a

c

b

Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, sẽ có lúc ta phải tự mình đối diện với khó khăn, tự mình lựa chọn và bước tiếp. Bởi vậy, sự tự lập là một phẩm chất vô cùng quan trọng, đặc biệt đối với tuổi trẻ – lứa tuổi đang từng ngày hoàn thiện bản thân để bước vào cuộc sống rộng lớn. Tự lập là khả năng tự suy nghĩ, tự quyết định, tự chịu trách nhiệm và chủ động trong cuộc sống mà không quá phụ thuộc vào người khác. Tự lập không có nghĩa là tách rời mọi sự giúp đỡ, mà là biết đứng trên đôi chân của mình, biết làm chủ cuộc đời mình. Trước hết, tự lập giúp tuổi trẻ trưởng thành hơn. Khi tự mình làm việc, tự giải quyết vấn đề, con người sẽ rèn được bản lĩnh, sự kiên trì và khả năng thích nghi. Một người trẻ biết tự lập sẽ không dễ gục ngã trước khó khăn, bởi họ hiểu rằng cuộc sống không phải lúc nào cũng có người ở bên nâng đỡ. Chính những lần tự vượt qua thử thách sẽ giúp họ mạnh mẽ hơn, tự tin hơn và ngày càng chín chắn hơn trong suy nghĩ. Bên cạnh đó, tự lập còn giúp con người chủ động nắm bắt cơ hội. Trong học tập cũng như cuộc sống, nếu chỉ chờ người khác nhắc nhở, chỉ dựa vào sự sắp đặt của gia đình hay bạn bè, ta sẽ rất dễ bị động và đánh mất nhiều cơ hội quý giá. Ngược lại, người có tinh thần tự lập thường biết đặt mục tiêu, lên kế hoạch và nỗ lực để đạt được điều mình mong muốn. Họ hiểu mình cần gì, muốn gì và phải làm gì để tiến về phía trước. Đó chính là nền tảng quan trọng để đi đến thành công. Không chỉ vậy, tự lập còn giúp tuổi trẻ khẳng định giá trị bản thân. Mỗi người chỉ thực sự trưởng thành khi biết chịu trách nhiệm với cuộc đời mình. Khi tự làm được một việc, dù nhỏ thôi, ta sẽ cảm thấy tự hào và tin tưởng vào khả năng của chính mình. Từ những việc rất gần gũi như tự học, tự quản lí thời gian, tự chăm sóc bản thân cho đến những quyết định lớn hơn trong tương lai, tất cả đều góp phần tạo nên một con người sống độc lập, có chính kiến và có trách nhiệm. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít bạn trẻ hiện nay vẫn còn sống ỷ lại, phụ thuộc vào gia đình, ngại khó, ngại khổ, thiếu chủ động trong học tập và cuộc sống. Có người quen được chăm lo mọi thứ nên khi gặp trở ngại nhỏ đã dễ nản lòng, mất phương hướng. Đây là một thực trạng đáng suy nghĩ, bởi nếu không rèn luyện sự tự lập từ sớm, con người sẽ rất khó thích nghi khi bước ra ngoài xã hội. Vì vậy, mỗi người trẻ cần rèn luyện tính tự lập ngay từ hôm nay. Ta có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như tự giác học tập, biết sắp xếp thời gian hợp lí, tự làm việc nhà, tự chịu trách nhiệm về lời nói và hành động của mình. Quan trọng hơn, cần học cách đối diện với thất bại, không đổ lỗi, không trông chờ người khác giải quyết thay. Chỉ khi dám bước đi bằng chính đôi chân mình, ta mới thật sự lớn lên. Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất để học hỏi, thử sức và trưởng thành. Và trong hành trình ấy, tự lập chính là hành trang không thể thiếu. Bởi rồi sẽ đến một ngày, ta phải tự mình bước tiếp trên con đường của riêng mình. Khi ấy, sự tự lập không chỉ giúp ta đứng vững giữa cuộc đời, mà còn giúp ta sống bản lĩnh, tự tin và có ý nghĩa hơn.

Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ. Nhân vật trữ tình là người ở lại tiễn đưa người ra đi. Đó là cái “ta”/“chị”/“em”/“mẹ” trong bài thơ – những người thân, đặc biệt là người tiễn đưa, đang bộc lộ nỗi buồn, lưu luyến, xót xa trước cuộc chia tay. Câu 2. Nêu không gian, thời gian của cuộc chia tay. Không gian: Cuộc chia tay diễn ra trên một con đường nhỏ, trong khung cảnh đời thường, không ồn ào, không có cảnh “đưa qua sông”. Không gian còn gợi ra sự trống vắng, cô quạnh, lặng lẽ. Thời gian: Cuộc chia tay diễn ra vào buổi chiều hôm trước và buổi sáng hôm nay. Thời gian được gợi qua các câu: “Ta biết người buồn chiều hôm trước” “Ta biết người buồn sáng hôm nay” → Thời gian ấy làm nổi bật nỗi buồn kéo dài, day dứt của cuộc biệt li. Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường trong hai câu thơ: “Bóng chiều không thắm, không vàng vọt, Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?” Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường: Cách diễn đạt “Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?” là cách nói phi logic thông thường, vì: “hoàng hôn” vốn là cảnh vật ngoài thiên nhiên nhưng lại được đặt “đầy” trong đôi mắt Từ “mắt trong” đi với “hoàng hôn” cũng tạo nên sự đối lập, lạ hóa. Tác dụng: Nhấn mạnh nỗi buồn sâu lắng, mơ hồ mà thấm thía của người ở lại. Gợi hình ảnh đôi mắt ngấn lệ, chứa đầy nỗi chia xa. Làm cho cảm xúc chia tay trở nên tinh tế, giàu chất thơ, ám ảnh hơn. → Qua đó thể hiện tâm trạng buồn thương, lưu luyến, nghẹn ngào trong phút biệt li. Câu 4. Phân tích ý nghĩa tượng trưng của hình ảnh “tiếng sóng” trong văn bản. Câu thơ: “Đưa người, ta không đưa qua sông, Sao có tiếng sóng ở trong lòng?” Ý nghĩa tượng trưng của “tiếng sóng”: “Tiếng sóng” không chỉ là âm thanh thực mà chủ yếu là hình ảnh tượng trưng cho: sự xao động mãnh liệt trong tâm hồn nỗi buồn, nỗi nhớ, sự lưu luyến dự cảm về một cuộc chia xa lớn lao, đầy bất trắc Tác dụng: Diễn tả được nỗi lòng dâng trào của người tiễn đưa. Làm cho cảm xúc chia tay không chỉ buồn mà còn sâu, dữ dội, âm vang như sóng. Góp phần tạo nên sắc thái bi tráng, cổ điển mà hiện đại cho bài thơ. → “Tiếng sóng” chính là sóng lòng – những rung động đau đớn, day dứt trước phút chia tay. Câu 5. Qua văn bản, hãy nêu một thông điệp anh/chị thấy có ý nghĩa nhất đối với cuộc sống và giải thích lí do. Thông điệp em thấy ý nghĩa nhất: Hãy biết trân trọng những cuộc gặp gỡ và tình cảm gia đình, bởi chia ly luôn để lại nhiều tiếc nuối. Giải thích: Trong cuộc sống, không ai có thể ở mãi bên nhau. Khi chia xa, con người mới cảm nhận sâu sắc giá trị của: tình thân sự yêu thương những phút giây được ở bên nhau Vì vậy, mỗi người cần biết yêu thương, quan tâm và sống trọn vẹn với những người thân yêu khi còn có thể. → Thông điệp này giúp em biết sống tình cảm hơn, biết quý trọng hiện tại hơn.