Câu 1: Văn bản sử dụng phương thức biểu đạt nghị luận, biểu cảm.

Câu 2: Lối sống của con người xuất hiện trong văn bản như trì trệ, bỏ cuộc giữa chừng.

Câu 3: Văn bản sử dụng biện pháp so sánh giữa con sông như đời người. Biện pháp so sánh giúp cho văn bản thêm sinh động, hấp dẫn. Đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ giữa sông và người, cho biết người cần phải hướng theo sông để ra biển. Qua đó, tác giả khuyên mọi người hãy luôn khát khao, phát triển và năng động để tiến đến một cuộc sống tốt hơn.

Câu 4: "Tiếng gọi chảy đi sông ơi" không chỉ là một tiếng gọi thông thường, mà là lời nhắc nhở cho con sông hãy chảy để tiến tới vùng biển lớn. Giống như con người, tiếng gọi đó chính là lời kêu gọi chúng ta cần có khát vọng lớn lao, luôn chuyển động và tiến về phía trước.

Câu 5: Văn bản đã gửi gắm cho chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ, những bài học sâu sắc như: Từ bỏ sự trì trệ, thụ động, buông xuôi; Đối diện với thử thách, chông gai để trưởng thành; Cần có khát vọng lớn lao, không ngừng phát triển về phía trước và hãy luôn năng động.