DNNN Việt Nam chuyển từ cơ chế tập trung sang hoạt động thị trường, đóng vai trò chủ đạo, dẫn dắt trong các lĩnh vực then chốt, ổn định vĩ mô và an sinh xã hội. Dù hiệu quả kinh doanh có cải thiện, nhiều DNNN vẫn còn yếu kém về công nghệ, đầu tư dàn trải, cần tiếp tục cổ phần hóa, đổi mới quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế. 

câu 1 Đoạn trích “Dấu chân người lính” đã khắc họa vẻ đẹp tâm hồn xúc động của những con người trên tuyến đường Trường Sơn, tiêu biểu qua nhân vật Nết. Trước hết, đó là một tâm hồn giàu tình yêu thương và nỗi nhớ quê hương da diết. Giữa núi rừng khắc nghiệt, hình ảnh bếp lửa, mái nhà, tiếng suối, tiếng mẹ… luôn sống động trong ký ức, cho thấy tình cảm gắn bó sâu nặng với gia đình, với vùng xuôi thân thuộc. Nhưng vượt lên trên nỗi nhớ ấy là tinh thần trách nhiệm và ý chí kiên cường đáng trân trọng. Dù mang trong mình nỗi đau mất mát, Nết “không rõ một giọt nước mắt nào”, bởi cô hiểu rằng đồng đội và nhiệm vụ đang cần mình hơn bao giờ hết. Sự “nghiến răng lại mà làm việc, mà chiến đấu” không chỉ thể hiện nghị lực mạnh mẽ mà còn phản chiếu lý tưởng sống cao đẹp: đặt lợi ích chung, đặt Tổ quốc lên trên nỗi đau riêng. Vẻ đẹp tâm hồn của Nết cũng là vẻ đẹp chung của thế hệ thanh niên thời chiến – những con người giàu tình cảm nhưng vô cùng bản lĩnh, biết biến đau thương thành sức mạnh, biến nhớ thương thành động lực cống hiến.

câu 2 Con người không chỉ sống bằng lý trí mà còn được dẫn dắt bởi thế giới cảm xúc phong phú, phức tạp. Bộ phim hoạt hình “Inside Out” đã đưa ra một cách nhìn độc đáo về đời sống nội tâm khi nhân hóa các cảm xúc thành những nhân vật cùng điều khiển tâm trí cô bé Riley. Từ câu chuyện ấy, thông điệp “Lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình” trở nên đặc biệt ý nghĩa. Đây không chỉ là lời khuyên về tâm lý mà còn là một định hướng quan trọng cho cách mỗi người sống, trưởng thành và hạnh phúc.

Trước hết, lắng nghe cảm xúc của bản thân là biết nhận diện và chấp nhận những trạng thái tâm lý đang diễn ra bên trong mình. Trong cuộc sống, con người thường dễ dàng nhận ra niềm vui, nhưng lại có xu hướng né tránh nỗi buồn, sợ hãi hay lo âu. Ta thường muốn tỏ ra mạnh mẽ, tích cực, vô tình xem những cảm xúc “tiêu cực” như điều cần loại bỏ. Tuy nhiên, cảm xúc không có đúng – sai tuyệt đối; mỗi cảm xúc đều mang một chức năng riêng. Nỗi buồn giúp ta chậm lại để suy ngẫm, sợ hãi giúp ta cẩn trọng, lo âu nhắc ta chuẩn bị tốt hơn. Khi lắng nghe, ta không còn đối đầu hay phủ nhận cảm xúc mà học cách hiểu chúng như một phần tự nhiên của con người mình.

Lắng nghe cảm xúc cũng là chìa khóa để thấu hiểu chính mình. Nhiều khi, phía sau sự tức giận là tổn thương, phía sau sự im lặng là nỗi cô đơn, phía sau sự căng thẳng là áp lực chưa được giải tỏa. Nếu không chú ý đến đời sống nội tâm, con người dễ rơi vào trạng thái sống máy móc, bị cuốn theo kỳ vọng của người khác mà đánh mất nhu cầu thật sự của bản thân. Việc hiểu mình đang buồn vì điều gì, lo lắng vì đâu hay hạnh phúc từ những giá trị nào sẽ giúp mỗi người định hình rõ hơn về mong muốn, giới hạn và mục tiêu sống. Từ đó, ta có thể đưa ra những lựa chọn phù hợp, tránh những quyết định bốc đồng hay lệch hướng.

Quan trọng hơn, thấu hiểu cảm xúc bản thân giúp con người sống cân bằng và lành mạnh hơn. Khi cảm xúc bị dồn nén hoặc phớt lờ, chúng không biến mất mà thường bộc phát theo cách tiêu cực: căng thẳng kéo dài, mất kiểm soát hành vi, thậm chí tổn hại các mối quan hệ. Ngược lại, khi biết lắng nghe, ta có thể điều chỉnh, giải tỏa cảm xúc một cách tích cực: chia sẻ với người tin cậy, nghỉ ngơi, thay đổi cách nhìn nhận vấn đề. Đây chính là nền tảng của trí tuệ cảm xúc – yếu tố ngày càng được coi trọng trong xã hội hiện đại, nơi áp lực học tập, công việc và các mối quan hệ ngày một gia tăng.

Bên cạnh đó, việc hiểu cảm xúc của mình còn mở ra khả năng thấu cảm với người khác. Người biết lắng nghe bản thân thường dễ dàng nhận ra và tôn trọng cảm xúc của người xung quanh. Khi ta hiểu cảm giác buồn bã, lo lắng hay thất vọng của chính mình, ta sẽ ít phán xét và biết chia sẻ hơn với những trạng thái tương tự ở người khác. Nhờ vậy, các mối quan hệ trở nên chân thành, bền vững, bởi chúng được xây dựng trên sự thấu hiểu chứ không chỉ là giao tiếp bề mặt.

Tuy nhiên, lắng nghe cảm xúc không đồng nghĩa với việc để cảm xúc chi phối hoàn toàn. Điều cần thiết là sự hài hòa giữa cảm xúc và lý trí. Con người cần nhận diện, hiểu và tôn trọng cảm xúc, nhưng cũng phải biết điều chỉnh hành vi sao cho phù hợp với hoàn cảnh và chuẩn mực. Sống theo cảm xúc một cách mù quáng có thể dẫn đến những hệ quả đáng tiếc, trong khi phủ nhận cảm xúc lại khiến đời sống tinh thần nghèo nàn, căng thẳng. Bởi vậy, lắng nghe là để hiểu, và hiểu là để làm chủ, chứ không phải để buông xuôi.

câu 1 Ngôi kể thứ ba. Dấu hiệu: người kể gọi tên nhân vật và xưng hô “Nết”, “cô”, không dùng “tôi”.

câu 2 Những cái bếp bằng đất vắt nặn nên bởi bàn tay khéo léo, khói chỉ lan lờ mờ trong cỏ như sương ban mai rồi tan dần.

“Ngọn lửa được ấp ủ trong lòng người con gái đồng bằng.”

câu 3 Cách kể đan xen hiện tại – hồi ức giúp:

Khắc họa chiều sâu nội tâm và nỗi nhớ nhà da diết của Nết.

Tạo tính chân thực, sống động cho nhân vật giữa chiến trường.

Làm nổi bật sự đối lập giữa gian khổ Trường Sơn và ký ức gia đình ấm áp.

Gợi xúc động, đồng cảm nơi người đọc.

câu 4 Ngôn ngữ thân mật, đời thường (“Hiên ra đây…”, “Cái con quỷ này…”) tạo:

Không khí gia đình gần gũi, tự nhiên, giàu cảm xúc.

Khắc họa tình thân ấm áp, những kỷ niệm hồn nhiên.

Tăng giá trị biểu cảm, làm nỗi nhớ và mất mát thêm thấm thía.

Góp phần nhân bản hóa hình tượng người lính – thanh niên xung phong.

câu 5 Câu nói của Nết gợi suy nghĩ về bản lĩnh khi đối diện nghịch cảnh. Trong cuộc sống, ai cũng có lúc gặp mất mát, đau khổ, nhưng điều quan trọng là cách ta ứng xử. Nết không phủ nhận nỗi đau, cô chỉ tạm gác nước mắt để hoàn thành trách nhiệm. Đó là thái độ sống mạnh mẽ, biết đặt nghĩa vụ và mục tiêu chung lên trên cảm xúc nhất thời. Tuy nhiên, kiên cường không có nghĩa là chai sạn; con người vẫn cần những phút yếu lòng để giải tỏa và cân bằng. Vì vậy, trước khó khăn, mỗi người nên học cách bình tĩnh, nghị lực, không buông xuôi, đồng thời biết chăm sóc cảm xúc của mình. Bản lĩnh và niềm tin sẽ giúp ta vượt qua thử thách và trưởng thành hơn.