Câu 1.

Trong đoạn trích "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, diễn biến tâm lý của nhân vật thầy Thông Thu được khắc họa vô cùng chân thực và gay gắt qua những lời độc thoại nội tâm đầy bế tắc. Ở hồi thứ Hai, khi đối mặt với những con số nợ nần cụ thể, Thu rơi vào trạng thái tỉnh ngộ muộn màng. Anh ta giật mình, đau xót nhìn lại khối gia sản khổng lồ đã bị thiêu rụi chỉ trong hai năm vì thói ăn chơi, cờ bạc. Nỗi ân hận dâng lên thành sự nhục nhã, tự sỉ vả bản thân khi nhận ra mình là một "tu mi nam tử" có học hành nhưng lại sống vô ích, làm "bại hoại gia tài". Sang hồi thứ Ba, tâm lý của Thu chuyển biến từ hối hận sang hoảng loạn, sợ hãi cực độ trước viễn cảnh tù tội nghiệt ngã. Quen sống trong nhung lụa, Thu không chịu nổi cảnh áo số cơm hầm nên đã tìm đến "chén thuốc độc" để giải thoát. Hành động "nâng cốc lên lại đặt xuống" lặp lại ba lần là đỉnh điểm của sự giằng xé nội tâm: một mặt Thu muốn trốn tránh thực tại ô nhục, mặt khác bản năng sợ chết và trách nhiệm với mẹ già, vợ dại vẫn níu kéo anh ta lại. Chi tiết Thu hoãn chết để viết thư cho em trai cho thấy trong sâu thẳm nhân vật này, phần nhân tính tối thiểu vẫn le lói. Qua đó, Vũ Đình Long đã khắc họa thành công một bi kịch tâm lý sắc sảo, cảnh tỉnh thói ăn chơi sa đọa của con người.

Câu 2.

Trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, nhân vật Thông Thu đã phải trả giá bằng cả gia sản và mạng sống chỉ vì thói "ném tiền qua cửa sổ". Nhìn từ bi kịch của một nhân vật đầu thế kỷ XX vào thực tế xã hội ngày nay, chúng ta không khỏi giật mình khi chứng kiến thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát đang trở thành một căn bệnh tâm lý đáng báo động trong một bộ phận giới trẻ hiện đại.

Tiêu xài thiếu kiểm soát (hay còn gọi là chi tiêu hoang phí, nghiện mua sắm) là việc cá nhân sử dụng tiền bạc một cách bừa bãi, vượt quá khả năng tài chính của bản thân hoặc chi trả cho những nhu cầu không thực sự cần thiết, chỉ để thỏa mãn cảm xúc nhất thời.

Ngày nay, không khó để bắt gặp những bạn trẻ sẵn sàng "vung tay quá trán". Nhiều người sẵn sàng xếp hàng thâu đêm, vay mượn tiền bạc để sở hữu những món đồ công nghệ mới nhất, những bộ quần áo thời trang theo "trend" (xu hướng) chỉ để check-in, khoe khoang trên mạng xã hội. Sự bùng nổ của các ứng dụng mua sắm trực tuyến, ví điện tử và đặc biệt là hình thức "mua trước trả sau" (BNPL), thẻ tín dụng đã khiến giới trẻ dễ dàng sa vào bẫy tiêu dùng. Họ mua sắm trong thẻ nhưng thực chất là đang tiêu âm vào tương lai. Lối sống "YOLO" (Bạn chỉ sống một lần) bị hiểu sai lệch thành cái cớ để hưởng thụ vô tội vạ, dẫn đến tình trạng chưa đến cuối tháng đã cạn túi (thế hệ "đầu tháng vua chúa, cuối tháng ăn mì tôm").

Vậy nguyên nhân của thực trạng này là gì? Trước hết là xuất phát từ tâm lý thích thể hiện, muốn khẳng định đẳng cấp bản thân trước bạn bè nhưng lại thiếu kiến thức về quản lý tài chính cá nhân của giới trẻ. Sự yếu lòng trước các kích thích tâm lý ("chốt đơn" để giải tỏa áp lực) cũng là một nguyên nhân lớn. Một nguyên nhân khách quan khác là do áp lực đồng lứa (peer pressure) từ thế giới ảo của mạng xã hội, nơi người ta chỉ khoe ra sự hào nhoáng. Bên cạnh đó, các chiến dịch quảng cáo, "bão sale" tinh vi của các nhãn hàng luôn chực chờ "thao túng" túi tiền của người tiêu dùng trẻ.

Giống như thầy Thông Thu, việc tiêu xài hoang phí mang lại những hệ lụy rất lớn. Nó sẽ đẩy các bạn trẻ vào vòng xoáy nợ nần, kiệt quệ tài chính, thậm chí dính vào tín dụng đen, lừa đảo, làm mất đi cơ hội tích lũy để đầu tư cho tương lai (học tập, lập nghiệp). Nó còn biến người trẻ thành gánh nặng cho cha mẹ. Xã hội sẽ hình thành một thế hệ chỉ biết hưởng thụ, lười lao động nhưng lại muốn có cuộc sống xa hoa, làm suy giảm các giá trị đạo đức về sự tiết kiệm và bền vững.

Để không tự đẩy mình vào bi kịch khánh kiệt, giới trẻ cần thay đổi cả về tư duy lẫn hành động. Trước hết, chúng ta cần học cách quản lý tài chính. Có thể áp dụng các quy tắc chi tiêu khoa học (như quy tắc 6 chiếc lọ hoặc 50/30/20). Trước khi mua một món đồ, hãy tự hỏi: "Mình thực sự cần nó hay chỉ đang muốn nó?". Nhà trường và gia đình cần giáo dục giáo trình tài chính cho trẻ từ sớm, định hướng cho con em lối sống giản dị, thực tế.

Tóm lại, đồng tiền chỉ là công cụ, còn cách chúng ta tiêu tiền sẽ định hình giá trị con người chúng ta. Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát là một chiếc "bẫy ngọt ngào" nhưng có thể dẫn đến kết cục đắng ngắt. Giới trẻ hiện đại hãy là những người tiêu dùng thông minh, biết "tích tiểu thành đại" để làm chủ cuộc đời mình, chứ đừng để bản thân trở thành nô lệ của những nhu cầu phù phiếm.

Câu 1.

Trong đoạn trích "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, diễn biến tâm lý của nhân vật thầy Thông Thu được khắc họa vô cùng chân thực và gay gắt qua những lời độc thoại nội tâm đầy bế tắc. Ở hồi thứ Hai, khi đối mặt với những con số nợ nần cụ thể, Thu rơi vào trạng thái tỉnh ngộ muộn màng. Anh ta giật mình, đau xót nhìn lại khối gia sản khổng lồ đã bị thiêu rụi chỉ trong hai năm vì thói ăn chơi, cờ bạc. Nỗi ân hận dâng lên thành sự nhục nhã, tự sỉ vả bản thân khi nhận ra mình là một "tu mi nam tử" có học hành nhưng lại sống vô ích, làm "bại hoại gia tài". Sang hồi thứ Ba, tâm lý của Thu chuyển biến từ hối hận sang hoảng loạn, sợ hãi cực độ trước viễn cảnh tù tội nghiệt ngã. Quen sống trong nhung lụa, Thu không chịu nổi cảnh áo số cơm hầm nên đã tìm đến "chén thuốc độc" để giải thoát. Hành động "nâng cốc lên lại đặt xuống" lặp lại ba lần là đỉnh điểm của sự giằng xé nội tâm: một mặt Thu muốn trốn tránh thực tại ô nhục, mặt khác bản năng sợ chết và trách nhiệm với mẹ già, vợ dại vẫn níu kéo anh ta lại. Chi tiết Thu hoãn chết để viết thư cho em trai cho thấy trong sâu thẳm nhân vật này, phần nhân tính tối thiểu vẫn le lói. Qua đó, Vũ Đình Long đã khắc họa thành công một bi kịch tâm lý sắc sảo, cảnh tỉnh thói ăn chơi sa đọa của con người.

Câu 2.

Trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, nhân vật Thông Thu đã phải trả giá bằng cả gia sản và mạng sống chỉ vì thói "ném tiền qua cửa sổ". Nhìn từ bi kịch của một nhân vật đầu thế kỷ XX vào thực tế xã hội ngày nay, chúng ta không khỏi giật mình khi chứng kiến thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát đang trở thành một căn bệnh tâm lý đáng báo động trong một bộ phận giới trẻ hiện đại.

Tiêu xài thiếu kiểm soát (hay còn gọi là chi tiêu hoang phí, nghiện mua sắm) là việc cá nhân sử dụng tiền bạc một cách bừa bãi, vượt quá khả năng tài chính của bản thân hoặc chi trả cho những nhu cầu không thực sự cần thiết, chỉ để thỏa mãn cảm xúc nhất thời.

Ngày nay, không khó để bắt gặp những bạn trẻ sẵn sàng "vung tay quá trán". Nhiều người sẵn sàng xếp hàng thâu đêm, vay mượn tiền bạc để sở hữu những món đồ công nghệ mới nhất, những bộ quần áo thời trang theo "trend" (xu hướng) chỉ để check-in, khoe khoang trên mạng xã hội. Sự bùng nổ của các ứng dụng mua sắm trực tuyến, ví điện tử và đặc biệt là hình thức "mua trước trả sau" (BNPL), thẻ tín dụng đã khiến giới trẻ dễ dàng sa vào bẫy tiêu dùng. Họ mua sắm trong thẻ nhưng thực chất là đang tiêu âm vào tương lai. Lối sống "YOLO" (Bạn chỉ sống một lần) bị hiểu sai lệch thành cái cớ để hưởng thụ vô tội vạ, dẫn đến tình trạng chưa đến cuối tháng đã cạn túi (thế hệ "đầu tháng vua chúa, cuối tháng ăn mì tôm").

Vậy nguyên nhân của thực trạng này là gì? Trước hết là xuất phát từ tâm lý thích thể hiện, muốn khẳng định đẳng cấp bản thân trước bạn bè nhưng lại thiếu kiến thức về quản lý tài chính cá nhân của giới trẻ. Sự yếu lòng trước các kích thích tâm lý ("chốt đơn" để giải tỏa áp lực) cũng là một nguyên nhân lớn. Một nguyên nhân khách quan khác là do áp lực đồng lứa (peer pressure) từ thế giới ảo của mạng xã hội, nơi người ta chỉ khoe ra sự hào nhoáng. Bên cạnh đó, các chiến dịch quảng cáo, "bão sale" tinh vi của các nhãn hàng luôn chực chờ "thao túng" túi tiền của người tiêu dùng trẻ.

Giống như thầy Thông Thu, việc tiêu xài hoang phí mang lại những hệ lụy rất lớn. Nó sẽ đẩy các bạn trẻ vào vòng xoáy nợ nần, kiệt quệ tài chính, thậm chí dính vào tín dụng đen, lừa đảo, làm mất đi cơ hội tích lũy để đầu tư cho tương lai (học tập, lập nghiệp). Nó còn biến người trẻ thành gánh nặng cho cha mẹ. Xã hội sẽ hình thành một thế hệ chỉ biết hưởng thụ, lười lao động nhưng lại muốn có cuộc sống xa hoa, làm suy giảm các giá trị đạo đức về sự tiết kiệm và bền vững.

Để không tự đẩy mình vào bi kịch khánh kiệt, giới trẻ cần thay đổi cả về tư duy lẫn hành động. Trước hết, chúng ta cần học cách quản lý tài chính. Có thể áp dụng các quy tắc chi tiêu khoa học (như quy tắc 6 chiếc lọ hoặc 50/30/20). Trước khi mua một món đồ, hãy tự hỏi: "Mình thực sự cần nó hay chỉ đang muốn nó?". Nhà trường và gia đình cần giáo dục giáo trình tài chính cho trẻ từ sớm, định hướng cho con em lối sống giản dị, thực tế.

Tóm lại, đồng tiền chỉ là công cụ, còn cách chúng ta tiêu tiền sẽ định hình giá trị con người chúng ta. Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát là một chiếc "bẫy ngọt ngào" nhưng có thể dẫn đến kết cục đắng ngắt. Giới trẻ hiện đại hãy là những người tiêu dùng thông minh, biết "tích tiểu thành đại" để làm chủ cuộc đời mình, chứ đừng để bản thân trở thành nô lệ của những nhu cầu phù phiếm.

Câu 1.

- Thể loại của văn bản: Kịch (Bi kịch)

Câu 2.

- Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ độc thoại (nhân vật thầy Thông Thu tự nói với chính mình: ở Hồi II là nói khi ở một mình lúc suy nghĩ, ở Hồi III có chỉ dẫn rõ ràng là "Một mình, thở dài").

Câu 3.

- Một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

• • Chỉ dẫn về hành động, cử chỉ: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Một mình, thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh...), (Lấy dao mở hộp thuốc phiện...), (Lấy que khuấy).
  • Chỉ dẫn về sự lặp lại của hành động tạo cao trào: (Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống), (Lại khuấy), (Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống).

- Vai trò của các chỉ dẫn sân khấu:

• • Giúp người diễn xuất hình dung được động tác, cử chỉ, điệu bộ và cách biểu cảm để nhập vai chính xác theo ý đồ của tác giả.
  • Khắc họa rõ nét sự bế tắc, hoảng loạn và đặc biệt là sự giằng xé nội tâm dữ dội của thầy Thông Thu trước ranh giới giữa cái chết và sự sống. Hành động "nâng lên lại đặt xuống" lặp lại cho thấy bản năng sợ chết, sự tiếc nuối cuộc sống và trách nhiệm gia đình vẫn đang đấu tranh gay gắt với nỗi sợ nhục nhã, tù tội.

Câu 4.

Tâm lý của thầy Thông Thu có sự chuyển biến rõ rệt qua hai hồi kịch, đi từ tỉnh ngộ, hối hận đến hoảng loạn, bế tắc và cuối cùng là tìm cách trốn tránh:

- Trong Hồi thứ Hai:

• Thu rơi vào trạng thái tỉnh ngộ và tự trách. Khi đối diện với những con số nợ nần cụ thể, anh ta giật mình nhận ra sự phá tán quá nhanh của gia sản ("bại hoại gia tài").
• Thu cảm thấy nhục nhã, hổ thẹn vì bản thân là một "tu mi nam tử", có học hành mười năm mà không giúp gì cho nước cho dân, ngược lại chỉ biết đắm đuối ăn chơi, phá sạch cơ nghiệp cha để lại. Lúc này, tâm lý chủ đạo là sự hối hận muộn màng.

- Trong Hồi thứ Ba:

• Tâm lý chuyển sang hoảng loạn, sợ hãi cực độ khi đối mặt với thực tế nghiệt ngã là sắp phải đi tù ("mặc áo số", "làm lụng cực hơn con vật"). Vì quen ăn sung mặc sướng, Thu không chịu nổi cảnh khổ cực và nhục nhã dẫn đến suy nghĩ tiêu cực: tìm đến cái chết bằng chén thuốc độc để giải thoát.
• Cuối cùng là sự giằng xé, do dự và níu kéo. Khi chuẩn bị uống thuốc độc, Thu liên tục chần chừ (ba lần nâng lên đặt xuống). Anh ta ngụy biện cho cái chết của mình ("thác trong còn hơn sống đục") nhưng thực chất lại sợ chết. Sự thay đổi tâm lý cuối cùng hướng về gia đình: Thu quyết định hoãn chết một chút để viết thư cho em trai về nuôi mẹ, cho thấy phần nhân tính tối thiểu vẫn còn sót lại.

Câu 5.

- Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Hành động tự tử của Thu không phải là khí tiết cao đẹp "thác trong còn hơn sống đục" mà thực chất là sự hèn nhát, ích kỷ và trốn tránh trách nhiệm. Thay vì sống để lao động cải tạo, làm lụng trả nợ và sửa chữa lỗi lầm để phụng dưỡng mẹ già, lo cho vợ con, Thu lại chọn cách tự sát để đẩy toàn bộ gánh nặng nợ nần, nỗi đau buồn và trách nhiệm gia đình lên vai những người ở lại. Cái chết của Thu không giải quyết được bất kỳ vấn đề gì mà chỉ làm cho bi kịch gia đình thêm đau đớn, tột cùng.