Câu 1. Bài làm Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” thể hiện sâu sắc tình cảm gắn bó tha thiết của con người với biển cả. Hình ảnh người lao động biển hiện lên qua hành động “chèo đi” gợi nhịp sống cần mẫn, quen thuộc và đầy thử thách. Biển không chỉ là không gian sinh tồn mà còn là nơi gửi gắm cuộc đời, số phận và niềm tin của con người. Lời cầu khẩn “đừng cho tôi bỏ thân chốn này” mang âm hưởng vừa thiết tha vừa quyết liệt, cho thấy sự thủy chung, son sắt với biển dù đối mặt với bao hiểm nguy, khắc nghiệt. Biển được nhân hóa như một thực thể có linh hồn, có thể lắng nghe và thấu hiểu nỗi lòng con người. Qua đó, đoạn trích không chỉ khắc họa vẻ đẹp của lao động biển mà còn ngợi ca tình yêu quê hương, ý chí bền bỉ và khát vọng được gắn bó trọn đời với nơi đã nuôi dưỡng con người. Đây là biểu hiện đẹp đẽ của mối quan hệ hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Câu 2.

Bài làm Trong hành trình dài rộng của cuộc sống, con người có thể có nhiều mối quan hệ khác nhau, nhưng tình thân vẫn luôn là giá trị bền vững và thiêng liêng nhất. Tình thân là tình cảm ruột thịt gắn bó giữa ông bà, cha mẹ, anh chị em – những người cùng chung huyết thống, cùng sẻ chia yêu thương và trách nhiệm. Đó chính là nền tảng tinh thần vững chắc giúp mỗi con người trưởng thành và vững vàng trước cuộc đời. Trước hết, tình thân là điểm tựa tinh thần không thể thay thế. Trong những lúc khó khăn, thất bại hay tổn thương, gia đình luôn là nơi chốn an toàn để con người được yêu thương, che chở và thấu hiểu vô điều kiện. Một lời động viên của cha mẹ, một cái ôm của người thân có thể xoa dịu nỗi đau và tiếp thêm nghị lực để ta đứng dậy. Chính tình thân giúp con người không cảm thấy cô đơn giữa dòng đời nhiều biến động. Không chỉ vậy, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách con người. Từ gia đình, mỗi cá nhân học được cách yêu thương, sẻ chia, tôn trọng và sống có trách nhiệm. Những giá trị đạo đức đầu tiên như lòng hiếu thảo, sự bao dung, tinh thần hy sinh đều được nuôi dưỡng từ mái ấm gia đình. Một người lớn lên trong tình yêu thương của gia đình thường có xu hướng sống nhân ái, biết quan tâm đến cộng đồng và xã hội. Bên cạnh đó, tình thân là nguồn sức mạnh giúp con người vượt qua thử thách. Trong gian khó, sự đồng lòng và đùm bọc giữa các thành viên trong gia đình tạo nên sức mạnh to lớn. Lịch sử và đời sống đã chứng minh rằng rất nhiều con người có thể vươn lên từ nghịch cảnh chính nhờ sự hy sinh thầm lặng và niềm tin của gia đình dành cho họ. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, nhịp sống hối hả khiến nhiều người vô tình xem nhẹ tình thân. Sự thờ ơ, ích kỉ hay thiếu quan tâm có thể làm rạn nứt những mối quan hệ ruột thịt vốn thiêng liêng. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi người cần biết trân trọng, giữ gìn và vun đắp tình thân bằng những hành động cụ thể: quan tâm, lắng nghe, chia sẻ và sống có trách nhiệm với gia đình. Tóm lại, tình thân là giá trị tinh thần to lớn, là cội nguồn yêu thương và sức mạnh của mỗi con người. Dù xã hội có thay đổi thế nào, tình thân vẫn luôn là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn, là điểm tựa giúp con người sống tốt đẹp và nhân văn hơn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng và gìn giữ tình thân như một báu vật quý giá của cuộc đời.

Câu 1. Người kể trong văn bản: Sa dạ sa dồng. Câu 2. Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm: Dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió, là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan slay ở cõi âm. Câu 3. Chủ đề: Cuộc sống bất công, oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động, bé mọn, khốn khổ. Câu 4. – HS chỉ ra đặc điểm của các rán nước: + Rán nước thứ sáu: Thấy nước vằn mông mốc. + Rán nước thứ bảy: Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng. + Rán nước thứ tám: Nước thét gào kéo xuống Long Vương. + Rán nước thứ chín: Khắp mặt biển nước sôi gầm réo. + Rán nước thứ mười: Thuyền lướt theo nước trời băng băng. + Rán nước thứ mười một: Sóng đuổi sóng xô đi. + Rán nước thứ mười hai: – A! Bờ biển kia rồi. – em rút ra ý nghĩa biểu tượng của các rán nước: Các rán nước biểu tượng cho những oan khiên, khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động, khốn khổ, thấp cổ bé họng. Câu 5. – những âm thanh xuất hiện trong đoạn thơ: + Âm thanh của mặt biển nước sôi gầm réo. + Âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng,… của những sa dạ sa dồng. – ấn tượng của bản thân về những âm thanh đó. Ví dụ: Những âm thanh đó gợi ra sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng,… con người và sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền.