1 Thu nhận tinh dịch: Chọn cá đực khỏe mạnh, đang trong thời kỳ sinh sản để lấy tinh dịch. Tinh dịch thu được phải sạch, không lẫn nước, phân hay máu.

2 Đánh giá chất lượng: Kiểm tra các chỉ tiêu như màu sắc, thể tích, mật độ và đặc biệt là độ hoạt động (độ vận động) của tinh trùng dưới kính hiển vi. Chỉ những mẫu đạt tiêu chuẩn mới đưa vào bảo quản.

3 Pha loãng và thêm chất bảo vệ: Tinh dịch được pha loãng với môi trường chuyên dụng. Sau đó, thêm các chất bảo vệ tế bào (như DMSO hoặc Glycerol) để ngăn ngừa việc hình thành tinh thể đá gây vỡ tế bào khi làm lạnh sâu.

4 Đóng gói: Tinh dịch sau khi pha loãng được nạp vào các ống nhỏ (straw/cọng rơm) hoặc các ống nghiệm chuyên dụng và dán kín.

5 Hạ nhiệt độ (Làm lạnh sơ bộ): Mẫu được hạ nhiệt độ từ từ từ nhiệt độ phòng xuống khoảng

6 và sau đó là giai đoạn làm lạnh chậm trước khi tiếp xúc trực tiếp với nitrogen lỏng.

7Bảo quản trong nitrogen lỏng: Các ống chứa tinh trùng được xếp vào bình chứa nitrogen lỏng ( ở nhiệt độ cực thấp)

. Ở nhiệt độ này, mọi hoạt động sống của tinh trùng tạm dừng lại, cho phép bảo quản trong nhiều năm.

Giải đông và sử dụng: Khi cần sử dụng, các ống mẫu được lấy ra và làm ấm nhanh trong môi trường nước ấm (thường là

tùy loài) để hồi phục hoạt động của tinh trùng trước khi tiến hành thụ tinh nhân tạo.

Tuổi thành thục sinh dục của cá (hay còn gọi là tuổi trưởng thành sinh dục) là khoảng thời gian tính từ khi cá mới nở cho đến khi bộ máy sinh dục (tuyến sinh dục) phát triển hoàn thiện, cá có khả năng tham gia vào quá trình sinh sản lần đầu tiên (tạo ra giao tử đực - tinh trùng hoặc giao tử cái - trứng).

Cá mòi cờ hoa Khoảng 1 năm tuổi

Cá chép Khoảng 1 - 2 năm tuổi

Cá tra Khoảng 3 - 4 năm tuổi

Cá tầm Thường muộn, từ 8 - 15 năm (tùy loài)

Cá rô phi Rất sớm, khoảng 4 - 5 tháng tuổi