Câu 1.

Mark Twain từng nói: “Hai mươi năm sau bạn sẽ hối hận vì những gì bạn đã không làm, hơn là những gì bạn đã làm…”. Câu nói ấy không chỉ là một lời nhắn nhủ, mà còn là một lời cảnh tỉnh đầy thức tỉnh dành cho mỗi chúng ta. Trong cuộc sống, ai cũng có những ước mơ, khát vọng, nhưng không phải ai cũng đủ dũng cảm để theo đuổi nó. Nhiều người chọn an toàn, chọn né tránh, rồi năm tháng qua đi, thứ còn lại chỉ là tiếc nuối. Chúng ta thường hối tiếc vì đã không dám bày tỏ, không dám thử sức, không dám thay đổi, hơn là những lần sai lầm vì đã dám làm. Bởi vì sai lầm có thể sửa, nhưng cơ hội đã qua thì không bao giờ trở lại. Tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá nhất để sống hết mình, để bước ra khỏi vùng an toàn, để vấp ngã, để đứng dậy và trưởng thành. Nếu cứ chần chừ, sợ hãi, ta sẽ tự biến cuộc đời mình thành một bến đỗ cũ kỹ và cô độc. Vậy nên, hãy "tháo dây, nhổ neo", dám sống, dám làm, để mai này nhìn lại, ta có thể mỉm cười vì đã từng can đảm sống một tuổi trẻ không tiếc nuối.

Câu 2.

Trong truyện ngắn Trở về của Thạch Lam, nhân vật người mẹ hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho người phụ nữ nông thôn xưa: giàu tình yêu thương, hy sinh thầm lặng và mang nỗi cô đơn khắc khoải.

Người mẹ ấy sống trong ngôi nhà cũ kỹ, đơn sơ, thiếu thốn về vật chất nhưng lại giàu có về tình cảm. Bà cụ dành cả cuộc đời tảo tần, vất vả nuôi con khôn lớn. Thế nhưng, đổi lại, người con trai – Tâm – lại dần xa cách, vô tâm và hờ hững. Sáu năm xa quê, Tâm chưa một lần trở về, không lời hỏi han, không hồi đáp thư từ, chỉ gửi về ít tiền như thể đang làm tròn trách nhiệm. Nhưng trái tim người mẹ đâu cần tiền, mà cần sự quan tâm, sự hiện diện của đứa con trai mà bà thương yêu hơn chính bản thân mình.

Dù bị con thờ ơ, bà cụ vẫn yêu con một cách vô điều kiện. Khi gặp lại Tâm, bà chỉ có thể ứa nước mắt, nghẹn ngào không nói nên lời. Từng câu nói của bà chan chứa yêu thương, đầy sự quan tâm nhưng cũng thấm đẫm sự tủi thân và cam chịu. Ngay cả khi Tâm viện cớ ra đi vội vàng, bà vẫn khẩn khoản níu giữ: “Cậu hãy ở lại ăn cơm đã…”. Đến cuối cùng, bà vẫn chỉ biết âm thầm cầm lấy mấy đồng bạc con đưa, nước mắt rơm rớm – một biểu tượng cho sự chịu đựng, hy sinh mà không oán trách.

Nhân vật người mẹ trong truyện không chỉ đại diện cho một người mẹ cụ thể mà còn là biểu tượng cho hàng triệu người mẹ Việt Nam – luôn nhẫn nại, luôn yêu thương, luôn âm thầm chờ đợi và hy sinh. Qua đó, nhà văn Thạch Lam nhẹ nhàng nhưng sâu sắc gửi đến người đọc lời nhắn nhủ về bổn phận làm con – rằng dù có đi đâu, thành đạt đến mấy, ta cũng không được quên cội nguồn, quên người đã sinh thành, dưỡng dục.

Bằng giọng văn nhẹ nhàng, đầy chất trữ tình, Thạch Lam không lên án gay gắt, mà để người đọc tự cảm nhận nỗi đau âm ỉ của người mẹ, từ đó thức tỉnh lương tri mỗi con người về chữ hiếu – một giá trị thiêng liêng trong đời sống dân tộc.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
Văn bản sử dụng phương thức nghị luận để thể hiện quan điểm sống qua những hình ảnh ẩn dụ giàu cảm xúc và lập luận sâu sắc.

Câu 2.
Hai lối sống con người từng trải qua được nêu trong đoạn trích:

1. Lối sống an phận, trì trệ, “khước từ sự vận động”, tìm sự an toàn trong trạng thái “ngoan ngoãn bất động”.
2. Lối sống vận động, hướng về phía trước, sống như một dòng sông phải “chảy”, như tuổi trẻ phải “hướng ra biển rộng”.

Câu 3.
Biện pháp tu từ: So sánh.
Câu văn: “Sông như đời người. Và sông phải chảy. Như tuổi trẻ phải hướng ra biển rộng.” sử dụng phép so sánh giữa sông và đời người, giữa dòng chảy của sông với hành trình của tuổi trẻ.

Tác dụng:

• Làm nổi bật ý nghĩa sống phải vận động, vươn ra khỏi vùng an toàn.
• Gợi liên tưởng sâu sắc, truyền cảm hứng sống tích cực cho người đọc.
• Tăng tính hình tượng và gợi cảm, giúp người đọc dễ cảm nhận thông điệp hơn.

Câu 4.
“Tiếng gọi chảy đi sông ơi” là hình ảnh ẩn dụ, biểu hiện cho:

• Khát khao được sống hết mình, được trải nghiệm và vận động không ngừng.
• Là tiếng gọi của tuổi trẻ, của lý tưởng, của cuộc đời thôi thúc con người không thể dừng lại.
• Là động lực nội tại khiến con người không thể mãi an phận, mà phải bước ra, sống đúng với ý nghĩa đời mình.

Câu 5.
Bài học rút ra:

• Tuổi trẻ không nên sống thu mình, an phận, mà cần sống như dòng sông – luôn chảy, luôn hướng ra biển lớn, dám đón nhận thử thách, dám sống một cuộc đời đầy trải nghiệm và ý nghĩa.

Vì sao?

• Vì nếu sống mãi trong an toàn, trong sự trì trệ, con người sẽ dần đánh mất khát vọng, trở thành “dòng sông muộn phiền”, “cái hồ sống đời thực vật” – cuộc đời không còn ý nghĩa, không còn động lực.
• Chỉ khi sống hết mình, bước đi không ngừng, con người mới thực sự sống và trưởng thành.