Câu 1. Văn bản Chén thuốc độc thuộc thể loại kịch nói. Đây là một tác phẩm được xây dựng chủ yếu thông qua lời thoại, hành động của nhân vật và các chỉ dẫn sân khấu nhằm thể hiện xung đột, diễn biến tâm lí và nội dung tư tưởng của tác phẩm. Câu 2. Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ độc thoại của nhân vật thầy Thông Thu. Thông qua những lời độc thoại dài, nhân vật bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, cảm xúc, sự day dứt, tuyệt vọng và giằng xé nội tâm của mình. Bên cạnh đó, văn bản còn kết hợp với các lời chỉ dẫn sân khấu để hỗ trợ việc thể hiện hành động và tâm trạng nhân vật. Câu 3. Một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản như: “Bóp trán nghĩ ngợi”, “Một mình, thở dài”, “Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ”, “Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống”, “Lại khuấy”,... Những lời chỉ dẫn sân khấu này có vai trò rất quan trọng trong việc thể hiện nội dung của văn bản. Trước hết, chúng giúp người đọc hình dung rõ hơn về hành động, cử chỉ, trạng thái của nhân vật trên sân khấu. Đồng thời, các chỉ dẫn ấy còn góp phần khắc họa diễn biến tâm lí phức tạp của thầy Thông Thu: từ đau khổ, tuyệt vọng đến do dự, giằng xé trước quyết định tìm đến cái chết. Qua đó, tác phẩm trở nên sinh động, chân thực và giàu sức biểu cảm hơn. Câu 4. Trong hồi thứ Hai, tâm trạng của thầy Thông Thu là sự bàng hoàng, ân hận và tự trách bản thân khi nhận ra gia sản mà cha để lại gần như bị tiêu tán hết chỉ sau vài năm. Nhân vật đau đớn nhận ra nguyên nhân của sự sa sút ấy xuất phát từ lối sống ăn chơi, hưởng lạc, tiêu xài hoang phí của mình. Thầy nhớ lại những lần “ném tiền qua cửa sổ”, chìm đắm trong cờ bạc, gái gú và các cuộc truy hoan vô bổ. Càng suy nghĩ, nhân vật càng cảm thấy nhục nhã, xấu hổ vì bản thân là một người có học nhưng lại không làm được điều gì có ích cho xã hội mà còn phá hoại gia đình. Đây là giai đoạn nhân vật bắt đầu thức tỉnh lương tri và ý thức được lỗi lầm của mình. Sang hồi thứ Ba, tâm lí của thầy Thông Thu chuyển sang trạng thái tuyệt vọng và bế tắc cực độ. Khi tiền bạc cạn kiệt, danh dự không còn và nguy cơ phải vào tù đang cận kề, nhân vật cảm thấy cuộc đời không còn ý nghĩa. Thầy nghĩ đến cảnh tù đày khổ cực và cho rằng bản thân không đủ sức chịu đựng nên đã quyết định tự tử bằng thuốc phiện pha dấm thanh. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị uống thuốc độc, nhân vật liên tục do dự, nâng cốc lên rồi lại đặt xuống. Điều đó cho thấy sự giằng xé dữ dội trong nội tâm. Thầy nghĩ đến mẹ, vợ và em trai; nghĩ đến trách nhiệm của mình với gia đình. Chính tình thương và bổn phận đã khiến nhân vật chưa thể dứt khoát tìm đến cái chết. Qua diễn biến tâm lí ấy, có thể thấy thầy Thông Thu là con người đã biết hối hận, vẫn còn lương tâm và tình cảm gia đình dù đã sa ngã. Câu 5. Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Bởi lẽ, cái chết không thể giải quyết tận gốc những sai lầm mà nhân vật đã gây ra, ngược lại còn khiến mẹ, vợ và người thân thêm đau khổ, mất đi chỗ dựa tinh thần. Trong cuộc sống, ai cũng có thể mắc sai lầm, nhưng điều quan trọng là phải biết đối diện với hậu quả và cố gắng sửa chữa. Dù rơi vào hoàn cảnh khó khăn, con người vẫn cần giữ ý chí, niềm tin để vượt qua thử thách. Quyết định tự tử của thầy Thông Thu cho thấy sự yếu đuối và bế tắc, đồng thời cũng là bài học nhắc nhở mỗi người cần sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.

Câu 1 Trong đoạn trích Chén thuốc độc của Vũ Đình Long, diễn biến tâm lí của nhân vật Thông Thu được khắc họa vô cùng chân thực và sâu sắc. Ban đầu, Thông Thu rơi vào trạng thái bàng hoàng, đau đớn khi nhận ra gia sản cha để lại đã gần như khánh kiệt chỉ sau vài năm ăn chơi sa đọa. Nhân vật tự kiểm điểm lại cuộc sống buông thả của mình: cờ bạc, rượu chè, gái gú, tiêu tiền hoang phí đến mức “ném tiền qua cửa sổ”. Càng suy nghĩ, Thông Thu càng cảm thấy xấu hổ, nhục nhã vì bản thân là người có học nhưng không làm được điều gì “ích quốc lợi dân”, trái lại còn phá nát gia đình. Sang hồi thứ ba, tâm trạng nhân vật chuyển sang tuyệt vọng và bế tắc khi tiền bạc cạn kiệt, danh dự mất hết, nguy cơ vào tù đang cận kề. Trong cơn cùng quẫn, Thông Thu tìm đến cái chết như một cách giải thoát. Tuy nhiên, khi nhiều lần “nâng cốc lên sắp uống lại đặt xuống”, nhân vật đã bộc lộ sự giằng xé dữ dội giữa khát vọng kết thúc cuộc đời và tình thương dành cho mẹ, vợ, em trai. Qua diễn biến tâm lí ấy, tác giả đã cho thấy bi kịch của một con người lầm lỡ nhưng vẫn còn lương tri và ý thức về trách nhiệm. Câu 2 Trong cuộc sống, tiền bạc là phương tiện quan trọng giúp con người duy trì và phát triển cuộc sống. Tuy nhiên, nếu không biết quản lí và sử dụng hợp lí, đồng tiền có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến nhiều hệ lụy đáng tiếc. Từ thực trạng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” khiến nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc rơi vào cảnh khánh kiệt, ta có thể liên hệ đến thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc sử dụng tiền bạc một cách hoang phí, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo nhu cầu hưởng thụ mà không cân nhắc khả năng tài chính hay giá trị thực sự của món đồ. Nhiều người trẻ ngày nay sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua hàng hiệu, điện thoại đời mới, ăn uống xa xỉ hay chạy theo các xu hướng trên mạng xã hội dù điều kiện kinh tế chưa cho phép. Không ít người còn hình thành thói quen “sống ảo”, thích thể hiện bản thân bằng vật chất để được ngưỡng mộ hoặc công nhận. Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trước hết, sự phát triển của mạng xã hội và quảng cáo hiện đại khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào lối sống tiêu dùng hào nhoáng. Những hình ảnh về cuộc sống sang chảnh của người nổi tiếng, các “trend” mua sắm liên tục xuất hiện đã tác động mạnh đến tâm lí thích hưởng thụ và sĩ diện của nhiều bạn trẻ. Bên cạnh đó, một số người chưa được giáo dục đầy đủ về quản lí tài chính cá nhân nên không ý thức được giá trị của đồng tiền. Việc mua sắm trực tuyến quá dễ dàng cùng các hình thức trả góp, vay tiêu dùng cũng khiến nhiều người chi tiêu vượt khả năng kiểm soát. Tiêu xài thiếu kiểm soát gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến người trẻ rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính, nợ nần, phụ thuộc vào gia đình hoặc các khoản vay. Có người vì muốn duy trì lối sống xa hoa mà chấp nhận vay nợ, thậm chí làm những việc sai trái để có tiền tiêu xài. Không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế, thói quen này còn khiến con người hình thành lối sống thực dụng, chạy theo vật chất, đánh mất những giá trị bền vững của cuộc sống. Đặc biệt, khi quen hưởng thụ mà không biết tiết kiệm, con người dễ trở nên yếu đuối trước khó khăn và thiếu trách nhiệm với tương lai của chính mình. Nhân vật Thông Thu chính là minh chứng rõ ràng: chỉ vì ăn chơi hưởng lạc mà từ một người có cuộc sống đầy đủ đã rơi vào cảnh tuyệt vọng, mất cả tiền bạc lẫn danh dự. Trong thực tế, không ít trường hợp người trẻ rơi vào khủng hoảng tài chính do chi tiêu vô tội vạ. Có sinh viên vay tiền để mua điện thoại đắt tiền, mua hàng hiệu nhằm “bằng bạn bằng bè”; có người mới đi làm nhưng tiêu hết lương cho các cuộc vui, cuối tháng lại sống trong cảnh thiếu thốn. Điều đó cho thấy việc quản lí tài chính cá nhân đang trở thành một kĩ năng rất cần thiết đối với giới trẻ hiện nay. Để khắc phục tình trạng ấy, mỗi người cần học cách chi tiêu hợp lí và sống phù hợp với điều kiện của bản thân. Người trẻ nên lập kế hoạch tài chính rõ ràng, phân biệt giữa nhu cầu cần thiết và mong muốn nhất thời, đồng thời hình thành thói quen tiết kiệm cho tương lai. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho giới trẻ ý thức quý trọng giá trị lao động và đồng tiền. Quan trọng hơn, mỗi người cần hiểu rằng giá trị con người không nằm ở những món đồ đắt tiền hay vẻ ngoài hào nhoáng mà ở tri thức, nhân cách và năng lực sống. Tiêu dùng hợp lí không có nghĩa là sống hà tiện, mà là biết sử dụng đồng tiền đúng mục đích và có trách nhiệm. Thói quen chi tiêu thông minh sẽ giúp con người làm chủ cuộc sống, tránh rơi vào bi kịch như Thông Thu trong Chén thuốc độc. Vì vậy, giới trẻ hôm nay cần xây dựng cho mình lối sống lành mạnh, biết tiết chế ham muốn vật chất để hướng đến những giá trị bền vững và tốt đẹp hơn.