Câu 1: Xác định thể thơ

Thể thơ của bài thơ trên là: Thể thơ tự do. (Các dòng thơ có độ dài ngắn khác nhau, không gò bó về số chữ hay vần luật).

Câu 2: Các phương thức biểu đạt

Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ bao gồm:

• Biểu cảm: Đây là phương thức chính, thể hiện tình cảm, nỗi niềm của người con đối với quê hương, làng bản.

• Tự sự: Kể về câu chuyện cuộc đời nhân vật "con": đi chiến đấu trở về, lấy vợ, làm nhà, sinh con.

• Miêu tả: Khắc họa hình ảnh ngôi nhà đá hộc, con đường trâu bò đi lại, lúa chín, tiếng thác... của làng Hiếu Lễ.

Câu 3: Ý nghĩa và tác dụng của nhan đề "Tên làng"

• Cảm nhận về nhan đề: "Tên làng" không chỉ đơn thuần là một danh xưng địa lý. Nó gợi lên nguồn cội, bản sắc và lòng tự hào về nơi mình sinh ra. Đặc biệt, cái tên "Hiếu Lễ" gợi nhắc về truyền thống đạo đức, sống có trước có sau của con người vùng cao.

• Tác dụng: * Làm nổi bật chủ đề của bài thơ: tình yêu quê hương và sự gắn bó máu thịt với cội nguồn.

• Là sợi dây kết nối các mạch cảm xúc từ quá khứ đến hiện tại, từ chiến trường về với đời thường.

Câu 4: Tác dụng của việc lặp lại dòng thơ “Người đàn ông ở làng Hiếu Lễ”

Việc lặp lại dòng thơ này (điệp cấu trúc) có tác dụng:

• Nhấn mạnh sự khẳng định: Khẳng định niềm tự hào về nguồn gốc và bản sắc cá nhân. Dù đi đâu, làm gì (từ mặt trận về), nhân vật vẫn luôn tự nhận mình là người của làng Hiếu Lễ.

• Thể hiện sự trưởng thành: Chùm từ "người đàn ông" thay vì "đứa trẻ" cho thấy sự dày dạn, trách nhiệm của một người đã đi qua chiến tranh, nay trở về gánh vác gia đình và làng bản.

• Tạo nhịp điệu: Tạo nên âm hưởng trầm hùng, tha thiết, giúp mạch thơ gắn kết chặt chẽ và xoáy sâu vào tâm trí người đọc về một địa danh cụ thể gắn liền với số phận con người.

Câu 5: Nội dung của bài thơ

Bài thơ là lời tự sự chân thành của một người lính trở về sau chiến tranh. Qua đó, tác giả thể hiện:

• Tình yêu quê hương sâu nặng: Sự biết ơn đối với "cây cỏ quê nhà" đã chữa lành vết thương cả về thể xác lẫn tâm hồn.

• Sức sống bền bỉ và sự gắn bó với cội nguồn: Quá trình tái thiết cuộc sống (cưới vợ, làm nhà, nuôi con) và sự trân trọng những giá trị giản dị, mộc mạc của làng bản.

• Lòng tự tôn dân tộc: Đề cao những giá trị văn hóa, đạo đức (Hiếu - Lễ) và vẻ đẹp của con người, thiên nhiên vùng cao.

Trong bối cảnh kỷ nguyên số bùng nổ, tinh thần dám đổi mới chính là "chìa khóa vàng" để thế hệ trẻ khẳng định bản thân và đóng góp cho xã hội. Đổi mới không chỉ là việc tạo ra cái mới hoàn toàn, mà còn là sự can đảm thay đổi tư duy cũ kỹ, dám bứt phá khỏi những giới hạn an toàn để tìm kiếm những giá trị tiến bộ hơn.

Thế hệ trẻ ngày nay — những "công dân toàn cầu" — đang thể hiện tinh thần này vô cùng mạnh mẽ. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những người trẻ khởi nghiệp bằng các mô hình kinh tế xanh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào cuộc sống, hay đơn giản là thay đổi phương pháp học tập để đạt hiệu quả tối ưu. Tinh thần dám đổi mới giúp người trẻ rèn luyện tư duy phản biện, sự linh hoạt và khả năng thích nghi cao độ. Nó biến những khó khăn, thách thức thành cơ hội để tỏa sáng.

Tuy nhiên, đổi mới không đồng nghĩa với việc rũ bỏ hoàn toàn quá khứ hay chạy theo những trào lưu vô nghĩa. Một sự đổi mới đúng nghĩa cần dựa trên nền tảng tri thức và đạo đức. Đừng để cái tôi quá lớn khiến việc "đổi mới" trở thành sự "nổi loạn" thiếu căn bản.

Tóm lại, dám nghĩ khác, dám làm khác là động lực cốt lõi để tuổi trẻ vươn xa. Mỗi chúng ta hãy bắt đầu đổi mới từ những hành động nhỏ nhất, bởi như ai đó đã nói: "Nếu bạn muốn có những thứ chưa từng có, bạn phải dám làm những việc chưa từng làm."

Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

• Thể thơ: Tự do. (Các dòng thơ có số chữ không bằng nhau, nhịp điệu linh hoạt theo cảm xúc).

Câu 2. Liệt kê những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái trong đoạn trích.

Các dòng thơ miêu tả vẻ đẹp của con người vùng cao gắn liền với lao động:

• Con trai: "Con trai trần trong mặt trời nắng cháy / Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày" (Vẻ đẹp khỏe khoắn, mạnh mẽ, khả năng chinh phục thiên nhiên).
• Con gái: "Con gái đẹp trong sương giá đông sang / Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng" (Vẻ đẹp bền bỉ, khéo léo và chịu thương chịu khó).

Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai dòng thơ.

"Biết gọi gió, gọi mưa, gọi nắng Chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng"

• Biện pháp tu từ:
• • Liệt kê: gió, mưa, nắng; chặn suối, ngăn sông, bắt nước.
  • Điệp từ: "gọi".
  • Nói quá (Phóng đại): "bắt nước ngược dòng".
• Tác dụng: * Nhấn mạnh sức mạnh phi thường và ý chí mãnh liệt của con người (dân tộc Pa Dí) trong việc cải tạo thiên nhiên.
• • Khẳng định tinh thần làm chủ cuộc sống, không khuất phục trước hoàn cảnh khắc nghiệt.
  • Làm cho lời thơ thêm hào hùng, giàu sức biểu cảm và có nhịp điệu mạnh mẽ.

Câu 4. Tác giả thể hiện tình cảm, cảm xúc gì qua đoạn trích?

Qua đoạn trích, tác giả thể hiện:

• Lòng tự hào sâu sắc về cội nguồn, về dân tộc Pa Dí tuy nhỏ bé nhưng có sức sống bền bỉ và mãnh liệt.
• Sự trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn và sức lao động sáng tạo của con người vùng cao.
• Tình yêu quê hương, đất nước tha thiết và niềm tin vào tương lai hạnh phúc, ấm no.

Câu 5. Bài học rút ra cho bản thân.

Bạn có thể chọn một trong các ý sau để diễn đạt:

• Về ý chí: Cần có tinh thần nỗ lực, vượt qua khó khăn thử thách để xây dựng cuộc sống (như cách cha ông "ép đá xanh thành rượu").
• Về cội nguồn: Phải biết yêu quý, tự hào và giữ gìn những giá trị văn hóa, bản sắc của dân tộc mình dù ở bất cứ đâu.
• Về lao động: Hiểu được rằng hạnh phúc chỉ có được thông qua sự lao động miệt mài và bàn tay khối óc của chính mình.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: nghị luận.

Câu 2.
Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

• tằn tiện – phung phí
• hào phóng – keo kiệt

Câu 3.
Tác giả cho rằng “đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng” vì con người thường nhìn nhận người khác bằng góc nhìn chủ quan và định kiến của mình. Những đánh giá đó có thể sai lệch, phiến diện, không phản ánh đúng bản chất của người bị nhận xét.

Câu 4.
Câu nói “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” có nghĩa là: điều đáng sợ nhất không chỉ là việc tồn tại định kiến, mà là việc con người chấp nhận để những định kiến ấy chi phối suy nghĩ và hành động của mình. Khi đó, ta sẽ mất đi sự tự do trong nhận thức, không còn khả năng nhìn nhận mọi việc một cách khách quan.

Câu 5.
Từ văn bản trên, tôi rút ra cho bản thân một thông điệp ý nghĩa: không nên vội vàng phán xét người khác khi chưa thực sự hiểu họ. Mỗi người đều có hoàn cảnh, suy nghĩ và cách sống riêng, vì vậy việc áp đặt định kiến sẽ dễ dẫn đến những đánh giá sai lệch. Đồng thời, mỗi người cần biết lắng nghe chính mình, không để những lời nhận xét hay định kiến của người khác chi phối cuộc sống. Hãy sống tự tin, tôn trọng sự khác biệt và nhìn nhận mọi người bằng sự cảm thông, thấu hiểu.

Câu 1.
Văn bản thuộc thể thơ tự do (không bị ràng buộc về số câu, số chữ, vần điệu linh hoạt).

Câu 2.
“Hạnh phúc” được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, dịu dàng, vô tư.
→ Gợi cảm giác nhẹ nhàng, trong trẻo, tự nhiên.

Câu 3.
Đoạn thơ:
“Hạnh phúc
đôi khi như quả
thơm trong im lặng, dịu dàng”

→ Nội dung: Hạnh phúc đôi khi rất bình dị, lặng lẽ, không ồn ào mà lan tỏa âm thầm như hương quả chín. Đó là những cảm xúc nhẹ nhàng nhưng sâu sắc trong cuộc sống.

Câu 4.
Biện pháp tu từ so sánh (“hạnh phúc… như sóng”) có tác dụng:

• Làm cho khái niệm “hạnh phúc” trở nên cụ thể, sinh động.
• Gợi cảm nhận về hạnh phúc tự do, phóng khoáng, tràn đầy sức sống.
• Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho đoạn thơ.

Câu 5.
Quan niệm của tác giả về hạnh phúc:

• Hạnh phúc là những điều giản dị, gần gũi trong cuộc sống.
• Có thể êm đềm, nhẹ nhàng (như lá, như quả).
• Cũng có thể tự do, mạnh mẽ (như sóng).
  → Hạnh phúc không xa vời mà hiện diện trong những khoảnh khắc đời thường, tùy vào cách mỗi người cảm nhận.

Encourage everyone to use reusable water bottles and lunch containers instead of disposable plastic ones to reduce plastic waste.