Câu 1

Thể thơ của văn bản là thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2

Một mai, một cuốc, một cần câu Thu ăn măng trúc, đông ăn giá Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao Rượu, đến cội cây ta sẽ uống

Câu 3

Làm nổi bật cuộc sống giản dị, gắn bó với lao động và thiên nhiên của tác giả. Thể hiện tâm thế ung dung, thanh thản, không màng danh lợi.

Câu 4

Tác giả tự nhận mình “dại” khi tìm nơi vắng vẻ để sống. Còn người đời “khôn” lại tìm đến nơi lao xao danh lợi. → Thực chất, cách nói này mang ý mỉa mai: Người “dại” mới là người khôn thật, biết tránh xa danh lợi để giữ cuộc sống thanh thản.

Câu 5

Qua bài thơ, có thể thấy vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm là một con người thanh cao, sống giản dị và hòa hợp với thiên nhiên. Ông không chạy theo danh lợi mà chọn cuộc sống ẩn dật, bình yên. Tác giả luôn giữ thái độ ung dung, tự tại trước cuộc đời. Điều đó thể hiện một nhân cách lớn, coi thường phú quý và đề cao giá trị tinh thần

Phần II

Câu 1

Lối sống chủ động có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống hiện nay. Người sống chủ động là người biết tự mình quyết định, tự chịu trách nhiệm và tích cực nắm bắt cơ hội. Khi chủ động, chúng ta có thể quản lí tốt thời gian, học tập và công việc hiệu quả hơn. Ngược lại, nếu sống thụ động, con người dễ bỏ lỡ nhiều cơ hội và khó đạt được thành công. Trong xã hội hiện đại luôn thay đổi nhanh chóng, sự chủ động giúp mỗi người thích nghi tốt với hoàn cảnh và phát triển bản thân. Ví dụ, học sinh chủ động học tập, tìm tòi kiến thức sẽ đạt kết quả cao hơn và tự tin hơn trong tương lai. Tuy nhiên, sống chủ động cũng cần đi kèm với suy nghĩ đúng đắn và trách nhiệm. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện thói quen chủ động trong học tập, công việc và cuộc sống để hoàn thiện bản thân và đạt được mục tiêu của mình.

Câu 2

Đoạn thơ trong bài “Bảo kính cảnh giới” của Nguyễn Trãi đã khắc họa bức tranh thiên nhiên mùa hè sinh động và đầy sức sống. Những hình ảnh như “hòe lục đùn đùn tán rợp”, “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tịn mùi hương” gợi nên màu sắc rực rỡ của cây cỏ, hoa lá. Thiên nhiên hiện lên tươi đẹp, tràn đầy sức sống với màu xanh của lá hòe, màu đỏ của hoa lựu và hương thơm của sen. Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh cuộc sống con người cũng rất sôi động với cảnh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”. Qua đó cho thấy cuộc sống lao động bình dị, yên vui của người dân. Đặc biệt, hai câu thơ cuối thể hiện tấm lòng của Nguyễn Trãi luôn mong muốn đất nước thanh bình, nhân dân no đủ. Đoạn thơ không chỉ thể hiện tình yêu thiên nhiên sâu sắc mà còn bộc lộ tấm lòng yêu nước, thương dân của tác giả.