Câu 1 Đoạn trích trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long là một bức tranh tâm lí đầy bi kịch của nhân vật Thông Thu – hình ảnh đại diện cho tầng lớp trí thức thị dân lầm lạc. Qua những lời độc thoại nội tâm sâu sắc, tác giả đã tái hiện quá trình thức tỉnh muộn màng của một kẻ "ném tiền qua cửa sổ". Sự chuyển biến tâm lí của Thu đi từ việc tính toán rạch ròi những con số nợ nần dẫn đến sự hối hận tột cùng khi tự sỉ nhục bản thân là kẻ "nhơ nhuốc", làm bại hoại gia tài cha ông. Đỉnh điểm của bi kịch nằm ở hồi thứ ba, khi Thu đứng trước sự lựa chọn giữa cái chết và án tù. Hành động chuẩn bị chén thuốc độc cùng sự do dự "nâng lên lại đặt xuống" đã phơi bày sự bế tắc, yếu đuối nhưng cũng đầy tính nhân văn khi anh ta vẫn còn trăn trở về trách nhiệm với mẹ, vợ và em. Bằng ngôn ngữ kịch sống động cùng các chỉ dẫn sân khấu tinh tế, Vũ Đình Long không chỉ khắc họa thành công một cá nhân sa ngã mà còn gửi gắm thông điệp cảnh tỉnh mạnh mẽ về sự băng hoại đạo đức và lối sống hưởng lạc trong xã hội Việt Nam thời bấy giờ. Câu 2

Trong vở kịch "Chén thuốc độc", nhân vật Thông Thu đã phải thốt lên cay đắng: "Mình thường điên rồ ném tiền qua cửa sổ... Bây giờ tích tiểu thành đại, bại hoại gia tài". Câu chuyện về sự khánh kiệt của Thu không chỉ là bi kịch của một thời đại cũ mà còn là lời cảnh báo đắt giá đối với thực trạng tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ trong xã hội tiêu dùng hiện nay.

Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát, hay còn gọi là lối sống "vung tay quá trán", là việc cá nhân chi tiêu tiền bạc vào những nhu cầu không thiết yếu, vượt quá khả năng tài chính của bản thân. Hiện nay, không khó để bắt gặp những bạn trẻ sẵn sàng dành cả tháng lương chỉ để sở hữu một chiếc túi hiệu, một đôi giày thời thượng, hay chạy theo những món đồ công nghệ mới nhất dù công năng của đồ cũ vẫn còn tốt. Nhiều người rơi vào cái bẫy của "chủ nghĩa tiêu dùng", coi việc mua sắm là cách để khẳng định đẳng cấp hoặc để khỏa lấp những trống trải về mặt tinh thần.

Nguyên nhân của hiện trạng này trước hết đến từ sự tác động mãnh liệt của truyền thông và mạng xã hội. Những hình ảnh về lối sống sang chảnh, hào nhoáng của các "influencer" khiến giới trẻ dễ rơi vào tâm lí so sánh và khao khát được trở nên giống như vậy. Bên cạnh đó, sự bùng nổ của các hình thức thanh toán trực tuyến, thẻ tín dụng hay dịch vụ "mua trước trả sau" đã tạo ra ảo giác về sự dư dả, khiến người dùng dễ dàng đưa ra các quyết định chi tiêu cảm tính mà không cân nhắc đến hậu quả dài hạn.

Hậu quả của lối sống này là vô cùng nghiêm trọng. Giống như Thông Thu, sự hoang phí dẫn đến sự cạn kiệt về tài sản và đẩy con người vào vòng xoáy nợ nần. Khi không còn khả năng chi trả, giới trẻ dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, trầm cảm, thậm chí là làm liều, vi phạm pháp luật để có tiền tiêu xài. Sâu xa hơn, thói quen này triệt tiêu khả năng tích lũy, khiến cá nhân mất đi sự chủ động trước những biến cố trong cuộc sống và trở thành gánh nặng cho gia đình, xã hội. Một bộ phận giới trẻ mải mê chạy theo giá trị ảo mà quên mất việc đầu tư vào giá trị thực như tri thức và kỹ năng.

Tuy nhiên, chúng ta không thể phủ nhận nhu cầu hưởng thụ chính đáng của con người. Vấn đề không nằm ở việc chi tiêu, mà nằm ở việc "kiểm soát". Để khắc phục tình trạng này, mỗi bạn trẻ cần trang bị cho mình kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. Hãy học cách phân biệt giữa "cần" và "muốn", lập kế hoạch chi tiêu rõ ràng và luôn có một khoản dự phòng cho tương lai. Đồng thời, nhà trường và gia đình cũng cần định hướng cho con em mình những giá trị sống bền vững, thay vì chỉ biết tôn thờ vật chất.

Tóm lại, tiền bạc chỉ là phương tiện để duy trì và nâng cao chất lượng cuộc sống, không phải là thước đo duy nhất cho giá trị con người. Đừng để mình trở thành một "Thông Thu" thứ hai trong thời đại mới, bị nhấn chìm bởi sự hào nhoáng nhất thời. Sống tỉnh táo, chi tiêu thông minh chính là cách để giới trẻ làm chủ cuộc đời và xây dựng một tương lai vững chắc cho chính mình.

Câu 1. Xác định thể loại

Văn bản trên thuộc thể loại Bi kịch (hoặc Kịch nói). Đây được coi là vở kịch nói đầu tiên của nền văn học Việt Nam hiện đại, phản ánh sự rạn nứt của gia đình truyền thống trước những cám dỗ của lối sống thành thị mới.

Câu 2. Hình thức ngôn ngữ chủ yếu

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức Độc thoại (và độc thoại nội tâm). Thầy Thông Thu chỉ xuất hiện một mình trên sân khấu, tự đối thoại với bản thân để phơi bày những tính toán, hối hận và những mâu thuẫn giằng xé trong tư tưởng.

Câu 3. Chỉ dẫn sân khấu và vai trò

• Một số lời chỉ dẫn sân khấu:
• • (Bóp trán nghĩ ngợi)
  • (Một lát)
  • (Một mình, thở dài)
  • (Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện.)
  • (Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.)
• Vai trò:
• • Đối với hành động: Giúp người đọc/khán giả hình dung được cụ thể các cử chỉ, hành vi của nhân vật trên sân khấu.
  • Đối với tâm lí: Thể hiện trực quan sự bế tắc, do dự và tâm trạng rối bời của nhân vật. Ví dụ, hành động "nâng cốc sắp uống lại đặt xuống" cho thấy sự đấu tranh quyết liệt giữa cái chết và bản năng sinh tồn, trách nhiệm gia đình.

Câu 4. Diễn biến, sự thay đổi tâm lí của thầy Thông Thu

Tâm lí nhân vật có sự chuyển biến từ nhận thức muộn màng sang tuyệt vọng tột độ:

• Ở Hồi thứ Hai:
• • Sự tỉnh ngộ: Thu tỉnh táo tính toán lại gia sản và giật mình trước sự hoang phí của bản thân.
  • Sự hối hận và tự sỉ nhục: Thu nhận ra lỗi lầm khi không nghe lời bạn (Xuân), tự trách mình là kẻ "tu mi nam tử" mà lại làm "nhơ nhuốc" gia đình, không giúp ích được cho nước dân. Đây là sự hối hận của một người trí thức có lương tri nhưng đã lỡ lầm.
• Ở Hồi thứ Ba:
• • Sự bế tắc và sợ hãi: Đối mặt với án tù, Thu rơi vào hoảng loạn. Anh ta sợ cảnh khổ cực trong tù vì đã quen ăn sung mặc sướng.
  • Sự mâu thuẫn giữa sống và chết: Thu tìm đến cái chết để "thác trong còn hơn sống đục". Tuy nhiên, tâm lí anh ta không ổn định, liên tục do dự khi nghĩ đến trách nhiệm với mẹ, vợ và em.
  • Sự trì hoãn: Cuối cùng, bản chất yếu đuối và chút trách nhiệm còn sót lại khiến Thu trì hoãn cái chết bằng việc viết thư cho em trai.

Câu 5. Ý kiến về quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu.

• Thứ nhất: Chết là hành động trốn tránh trách nhiệm. Như chính Thu đã nghĩ, nếu anh ta chết đi, mẹ già, vợ yếu và em thơ sẽ không ai chăm sóc, gánh nặng gia đình càng thêm chồng chất.
• Thứ hai: Cái chết không giúp giải quyết được nợ nần hay danh dự đã mất, nó chỉ là sự đầu hàng trước số phận.
• Thứ ba: Một người còn trẻ, có học thức như Thu thay vì chọn cái chết nên chọn cách sống để chuộc lỗi, làm lụng trả nợ và làm "mới" lại cuộc đời mình. Tìm đến cái chết trong trường hợp này là sự ích kỷ và hèn nhát của một trí thức lầm lạc.