Câu 1:

Bài làm

Bài thơ "Chiếc lá đầu tiên" của Hoàng Nhuận Cầm là một tiếng lòng tha thiết, kết tinh những nét đặc sắc cả về nội dung lẫn nghệ thuật để khắc họa hoài niệm tuổi học trò. Về nội dung, tác giả đã mở ra một khoảng trời kỷ niệm đầy ắp những hình ảnh thân thương như trường cũ, lớp học màu xanh rủ, tiếng ve tinh nghịch và trò đùa “Nàng Bạch Tuyết cùng bảy chú lùn”. Đó không chỉ là nỗi nhớ mái trường đơn thuần, mà còn là tâm trạng tiếc nuối khôn nguôi về một thời hoa mộng, tình yêu đầu đời trong sáng và sự ngậm ngùi trước dòng chảy nghiệt ngã của thời gian. Sâu sắc hơn, những kỷ niệm ấy được nuôi dưỡng từ những năm tháng rời ghế nhà trường để ra chiến trường, trở thành điểm tựa tinh thần thiêng liêng của một thế hệ học trò - chiến sĩ. Về nghệ thuật, bài thơ thành công nhờ thể thơ tự do linh hoạt, ngôn ngữ giàu chất hội họa và âm điệu da diết, trầm lắng. Đặc biệt, việc sử dụng sáng tạo các biện pháp tu từ như ẩn dụ chuyển đổi cảm giác (“tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước”) hay nhân hóa, điệp từ đã làm tăng sức khơi gợi, khiến người đọc như chạm được vào nỗi buồn man mác nhưng rất đẹp. Qua "chiếc lá buổi đầu tiên" – biểu tượng của thuở ban đầu, tác giả đã chạm đến góc sâu kín nhất trong trái tim mỗi người về một thời thanh xuân không bao giờ trở lại.

Câu 2:

Bài làm

Trong cuốn tiểu thuyết “Sáu người đi khắp thế gian”, James Michener đã đưa ra một suy ngẫm sâu sắc: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật”. Câu văn ngắn gọn nhưng chứa đựng một bài học nhân sinh đắt giá về sự vô tâm, vô cảm và trách nhiệm đối với mỗi hành động của con người trong cuộc sống. ​Về mặt nghĩa đen, hành động ném đá của đứa trẻ chỉ xuất phát từ sự hiếu động, vui đùa vô ý thức, nhưng hậu quả lại tước đoạt đi mạng sống của những con ếch tội nghiệp. Từ hình ảnh ẩn dụ ấy, câu nói phê phán một thực trạng nhức nhối trong xã hội: nhiều người thường coi những lời nói đùa ác ý, những hành vi công kích hay sự trêu chọc vô tội vạ của mình là bình thường, nhưng họ không hề biết rằng nó có thể gây ra những tổn thương sâu sắc, thậm chí là bi kịch hủy hoại cuộc đời của người khác. ​Trong thời đại công nghệ số ngày nay, hiện tượng này càng trở nên phổ biến dưới hình thức bạo lực mạng. Một bình luận ác ý, một tin đồn thất thiệt hay một trò đùa "câu view" vô căn cứ được tung ra một cách dễ dàng sau bàn phím. Người nói, người viết coi đó là niềm vui nhất thời, nhưng nạn nhân lại phải gánh chịu nỗi đau đớn tột cùng về tinh thần, dẫn đến những trầm cảm nặng nề. Sự vô tâm, thiếu thấu cảm chính là "viên đá" vô hình đang giết chết tâm hồn của những người xung quanh ta mỗi ngày. Ngoài ra, câu nói cũng nhắc nhở mỗi cá nhân phải có trách nhiệm trước mọi hành vi của bản thân, không thể lấy lý do "vô tình" hay "vui đùa" để biện minh cho những tổn thương mình gây ra. ​Tóm lại, câu nói của James Michener là hồi chuông cảnh tỉnh về lòng trắc ẩn. Để không trở thành "những đứa trẻ ném đá" vô tâm, chúng ta cần học cách suy nghĩ thấu đáo trước khi hành động, biết đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu. Hãy lan tỏa sự tử tế và tình yêu thương, bởi một lời nói ấm áp có thể cứu rỗi một tâm hồn, còn một trò đùa vô ý thức có thể đẩy một con người vào ngõ cụt.

Câu 1 ​Thể thơ Tự do.

​Câu 2 ​Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm. ​

Câu 3

- ​5 hình ảnh/dòng thơ:

+Trường cũ +Lớp học buâng khuâng màu xanh rủ +Sân trường đêm - rụng xuống trái bàng đêm +Hết thời cầm dao khắc lăng nhăng lên bàn ghế cũ +Trận cười trong sáng đó lao xao ​Điểm đặc biệt: Đó là những kỉ niệm vô cùng hồn nhiên, tinh nghịch mang đậm nét học trò; đồng thời là khoảng trời bình yên, chỗ dựa tinh thần đi qua bom đạn chiến tranh của tác giả. ​Câu 4 ​Biện pháp tu từ: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác (dùng từ “xé đôi” - thị giác/xúc giác để tả “tiếng ve” - thính giác). ​

Tác dụng: 

+Gợi tả âm thanh tiếng ve đầu hè vô cùng sắc nhọn, đột ngột, có sức lan tỏa mạnh mẽ, làm phá vỡ sự tĩnh lặng và chia đôi không gian trong trẻo của mặt hồ.

+ Thể hiện sự thảng thốt, giật mình và những xao động mãnh liệt trong tâm hồn nhân vật trữ tình khi nhận ra mùa hè cuối của tuổi học trò đã đến

+Giúp câu thơ trở nên sinh động, giàu tính tạo hình và tăng sức gợi hình, gợi cảm cho người đọc.

​Câu 5 ​Hình ảnh ấn tượng nhất: “Chiếc lá buổi đầu tiên”. ​Vì sao: Vì đây là hình ảnh biểu tượng cho tuổi học trò trong sáng, cho tình yêu đầu đời ngây ngô và những điều đẹp đẽ thuở ban đầu đã trôi qua, không thể tìm lại được, gợi nỗi tiếc nuối khôn nguôi.