa của một bộ phận giới trẻ hiện nay đang là một hồi chuông cảnh tỉnh đáng báo động.

Thân bài

Thói tiêu xài thiếu kiểm soát – hay còn gọi là xu hướng "vung tay quá trán" – là việc cá nhân sử dụng tiền bạc vào những nhu cầu không thực sự cần thiết, vượt quá khả năng tài chính của bản thân. Hiện nay, không khó để bắt gặp hình ảnh những bạn trẻ sẵn sàng xếp hàng thâu đêm để sở hữu một chiếc điện thoại đời mới nhất, hay những bộ trang phục hàng hiệu đắt đỏ chỉ để "bằng bạn bằng bè". Nhiều người trẻ rơi vào cái bẫy mang tên "flexing" (khoe khoang thành tích, tài sản) trên mạng xã hội, biến những cuộc đi chơi ở nhà hàng sang trọng, những chuyến du lịch xa xỉ thành công cụ để khẳng định giá trị bản thân. Đáng ngại hơn, trào lưu "mua trước, trả sau" thông qua thẻ tín dụng hay các ứng dụng vay tiền online đang biến nhiều học sinh, sinh viên trở thành những "con nợ" khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nguyên nhân của hiện trạng này trước hết xuất phát từ tâm lí hiếu thắng, chuộng hư vinh và thích thể hiện của tuổi trẻ. Sự bùng nổ của mạng xã hội cùng các chiến dịch quảng cáo, "thao túng tâm lí" từ các nhãn hàng khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào lối sống thực dụng, nhầm tưởng rằng giá trị con người được đo bằng giá trị của những món đồ họ khoác lên người. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt kiến thức về quản lý tài chính cá nhân và sự nuông chiều quá mức từ gia đình cũng là tác nhân quan trọng dung túng cho thói quen tai hại này.

Hậu quả của lối sống hoang phí là vô cùng khôn lường. Về mặt cá nhân, nó triệt tiêu khả năng tích lũy, đẩy người trẻ vào vòng xoáy nợ nần, áp lực tinh thần, thậm chí dẫn đến những hành vi vi phạm pháp luật khi túng quẫn. Về mặt gia đình, tương tự như bi kịch của thầy Thông Thu, sự hoang phí của một cá nhân có thể làm khánh kiệt tài sản mà cha mẹ phải tích cóp cả đời. Xét trên góc độ xã hội, thói quen này hình thành nên một thế hệ trẻ sống hời hợt, lười lao động nhưng lại muốn hưởng thụ, làm suy giảm những giá trị đạo đức tốt đẹp như tính tiết kiệm, sự giản dị.

Để khắc phục tình trạng này, điều cốt lõi là bản thân mỗi người trẻ cần phải thay đổi nhận thức. Chúng ta cần học cách phân biệt giữa "muốn" (wants) và "cần" (needs), trang bị cho mình kỹ năng quản lý tài chính thông minh. Nhà trường và gia đình cần phối hợp giáo dục giới trẻ về giá trị của lao động và đồng tiền. Hãy nhớ rằng, giá trị thực sự của một con người nằm ở tri thức, nhân cách và những đóng góp cho cộng đồng, chứ không nằm ở chiếc nhãn mác của những món đồ xa xỉ.

Kết bài

Tóm lại, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát là một "con mọt" đục khoét tương lai của thế hệ trẻ. Từ bài học đắt giá bằng máu và nước mắt của nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc, người trẻ hôm nay cần tỉnh táo để làm chủ ham muốn của bản thân. Sống tiết kiệm, có kế hoạch không phải là bủn xỉn, mà là cách chúng ta xây dựng một bệ phóng vững chắc và tự do cho tương lai của chính mình.

Câu 1: Xác định thể loại của văn bản

Văn bản Chén thuốc độc thuộc thể loại kịch (cụ thể là bi kịch hoặc kịch tâm lí xã hội). Đây được coi là vở kịch nói đầu tiên của nền văn học Việt Nam hiện đại.

Câu 2: Hình thức ngôn ngữ chủ yếu của đoạn trích

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ độc thoại (thầy Thông Thu tự nói với chính mình, bộc lộ thế giới nội tâm sâu sắc).

Câu 3: Chỉ dẫn sân khấu và vai trò của chúng

• Một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Một lát lại nói), (Một mình, thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ...), (Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống),...

• Vai trò của các chỉ dẫn sân khấu:

• Đối với hành động/bối cảnh: Giúp định hình hành động, cử chỉ, tư thế của nhân vật trên sân khấu, tạo cơ sở cho việc dàn dựng và diễn xuất của diễn viên.

• Đối với tâm lí nhân vật: Khắc họa sâu sắc tâm trạng hoang mang, dằn vặt, sợ hãi và sự đấu tranh nội tâm gay gắt của thầy Thông Thu trước ranh giới giữa cái sống và cái chết.

Câu 4: Phân tích diễn biến, sự thay đổi tâm lí của thầy Thông Thu

Tâm lí của nhân vật thầy Thông Thu có sự chuyển biến rõ rệt qua hai hồi kịch:

• Ở hồi thứ Hai:

• Bàng hoàng, tiếc nuối: Nhân vật giật mình khi làm phép tính toán và nhận ra tài sản gia đình đã tiêu tán quá nhanh ("Chao ôi! Sao mà chóng hết thế này?").

• Ân hận, tự trách: Thu hối hận vì đã không nghe lời khuyên của bạn (giáo Xuân), tự sỉ vả bản thân là "điên rồ", "bại hoại gia tài", làm nhơ nhuốc danh dự của một người đàn ông có học hành ("Tu mi nam tử").

• Ở hồi thứ Ba:

• Tuyệt vọng, bế tắc: Khi đối mặt với nguy cơ phải ngồi tù ("mặc áo số, gối đất nằm sương"), Thu rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi vì vốn quen sống nhàn hạ, sung sướng. Thu nghĩ đến cái chết để giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong").

• Đấu tranh nội tâm gay gắt: Thể hiện qua hành động "nâng cốc định uống lại đặt xuống" ba lần liên tiếp. Thu đấu tranh giữa:

• Sự trốn tránh trách nhiệm: Nghĩ về sự vô nghĩa của kiếp người, "sống đục không bằng thác trong".

• Trách nhiệm với gia đình: Lo lắng không ai nuôi nấng mẹ già, vợ yếu, em thơ.

• Sự trì hoãn cuối cùng: Tâm lí níu kéo sự sống tạm thời xuất hiện khi Thu sực nhớ ra phải viết thư cho người em trai ở Lào về gánh vác gia đình trước khi mình tự tử.

Câu 5: Ý kiến về quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Dù hành động này xuất phát từ lòng tự trọng, không muốn "sống đục" và nỗi sợ hãi chốn lao tù, nhưng đó thực chất là một sự trốn tránh trách nhiệm hèn nhát. Việc tự sát không giúp giải quyết được đống nợ nần hay cứu vãn gia cảnh, trái lại còn để lại gánh nặng to lớn và nỗi đau bi kịch cho người mẹ già, người vợ và đứa em. Thay vì chọn cái chết, thầy Thông Thu nên dũng cảm đối mặt với pháp luật, chấp nhận cải tạo và tìm cơ hội làm lại cuộc đời để chuộc lại lỗi lầm với gia đình và xã hội.