Câu 1:

BÀI LÀM

Trong đoạn trích từ sử thi Đăm Săn, nhân vật Đăm Săn hiện lên là một tù trưởng anh hùng mang tầm vóc kỳ vĩ, đại diện cho sức mạnh và khát vọng của cộng đồng người Ê-đê cổ đại. Trước hết, Đăm Săn là người có sức mạnh phi thường và ý chí quyết liệt khi một mình đốn hạ cây thần khổng lồ – biểu tượng của sự sống và thần linh. Dù hành động này dẫn đến cái chết của hai người vợ là Hơ Nhị và Hơ Bhị, nhưng qua đó ta thấy một Đăm Săn không chịu khuất phục trước định mệnh. Đặc biệt, vẻ đẹp tâm hồn của chàng tỏa sáng ở sự chung thủy và lòng can đảm khi quyết định lên trời "bắt vạ" Ông Trời. Chàng không sợ hãi quyền năng tối cao, dám tranh luận và đòi lại sự công bằng cho người thân. Hình ảnh Đăm Săn vừa oai nghiêm trong hành động, vừa chân thực trong nỗi đau mất mát (vừa chạy vừa khóc) đã khắc họa một anh hùng sử thi trọn vẹn: mạnh mẽ về thể chất, quyết liệt trong hành động và giàu tình cảm trong tâm hồn. Chàng chính là biểu tượng cho khát vọng chinh phục thiên nhiên và khẳng định vị thế của con người trước thần linh của người xưa.

Câu 2:

BÀI LÀM

Đại văn hào Victor Hugo từng để lại một chiêm nghiệm sâu sắc: "Vẻ ngoài lộng lẫy không làm nên giá trị của một con người, cũng như một cuốn sách có bìa đẹp chưa chắc nội dung đã hay". Trong cuộc sống, chúng ta thường bị mê hoặc bởi những thứ hào nhoáng trước mắt mà quên mất việc khám phá bản chất thực sự bên trong. Con nhận thấy rằng, đôi khi trong những câu chuyện hằng ngày, mẹ vẫn thường vô tình đưa ra những lời phán xét khắt khe dành cho người khác chỉ thông qua diện mạo hay trang phục của họ. Chính vì vậy, con viết bức thư này với mong muốn chân thành được cùng mẹ nhìn nhận lại thói quen ấy, để chúng ta có thể sống bằng một trái tim rộng mở và bao dung hơn.

Đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là một thói quen tâm lý phổ biến nhưng lại mang đầy tính định kiến. Đó là việc ta sử dụng các yếu tố trực quan như: khuôn mặt, hình thể, cách ăn mặc, hay những phụ kiện đi kèm để mặc định cho tính cách, trình độ và đạo đức của một cá nhân. Chúng ta đang dùng một thước đo vật lý hẹp hòi để định giá một thực thể tâm hồn vô cùng phức tạp và đa dạng.

Thói quen này hiện diện khắp nơi, từ trong suy nghĩ đến lời nói. Mẹ có nhớ lần chúng ta đi siêu thị, mẹ đã nhắc con nên tránh xa một anh thanh niên có mái tóc nhuộm sáng màu và nhiều hình xăm vì cho rằng đó là thành phần bất hảo? Hay khi mẹ tấm tắc khen một vị khách mặc vest sang trọng là người lịch thiệp dù chưa hề trò chuyện cùng họ? Chúng ta thường mặc định người nghèo khó là kém cỏi, người ăn mặc phá cách là nổi loạn, và người chỉn chu là người tốt. Đó chính là những biểu hiện rõ rệt của việc để thị giác dẫn dắt tư duy một cách thái quá.

Thực tế đã dạy chúng ta nhiều bài học đắt giá về sai lầm này. Mẹ hãy nhớ về Nick Vujicic – người đàn ông không tay không chân. Nếu nhìn vào vẻ ngoài khiếm khuyết, có lẽ người ta sẽ chỉ thấy sự bất hạnh và yếu ớt. Nhưng ẩn sau hình hài ấy lại là một ý chí sắt đá, một diễn giả truyền cảm hứng làm thay đổi hàng triệu cuộc đời trên thế giới. Ngay trong văn học, nhân vật Quasimodo trong "Nhà thờ Đức Bà Paris" mang thân hình quỷ dạ xoa nhưng lại có một trái tim thuần khiết và cao thượng hơn bất kỳ quý tộc bấy giờ. Những ví dụ ấy là minh chứng hùng hồn rằng: cái đẹp thực sự không nằm ở những gì mắt thấy, mà ở những gì trái tim cảm nhận.

Chúng ta nhất định phải từ bỏ thói quen này vì những hệ lụy tiêu cực mà nó mang lại. Trước hết, việc đánh giá dựa trên vẻ ngoài gây ra sự bất công và tổn thương sâu sắc cho người bị phán xét. Một lời nhận xét phiến diện của mẹ có thể dập tắt sự tự tin của một người đang nỗ lực vươn lên. Quan trọng hơn, đối với chính chúng ta, thói quen này tạo ra một "lớp mù" trong tâm hồn. Khi mẹ đánh giá một người qua bộ quần áo, mẹ đã tự đánh mất đi cơ hội được học hỏi từ một trí tuệ lớn, hay kết giao với một tâm hồn đồng điệu. Sự nông cạn trong nhìn nhận sẽ dẫn đến sự nghèo nàn trong quan hệ xã hội và sự hẹp hòi trong tư duy.

Vậy chúng ta nên làm gì? Giải pháp không nằm ở đâu xa mà nằm ngay trong sự thay đổi nhận thức. Thay vì vội vàng thốt ra lời phán xét, mẹ và con hãy học cách "quan sát trong tĩnh lặng". Hãy lắng nghe cách họ nói, nhìn cách họ hành động và cảm nhận thái độ của họ đối với thế giới xung quanh. Chúng ta cần hiểu rằng, trang phục chỉ là lựa chọn cá nhân hoặc đôi khi là hoàn cảnh bắt buộc, nó không phải là tấm gương phản chiếu nhân cách. Hãy rèn luyện thói quen tôn trọng sự khác biệt, bởi sự đa dạng mới chính là điều làm nên vẻ đẹp của xã hội.

Con tin rằng khi mẹ trút bỏ được gánh nặng của những định kiến, mẹ sẽ thấy cuộc đời này nhẹ nhàng và tươi đẹp hơn rất nhiều. Mẹ sẽ không còn cảm thấy khó chịu khi gặp một người có phong cách lạ lẫm, trái lại, mẹ sẽ tò mò muốn biết về thế giới nội tâm của họ. Con tin mẹ cũng khao khát được nhìn thấy một thế giới nơi mà mọi người đối xử với nhau bằng sự thấu cảm thay vì soi mói. Khi chúng ta thay đổi, thế giới quanh ta cũng sẽ thay đổi theo hướng tích cực hơn.

Lý luận văn học đã chỉ ra rằng: "Con người là tổng hòa của các mối quan hệ xã hội", và những mối quan hệ ấy chỉ bền vững khi được xây dựng trên nền tảng của sự chân thành. Vẻ đẹp hình thức rồi sẽ phai nhạt theo thời gian như lá vàng rơi mùa thu, chỉ có vẻ đẹp của tâm hồn mới là hương thơm vĩnh cửu. Con mong mẹ sẽ cùng con khép lại đôi mắt của định kiến và mở ra đôi mắt của tình thương, để chúng ta không bao giờ bỏ lỡ những giá trị kim cương ẩn sau những lớp vỏ xù xì.

Câu 1:

BÀI LÀM

Trong đoạn trích từ sử thi Đăm Săn, nhân vật Đăm Săn hiện lên là một tù trưởng anh hùng mang tầm vóc kỳ vĩ, đại diện cho sức mạnh và khát vọng của cộng đồng người Ê-đê cổ đại. Trước hết, Đăm Săn là người có sức mạnh phi thường và ý chí quyết liệt khi một mình đốn hạ cây thần khổng lồ – biểu tượng của sự sống và thần linh. Dù hành động này dẫn đến cái chết của hai người vợ là Hơ Nhị và Hơ Bhị, nhưng qua đó ta thấy một Đăm Săn không chịu khuất phục trước định mệnh. Đặc biệt, vẻ đẹp tâm hồn của chàng tỏa sáng ở sự chung thủy và lòng can đảm khi quyết định lên trời "bắt vạ" Ông Trời. Chàng không sợ hãi quyền năng tối cao, dám tranh luận và đòi lại sự công bằng cho người thân. Hình ảnh Đăm Săn vừa oai nghiêm trong hành động, vừa chân thực trong nỗi đau mất mát (vừa chạy vừa khóc) đã khắc họa một anh hùng sử thi trọn vẹn: mạnh mẽ về thể chất, quyết liệt trong hành động và giàu tình cảm trong tâm hồn. Chàng chính là biểu tượng cho khát vọng chinh phục thiên nhiên và khẳng định vị thế của con người trước thần linh của người xưa.

Câu 2:

BÀI LÀM

Đại văn hào Victor Hugo từng để lại một chiêm nghiệm sâu sắc: "Vẻ ngoài lộng lẫy không làm nên giá trị của một con người, cũng như một cuốn sách có bìa đẹp chưa chắc nội dung đã hay". Trong cuộc sống, chúng ta thường bị mê hoặc bởi những thứ hào nhoáng trước mắt mà quên mất việc khám phá bản chất thực sự bên trong. Con nhận thấy rằng, đôi khi trong những câu chuyện hằng ngày, mẹ vẫn thường vô tình đưa ra những lời phán xét khắt khe dành cho người khác chỉ thông qua diện mạo hay trang phục của họ. Chính vì vậy, con viết bức thư này với mong muốn chân thành được cùng mẹ nhìn nhận lại thói quen ấy, để chúng ta có thể sống bằng một trái tim rộng mở và bao dung hơn.

Đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là một thói quen tâm lý phổ biến nhưng lại mang đầy tính định kiến. Đó là việc ta sử dụng các yếu tố trực quan như: khuôn mặt, hình thể, cách ăn mặc, hay những phụ kiện đi kèm để mặc định cho tính cách, trình độ và đạo đức của một cá nhân. Chúng ta đang dùng một thước đo vật lý hẹp hòi để định giá một thực thể tâm hồn vô cùng phức tạp và đa dạng.

Thói quen này hiện diện khắp nơi, từ trong suy nghĩ đến lời nói. Mẹ có nhớ lần chúng ta đi siêu thị, mẹ đã nhắc con nên tránh xa một anh thanh niên có mái tóc nhuộm sáng màu và nhiều hình xăm vì cho rằng đó là thành phần bất hảo? Hay khi mẹ tấm tắc khen một vị khách mặc vest sang trọng là người lịch thiệp dù chưa hề trò chuyện cùng họ? Chúng ta thường mặc định người nghèo khó là kém cỏi, người ăn mặc phá cách là nổi loạn, và người chỉn chu là người tốt. Đó chính là những biểu hiện rõ rệt của việc để thị giác dẫn dắt tư duy một cách thái quá.

Thực tế đã dạy chúng ta nhiều bài học đắt giá về sai lầm này. Mẹ hãy nhớ về Nick Vujicic – người đàn ông không tay không chân. Nếu nhìn vào vẻ ngoài khiếm khuyết, có lẽ người ta sẽ chỉ thấy sự bất hạnh và yếu ớt. Nhưng ẩn sau hình hài ấy lại là một ý chí sắt đá, một diễn giả truyền cảm hứng làm thay đổi hàng triệu cuộc đời trên thế giới. Ngay trong văn học, nhân vật Quasimodo trong "Nhà thờ Đức Bà Paris" mang thân hình quỷ dạ xoa nhưng lại có một trái tim thuần khiết và cao thượng hơn bất kỳ quý tộc bấy giờ. Những ví dụ ấy là minh chứng hùng hồn rằng: cái đẹp thực sự không nằm ở những gì mắt thấy, mà ở những gì trái tim cảm nhận.

Chúng ta nhất định phải từ bỏ thói quen này vì những hệ lụy tiêu cực mà nó mang lại. Trước hết, việc đánh giá dựa trên vẻ ngoài gây ra sự bất công và tổn thương sâu sắc cho người bị phán xét. Một lời nhận xét phiến diện của mẹ có thể dập tắt sự tự tin của một người đang nỗ lực vươn lên. Quan trọng hơn, đối với chính chúng ta, thói quen này tạo ra một "lớp mù" trong tâm hồn. Khi mẹ đánh giá một người qua bộ quần áo, mẹ đã tự đánh mất đi cơ hội được học hỏi từ một trí tuệ lớn, hay kết giao với một tâm hồn đồng điệu. Sự nông cạn trong nhìn nhận sẽ dẫn đến sự nghèo nàn trong quan hệ xã hội và sự hẹp hòi trong tư duy.

Vậy chúng ta nên làm gì? Giải pháp không nằm ở đâu xa mà nằm ngay trong sự thay đổi nhận thức. Thay vì vội vàng thốt ra lời phán xét, mẹ và con hãy học cách "quan sát trong tĩnh lặng". Hãy lắng nghe cách họ nói, nhìn cách họ hành động và cảm nhận thái độ của họ đối với thế giới xung quanh. Chúng ta cần hiểu rằng, trang phục chỉ là lựa chọn cá nhân hoặc đôi khi là hoàn cảnh bắt buộc, nó không phải là tấm gương phản chiếu nhân cách. Hãy rèn luyện thói quen tôn trọng sự khác biệt, bởi sự đa dạng mới chính là điều làm nên vẻ đẹp của xã hội.

Con tin rằng khi mẹ trút bỏ được gánh nặng của những định kiến, mẹ sẽ thấy cuộc đời này nhẹ nhàng và tươi đẹp hơn rất nhiều. Mẹ sẽ không còn cảm thấy khó chịu khi gặp một người có phong cách lạ lẫm, trái lại, mẹ sẽ tò mò muốn biết về thế giới nội tâm của họ. Con tin mẹ cũng khao khát được nhìn thấy một thế giới nơi mà mọi người đối xử với nhau bằng sự thấu cảm thay vì soi mói. Khi chúng ta thay đổi, thế giới quanh ta cũng sẽ thay đổi theo hướng tích cực hơn.

Lý luận văn học đã chỉ ra rằng: "Con người là tổng hòa của các mối quan hệ xã hội", và những mối quan hệ ấy chỉ bền vững khi được xây dựng trên nền tảng của sự chân thành. Vẻ đẹp hình thức rồi sẽ phai nhạt theo thời gian như lá vàng rơi mùa thu, chỉ có vẻ đẹp của tâm hồn mới là hương thơm vĩnh cửu. Con mong mẹ sẽ cùng con khép lại đôi mắt của định kiến và mở ra đôi mắt của tình thương, để chúng ta không bao giờ bỏ lỡ những giá trị kim cương ẩn sau những lớp vỏ xù xì.