Câu 1. Đoạn văn phân tích "Chiếc lá đầu tiên" (khoảng 200 chữ)

Bài thơ "Chiếc lá đầu tiên" của Hoàng Nhuận Cầm là một tiếng lòng tha thiết, kết tinh những nét đặc sắc về cả nội dung lẫn nghệ thuật để làm nên một khúc ca hoài niệm sống động về tuổi học trò. Về nội dung, tác phẩm mở ra một khoảng trời kỉ niệm đầy ắp những hình ảnh tinh khôi, nghịch ngợm nhưng vô cùng lãng mạn: từ tiếng cười lao xao, trò cầm dao khắc bàn ghế đến tình yêu đầu đời chớm nở. Đặc biệt, nỗi nhớ trường xưa, bạn cũ ở đây không chỉ là sự nuối tiếc thời gian, mà còn gắn liền với một dấu mốc lịch sử thiêng liêng khi người học trò phải tạm biệt bút nghiên để lên đường ra trận. Làm nên thành công ấy không thể thiếu những nét nghệ thuật độc đáo. Thể thơ tự do kết hợp với giọng điệu thiết tha, khi dồn dập lúc lại lắng đọng, đã diễn tả trọn vẹn mạch cảm xúc bồi hồi của nhân vật trữ tình. Tác giả đã sử dụng vô cùng tài tình các biện pháp tu từ như điệp từ, điệp cấu trúc ("nỗi nhớ", "hết thời"), đặc biệt là ẩn dụ chuyển đổi cảm giác qua câu thơ "Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước". Qua đó, bài thơ không chỉ là tiếng lòng của riêng tác giả mà còn chạm đến sợi dây đồng điệu trong tâm hồn của bao thế hệ học trò.

Câu 2. Bài văn nghị luận xã hội về câu nói trong tiểu thuyết "Sáu người đi khắp thế gian" (khoảng 400 chữ)

Trong cuộc sống, ranh giới giữa một trò đùa vô hại và một hành động tàn nhẫn đôi khi vô cùng mong manh. Bàn về điều này, cuốn tiểu thuyết “Sáu người đi khắp thế gian” của James Michener có câu: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật”. Câu nói ngắn gọn nhưng chứa đựng một bài học sâu sắc về sự thấu cảm và trách nhiệm đối với hành vi của bản thân.

Hình ảnh "bọn trẻ ném đá" đại diện cho những hành động xuất phát từ sự vô tư, nông nổi, coi việc trêu chọc, làm tổn thương đối tượng khác chỉ là một phương tiện giải trí, "đùa vui". Ngược lại, "lũ ếch chết thật" chính là biểu tượng cho những nạn nhân phải chịu đựng hậu quả nặng nề, đau đớn từ những trò đùa ấy. Qua đó, câu nói cảnh tỉnh chúng ta: đừng bao giờ lấy nỗi đau, sự tổn thương hay mạng sống của người khác làm trò tiêu khiển, bởi hậu quả để lại luôn là thật và không thể cứu vãn.

Trong thực tế đời sống, thông điệp này hiện hữu rõ nhất qua vấn nạn bạo lực học đường hay bạo lực mạng. Nhiều người thản nhiên cô lập một người bạn, hoặc dùng những lời lẽ miệt thị, lăng mạ trên mạng xã hội rồi tặc lưỡi cho rằng "chỉ nói đùa cho vui", "làm gì mà nhạy cảm thế". Thế nhưng, đối với nạn nhân, những "hòn đá" vô hình ấy lại ghim sâu vào tâm trí, đẩy họ vào trầm cảm, hoảng loạn, thậm chí là tìm đến cái chết. Trò đùa có thể là giả, nhưng tổn thương tâm lý và nỗi đau thể xác thì luôn luôn là thật. Việc thiếu đi sự thấu cảm và lòng trắc ẩn sẽ biến chúng ta thành những kẻ nhẫn tâm lúc nào không hay.

Vì vậy, mỗi người cần học cách chịu trách nhiệm với từng lời nói và hành động của mình. Trước khi định buông một lời đùa cợt hay làm một hành động hướng vào người khác, hãy đặt mình vào vị trí của họ để thấu hiểu. Hãy nhớ rằng, sự hài hước chỉ thực sự có ý nghĩa khi tất cả mọi người cùng cười, chứ không phải khi một người vui còn người khác thì rớm máu. Từ bỏ những "hòn đá" vô tâm chính là bước đầu tiên để xây dựng một xã hội tử tế và giàu lòng yêu thương.

Câu 1. Thể thơ tự do.

Câu 2. Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Câu 3. * 5 hình ảnh/dòng thơ kỉ niệm: 1. Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay

2. Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước

3. Trận cười trong sáng đó lao xao

4. Hết thời bím tóc trắng ngủ quên

5. Hết thời cầm dao khắc lăng nhăng lên bàn ghế cũ

• Điểm đặc biệt: Kỉ niệm rất hồn nhiên, tinh khôi, nghịch ngợm của tuổi học trò nhưng lại gắn với bước ngoặt xếp bút nghiên để lên đường ra trận, khiến chúng trở nên thiêng liêng, tiếc nuối.

Câu 4. * Biện pháp tu từ: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác ("tiếng ve" cảm nhận bằng thính giác chuyển sang thị giác "trong veo" và hành động "xé đôi").

• Tác dụng: Gợi tả không gian mùa hè tĩnh lặng, trong trẻo nơi sân trường và âm thanh tiếng ve ngân vang, sắc nét; làm câu thơ sinh động, thể hiện sự cảm nhận tinh tế của tác giả.

Câu 5. * Hình ảnh ấn tượng nhất: "Hết thời cầm dao khắc lăng nhăng lên bàn ghế cũ".

• Lý do: Hình ảnh chân thực, tái hiện đúng trò nghịch ngợm đáng yêu của tuổi học sinh; hai chữ "hết thời" gợi sự nuối tiếc, ngậm ngùi khi phải giã từ tuổi thơ vô tư để trưởng thành.