Bài làm

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi con người, đặc biệt là giới trẻ. Chủ động là tự giác trong học tập, công việc, dám nghĩ, dám làm và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Người sống chủ động luôn biết đặt mục tiêu rõ ràng, tìm cách vượt qua khó khăn thay vì trông chờ, ỷ lại vào người khác. Nhờ đó, họ dễ nắm bắt cơ hội, phát triển bản thân và thích nghi tốt với những thay đổi nhanh chóng của xã hội. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người dễ bỏ lỡ cơ hội, thiếu tự tin và khó đạt được thành công. Tuy nhiên, chủ động không có nghĩa là hấp tấp mà cần đi kèm với suy nghĩ chín chắn và kế hoạch cụ thể. Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện lối sống chủ động bằng cách tự giác học tập, tích cực tham gia hoạt động và không ngừng hoàn thiện bản thân. Đây chính là chìa khóa giúp mỗi người vững bước trên con đường tương lai.

Câu 2:

Bài làm

Trước hết, bức tranh thiên nhiên mùa hè hiện lên đầy sức sống, tươi tắn và sinh động. Những hình ảnh như “hòe lục đùn đùn tán rợp giương”, “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tiễn mùi hương” đã gợi ra một không gian tràn ngập màu sắc và hương thơm. Màu xanh của lá hòe, màu đỏ của hoa lựu, màu hồng của sen… tất cả hòa quyện, tạo nên một bức tranh rực rỡ, đầy sức sống. Động từ “đùn đùn”, “phun” không chỉ tả hình mà còn gợi cảm giác vận động mạnh mẽ, như thể thiên nhiên đang căng tràn nhựa sống, vươn mình dưới nắng hè. Qua đó, ta thấy được một tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, luôn biết quan sát và cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên xung quanh.
Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh cuộc sống con người cũng hiện lên thật gần gũi, ấm áp. Âm thanh “lao xao chợ cá làng ngư phủ” gợi nên nhịp sống bình dị mà sôi động của người dân. Đó là tiếng nói cười, tiếng trao đổi buôn bán, thể hiện một cuộc sống yên vui, đủ đầy. Hình ảnh “dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương” lại gợi âm thanh đặc trưng của mùa hè, khiến bức tranh thêm phần sinh động. Tất cả cho thấy một xã hội thanh bình, nơi con người được sống trong ấm no, hạnh phúc.Đặc biệt, hai câu thơ cuối đã thể hiện rõ tấm lòng của Nguyễn Trãi đối với nhân dân:
“Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,
Dân giàu đủ khắp đòi phương.”
Ở đây, tác giả mượn điển tích “Ngu cầm” để bày tỏ ước nguyện của mình. Ông mong có cây đàn của vua Nghiêu Thuấn để gảy lên khúc nhạc thái bình, cầu cho nhân dân khắp nơi được giàu đủ, ấm no. Đây không chỉ là ước mơ cá nhân mà còn là lý tưởng lớn lao của một con người luôn đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu. Dù đã lui về ở ẩn, Nguyễn Trãi vẫn đau đáu nỗi lo cho dân, cho nước. Điều đó thể hiện rõ tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của ông. Về nghệ thuật, đoạn thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu hình ảnh, giàu sức gợi. Các biện pháp tu từ như liệt kê, đảo ngữ, kết hợp với việc sử dụng động từ mạnh đã làm nổi bật vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống. Nhịp điệu thơ linh hoạt, khi dồn dập, khi nhẹ nhàng, góp phần thể hiện cảm xúc phong phú của tác giả.
Qua đó, đoạn thơ không chỉ là một bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ mà còn là bức tranh tâm hồn của Nguyễn Trãi là một con người yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và luôn hướng về nhân dân. Qua các chi tiết đó, ta càng thêm trân trọng vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách cao cả của ông, đồng thời cảm nhận được giá trị sâu sắc của tác phẩm trong dòng chảy văn học dân tộc.

Như vậy, đoạn thơ không chỉ là bức tranh thiên nhiên tươi đẹp mà còn thể hiện tâm hồn cao quý, giàu lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trãi.

Câu 1: bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú đường luật

Câu 2:Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả:
* “một mai, một cuốc, một cần câu” → cuộc sống lao động giản dị
* “thu ăn măng trúc, đông ăn giá” → ăn uống đạm bạc, thuận theo tự nhiên
* “xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” → sinh hoạt hòa hợp với thiên nhiên
→ Tất cả cho thấy lối sống thanh đạm, gần gũi thiên nhiên, không màng vật chất

Câu 3:
Biện pháp tu từ liệt kê:(“một mai, một cuốc, một cần câu”)

Tác dụng:Gợi ra đầy đủ những công cụ, thú vui lao động giản dị.Nhấn mạnh cuộc sống thôn dã, tự do, ung dung của tác giả.Thể hiện tâm thế an nhàn, không vướng bận danh lợi.

Câu 4:Quan niệm dại – khôn của tác giả rất đặc biệt:

"Ta dại" nhưng thực chất là khôn vì chọn lối sống thanh nhàn, tránh xa danh lợi.
"người khôn" lại hóa dại vì lao vào chốn bon chen, xô bồ.
→ Cách nói ngược thể hiện thái độ mỉa mai, phê phán danh lợi và khẳng định triết lí sống của tác giả.
Câu 5:

Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là một con người có nhân cách cao đẹp: sống giản dị, thanh đạm,hóa hợp với thiên nhiên.Ông không màng danh lợi, coi phú quý chỉ như giấc mộng. Lối sống nhàn của ông không phải trốn tránh mà là sự lựa chọn của một trí tuệ sáng suốt, giữ gìn cốt cách thanh cao giữa cuộc đời nhiều bon chen. Điều đó khiến ông trở thành hình mẫu của bậc trí giả ẩn dật mà đáng kính trọng