Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

Trả lời:
Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do, không theo khuôn mẫu về số câu, số chữ trong mỗi câu, và nhịp điệu linh hoạt, tự do.

Câu 2. Dựa vào khổ thơ thứ hai và thứ ba, anh/chị hãy chỉ ra một số từ ngữ tiêu biểu thể hiện hình ảnh của biển đảo và đất nước.

Trả lời:
Một số từ ngữ tiêu biểu thể hiện hình ảnh biển đảo và đất nước trong khổ thơ thứ hai và thứ ba là:

• “Biển mùa này”, “sóng dữ”, “Hoàng Sa” (thể hiện hình ảnh biển đảo, cụ thể là Hoàng Sa – một phần của Tổ quốc).
• “Bám biển”, “ngư dân”, “máu ngư dân” (thể hiện hình ảnh của con người gắn bó với biển đảo).
• “Mẹ Tổ quốc”, “máu ấm”, “màu cờ nước Việt” (thể hiện hình ảnh Tổ quốc, lòng yêu nước, sự đoàn kết, gắn bó).

Những từ ngữ này gợi lên hình ảnh biển đảo thiêng liêng, sự hy sinh của con người và tình cảm gắn bó, khăng khít với Tổ quốc.

Câu 3. Chỉ ra biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn thơ sau và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Trả lời:
Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu:

“Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta
Như máu ấm trong màu cờ nước Việt”

• Biện pháp so sánh: So sánh giữa Mẹ Tổ quốc và máu ấm trong màu cờ nước Việt.
• Tác dụng:
• • Làm cho hình ảnh Mẹ Tổ quốc trở nên thiêng liêng và gần gũi, như một người mẹ luôn bảo vệ, che chở cho con cái.
  • So sánh này thể hiện sự gắn bó mật thiết, không thể tách rời giữa người dân và Tổ quốc. Máu ấm là thứ thiêng liêng, nuôi dưỡng, như tình yêu và sự hy sinh mà Mẹ Tổ quốc dành cho con cái, đồng thời là hình ảnh đại diện cho sự bền vững, trường tồn của đất nước.

Câu 4. Đoạn trích trên thể hiện những tình cảm nào của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc?

Trả lời:
Đoạn trích thể hiện những tình cảm sâu sắc của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc, bao gồm:

• Lòng yêu nước mãnh liệt, tự hào về Tổ quốc.
• Sự kính trọng, biết ơn đối với những ngư dân, những người giữ gìn biển đảo và hi sinh vì đất nước.
• Tình cảm thiêng liêng và gắn bó giữa con người và biển đảo, giữa Mẹ Tổ quốc và con dân đất Việt.
• Sự khẳng định, quyết tâm bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Câu 5. Từ đoạn trích trên, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ biển đảo quê hương hiện nay bằng một đoạn văn từ 5 – 7 dòng.

Trả lời:
Từ đoạn trích trên, tôi nhận thấy rằng bảo vệ biển đảo quê hương là trách nhiệm của mỗi người dân Việt Nam, không chỉ của những người lính, ngư dân mà còn của tất cả chúng ta. Tôi tin rằng, dù ở đâu, mỗi người đều có thể góp phần bảo vệ Tổ quốc bằng những hành động cụ thể như tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chủ quyền biển đảo, chống lại những thông tin sai lệch về biển đảo trên mạng xã hội, và học hỏi về luật biển để hiểu rõ hơn về quyền lợi và trách nhiệm của mình. Tôi cũng cần cùng các thế hệ trẻ khác phát huy tinh thần đoàn kết, sẵn sàng tham gia các hoạt động bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, đặc biệt là đối với các vùng biển, đảo thiêng liêng như Hoàng Sa, Trường Sa.

Câu 1. Văn bản thể hiện tâm trạng, cảm xúc của nhân vật trữ tình trong hoàn cảnh nào?

Trả lời:
Văn bản thể hiện tâm trạng nỗi nhớ quê hương của nhân vật trữ tình trong hoàn cảnh xa quê. Nhân vật đang sống ở Xan-đi-ê-gô (San Diego), một thành phố ở Mỹ, và trong suốt bài thơ, anh cảm nhận được sự xa lạ, cô đơn, nhưng đồng thời cũng thấy những hình ảnh thiên nhiên, cảnh vật có sự tương đồng với quê hương, tạo nên cảm giác hoài niệm và xao xuyến.

Câu 2. Liệt kê những hình ảnh khiến nhân vật trữ tình ngỡ như quê ta.

Trả lời:
Những hình ảnh khiến nhân vật trữ tình ngỡ như quê ta bao gồm:

• “Nắng cũng quê ta”: Nắng ở đất khách làm nhân vật liên tưởng đến ánh nắng quê hương.
• “Trắng màu mây bay phía xa”: Mây cũng mang màu sắc giống như mây quê nhà.
• “Đồi cũng nhuộm vàng trên đỉnh ngọn”: Cảnh đồi nhuộm màu vàng làm nhớ đến cảnh quê hương quen thuộc.

Những hình ảnh này đều thể hiện sự gắn bó và tưởng nhớ về quê nhà, làm cho nhân vật cảm thấy gần gũi hơn với nơi mình đang sống, mặc dù nó là một vùng đất xa lạ.

Câu 3. Cảm hứng chủ đạo của văn bản trên là gì?

Trả lời:
Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là nỗi nhớ quê hương và tâm trạng lữ khách. Nhân vật trữ tình nhớ quê, nhớ những hình ảnh, cảm xúc gần gũi của quê nhà, nhưng cũng nhận ra sự xa cách, cô đơn khi phải sống ở một nơi đất khách. Đây là một cảm xúc chung của những người xa quê, khi họ vừa tìm thấy sự gần gũi, vừa đối diện với sự cách biệt.

Câu 4. Tâm trạng của nhân vật trữ tình khi cảm nhận các hình ảnh nắng vàng, mây trắng trong khổ thơ đầu tiên và khổ thơ thứ ba có gì khác nhau?

Trả lời:

• Khổ thơ đầu tiên: Nhân vật cảm nhận nắng vàng, mây trắng như một hình ảnh quê hương. Từ đó, nhân vật ngỡ ngàng, cảm giác như đang ở nhà, nơi quê hương thân thuộc. Đây là cảm xúc hoài niệm, ấm áp, mang đến cho nhân vật cảm giác gần gũi, thân quen.
• Khổ thơ thứ ba: Khi nhìn vào mũi giày, nhân vật nhận thức được mình là lữ khách, và dù bụi đường vẫn là bụi, nhưng đây lại là bụi của người ta, không phải của quê mình. Điều này thể hiện sự lạc lõng, cô đơn, tâm trạng xót xa, nhận thức rõ ràng mình không còn thuộc về nơi này, dù những hình ảnh thiên nhiên vẫn làm gợi lại quê hương.

Tóm lại, tâm trạng trong hai khổ thơ này khác nhau ở chỗ khổ thơ đầu mang cảm giác nhớ nhung, gần gũi, còn khổ thơ thứ ba thể hiện nỗi cô đơn, lạc lõng và nhận thức về sự xa cách.

Câu 5. Anh/Chị ấn tượng nhất với hình ảnh nào trong bài đọc? Vì sao?

Trả lời:
Hình ảnh ấn tượng nhất là:
“Ngó xuống mũi giày thì lữ thứ
Bụi đường cũng bụi của người ta.”

Vì:

• Đây là hình ảnh rất thực tế và đời thường, nhưng lại mang nhiều ẩn ý sâu sắc. Nhân vật nhìn xuống mũi giày, một chi tiết rất nhỏ nhưng lại gợi lên cảm giác lạc lõng, cô đơn.
• “Bụi đường cũng bụi của người ta”: Khi đi trên con đường xa lạ, nhân vật nhận ra rằng dù bụi đường không khác gì với bụi quê hương, nhưng nó lại là bụi của người khác, không phải của mình. Điều này khắc họa sự xa cách giữa con người và quê hương, làm nổi bật sự cô đơn và lạc lõng của nhân vật trong một không gian hoàn toàn mới.

Hình ảnh này không chỉ nói lên sự nhớ nhung mà còn khắc khoải trong tâm hồn người xa xứ, muốn tìm về cái gọi là quê hương nhưng lại nhận thức được mình đã là người lữ khách, không còn thuộc về nơi đây nữa.