Câu 1:

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, điều đáng lo ngại không chỉ là việc máy móc dần thay thế con người mà còn là nguy cơ con người suy nghĩ và hành động như những cỗ máy. Khi tư duy trở nên máy móc, con người dễ sống thụ động, phụ thuộc vào những thông tin có sẵn mà không còn khả năng phản biện hay sáng tạo. Thực tế hiện nay cho thấy nhiều người trẻ quen tiếp nhận thông tin từ mạng xã hội một cách nhanh chóng nhưng thiếu chọn lọc, dễ tin theo số đông mà không tự mình kiểm chứng đúng sai. Điều đó khiến con người dần đánh mất chính kiến, trở nên rập khuôn trong suy nghĩ và hành động. Không chỉ vậy, lối sống máy móc còn khiến con người trở nên lạnh nhạt, ít quan tâm đến cảm xúc của người khác. Nhiều người dành hàng giờ cho điện thoại nhưng lại thiếu sự sẻ chia với gia đình và bạn bè ngoài đời thực. Nếu một xã hội chỉ tồn tại những con người sống theo “lập trình”, thiếu cảm xúc và tư duy độc lập thì rất khó tạo ra sự đổi mới và những giá trị nhân văn tốt đẹp. Vì vậy, người trẻ cần chủ động rèn luyện tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và bản lĩnh cá nhân. Mỗi người cần học cách chọn lọc thông tin, dám đặt câu hỏi, dám khác biệt và không ngừng học hỏi để phát triển bản thân. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người biết làm chủ nó bằng trí tuệ, cảm xúc và trách nhiệm. Máy móc có thể hỗ trợ con người trong nhiều lĩnh vực, nhưng chính sự sáng tạo, lòng yêu thương và khả năng suy nghĩ độc lập mới làm nên giá trị đặc biệt của con người.

Câu 2:

Trong dòng chảy của thơ ca Việt Nam hiện đại, Dương Kiều Minh là một gương mặt giàu cá tính với tiếng thơ trầm lắng, sâu xa và giàu chất suy tưởng. Thơ ông không ồn ào, dữ dội mà thường nhẹ nhàng đi vào lòng người bằng những hình ảnh bình dị của quê hương, gia đình và ký ức tuổi thơ. Ẩn sau những câu chữ mộc mạc là nỗi niềm day dứt về thời gian, về sự mất mát và khát vọng được trở về với cội nguồn yêu thương. Bài thơ Củi lửa là một thi phẩm tiêu biểu cho phong cách ấy. Qua hình tượng khói bếp, củi lửa, mái rạ, người mẹ già và không gian làng quê thân thuộc, bài thơ đã khơi dậy trong lòng người đọc tình mẫu tử thiêng liêng cùng nỗi nhớ quê hương sâu nặng. Đó không chỉ là tiếng lòng riêng của nhà thơ mà còn là tiếng nói chung của biết bao con người khi đứng trước sự đổi thay của thời gian và cuộc sống hiện đại.

Mở đầu bài thơ là nỗi buồn man mác của người con khi nhận ra khoảng cách ngày càng xa giữa mình với quê hương và tuổi thơ:

“Đời con thưa dần mùi khói

Mẹ già nua như những buổi chiều”

Chỉ bằng hai câu thơ ngắn, nhà thơ đã gợi mở biết bao cảm xúc sâu lắng. “Mùi khói” trước hết là hình ảnh quen thuộc của bếp lửa quê nhà – nơi gắn liền với những bữa cơm gia đình, với hơi ấm của mẹ và với tuổi thơ bình yên nơi làng quê nghèo. Đó là thứ hương vị rất riêng của cuộc sống thôn quê Việt Nam, giản dị mà thân thương biết mấy. Thế nhưng giờ đây, “đời con” lại “thưa dần mùi khói”. Cụm từ “thưa dần” gợi cảm giác nhạt phai, xa cách theo thời gian. Người con đã lớn lên, đã bước ra khỏi làng quê để hòa vào nhịp sống hiện đại, để rồi vô tình xa dần những điều bình dị từng nuôi dưỡng tâm hồn mình. Câu thơ không chỉ nói về sự thay đổi của hoàn cảnh sống mà còn gợi lên nỗi tiếc nuối trước sự mất mát của những giá trị xưa cũ.

Nếu câu thơ đầu gợi nỗi xa quê thì câu thơ thứ hai lại chất chứa niềm xót xa về mẹ:

“Mẹ già nua như những buổi chiều”

Hình ảnh so sánh thật độc đáo và giàu sức gợi. “Buổi chiều” vốn là thời khắc cuối ngày, gợi sự lặng lẽ, hiu hắt và xế bóng. So sánh mẹ với “những buổi chiều”, nhà thơ không chỉ diễn tả dáng vẻ già nua mà còn gợi cảm giác cô đơn, mỏi mệt của tuổi già. Người mẹ như đang bước dần về phía hoàng hôn của cuộc đời. Câu thơ mang âm hưởng trầm buồn, khiến người đọc cảm nhận được nỗi đau lặng lẽ của người con khi nhận ra thời gian đang vô tình lấy đi tuổi xuân và sức sống của mẹ. Đó là cảm giác day dứt mà bất cứ ai khi trưởng thành cũng từng trải qua: càng lớn khôn càng nhận ra cha mẹ già đi từng ngày.

Sau những phút giây trầm lắng ấy là dòng hồi tưởng tha thiết về quê hương và tuổi thơ:

“Mơ được về bên mẹ

ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa

bậc thềm dàn dụa trăng mỗi tối”

Điệp từ “ngày xưa” vang lên như một tiếng gọi ký ức. Người con không chỉ nhớ mẹ mà còn nhớ cả không gian quê nhà gắn bó với tuổi thơ mình. Đó là “ao xưa”, “mảnh vườn nhỏ”, “bậc thềm”, những hình ảnh vô cùng bình dị nhưng lại chứa đựng biết bao yêu thương. Không gian ấy không rộng lớn, không rực rỡ mà giản đơn, gần gũi như chính tâm hồn người quê. Đặc biệt, hình ảnh “bậc thềm dàn dụa trăng mỗi tối” mang vẻ đẹp rất thơ. Từ láy “dàn dụa” khiến ánh trăng như tràn đầy, lan tỏa khắp không gian, phủ lên cảnh vật một vẻ đẹp dịu dàng, yên bình. Ánh trăng ấy không chỉ là vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn là ánh sáng của ký ức, của những tháng ngày tuổi thơ hồn nhiên bên mẹ.

Trong dòng hồi tưởng ấy, quê hương hiện lên không phải bằng những điều lớn lao mà bằng những chi tiết rất nhỏ bé. Chính điều đó tạo nên chất thơ sâu lắng cho tác phẩm. Nhà thơ không miêu tả quê hương như một miền đất cụ thể mà như một miền ký ức, nơi lưu giữ những gì đẹp đẽ và thiêng liêng nhất trong tâm hồn con người. Đọc những câu thơ ấy, người đọc như bắt gặp chính tuổi thơ của mình trong những chiều trăng quê yên ả, trong những góc vườn nhỏ thân thương.

Nỗi nhớ quê tiếp tục được khắc sâu qua những cảm nhận tinh tế và giàu sức gợi:

“Bên những hoàng hôn loang lổ gò đồi

mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ

con về yêu mái rạ cuộc đời”

Cảnh quê hiện lên qua hình ảnh “hoàng hôn loang lổ gò đồi” vừa chân thực vừa giàu chất tạo hình. Từ “loang lổ” gợi những mảng sáng tối đan xen trên gò đồi lúc chiều tà, tạo nên khung cảnh vừa bình dị vừa man mác buồn. Đó là vẻ đẹp rất riêng của miền quê nghèo, không trau chuốt mà mộc mạc, chân thành. Giữa không gian ấy, “mùi lá bạch đàn” bất ngờ “xộc vào giấc ngủ”. Động từ “xộc” diễn tả cảm giác mạnh mẽ, đột ngột, như thể hương quê đã ăn sâu vào tiềm thức và chỉ cần một khoảnh khắc là có thể ùa về nguyên vẹn. Mùi hương ấy không chỉ là hương vị của thiên nhiên mà còn là hương vị của ký ức tuổi thơ.

Đặc biệt, câu thơ:

“con về yêu mái rạ cuộc đời”

mang ý nghĩa thật sâu sắc. “Mái rạ” là hình ảnh biểu tượng cho ngôi nhà quê nghèo khó, đơn sơ. Nhưng với nhà thơ, đó lại là nơi chứa đựng hơi ấm gia đình, tình mẹ và những giá trị bền vững của cuộc sống. Cách diễn đạt “mái rạ cuộc đời” khiến mái nhà quê không còn là một vật thể cụ thể mà trở thành biểu tượng của cội nguồn, của quê hương và của những điều bình dị nuôi dưỡng tâm hồn con người. Trong xã hội hiện đại, khi con người ngày càng bị cuốn vào nhịp sống gấp gáp, bài thơ như một lời nhắc nhở hãy biết trân trọng những giá trị giản đơn nhưng thiêng liêng của gia đình và quê hương.

Khổ thơ cuối khép lại bằng âm hưởng nghẹn ngào, sâu lắng:

“Một sớm vắng

ùa lên khói bếp

về đây

củi lửa ngày xưa...”

Cụm từ “một sớm vắng” gợi cảm giác mất mát, trống trải và cô đơn. Đó có thể là một buổi sáng xa quê, cũng có thể là một khoảnh khắc người con nhận ra mẹ không còn ở bên mình nữa. Trong khoảnh khắc ấy, “khói bếp”, “củi lửa ngày xưa” bất ngờ “ùa lên” trong tâm trí. Động từ “ùa lên” diễn tả dòng cảm xúc mãnh liệt, dồn dập như những ký ức tưởng đã ngủ quên nay bỗng thức dậy nguyên vẹn. “Củi lửa” không còn đơn thuần là hình ảnh của gian bếp quê mà đã trở thành biểu tượng của tình mẹ, của quê hương và của tuổi thơ không thể nào quên.

Dấu ba chấm cuối bài tạo nên khoảng lặng đầy ám ảnh. Câu thơ khép lại nhưng nỗi nhớ thì vẫn còn ngân dài mãi trong lòng người đọc. Đó là nỗi nhớ không thể gọi thành tên, càng xa càng da diết, càng trưởng thành càng thấm thía giá trị của cội nguồn yêu thương.

Không chỉ hấp dẫn bởi nội dung giàu cảm xúc, bài thơ còn thành công ở nghệ thuật biểu đạt tinh tế. Dương Kiều Minh sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu chậm rãi, phù hợp với dòng hồi tưởng miên man của nhân vật trữ tình. Ngôn ngữ thơ giản dị nhưng giàu sức gợi, mang đậm hơi thở của đời sống thôn quê. Những hình ảnh như “mùi khói”, “ao xưa”, “mái rạ”, “khói bếp”, “củi lửa” đều rất quen thuộc nhưng qua cảm nhận của nhà thơ lại trở nên giàu ý nghĩa biểu tượng. Các biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ, từ láy được sử dụng tự nhiên, góp phần tạo nên giọng thơ trầm buồn, sâu lắng và đầy chất suy tưởng.

Đặc biệt, chất thơ của Dương Kiều Minh không nằm ở sự cầu kỳ mà ở khả năng đánh thức ký ức và cảm xúc nơi người đọc. Mỗi câu thơ như một làn khói mỏng nhẹ, chậm rãi lan tỏa rồi thấm sâu vào lòng người. Bài thơ không kể một câu chuyện cụ thể nhưng lại gợi lên biết bao suy ngẫm về thời gian, về mẹ, về quê hương và về sự trở về của tâm hồn con người sau những bôn ba của cuộc sống.

Củi lửa vì thế không chỉ là bài thơ về nỗi nhớ mẹ, nhớ quê hương mà còn là lời nhắc nhở con người hãy biết nâng niu những điều bình dị quanh mình. Trong hành trình trưởng thành, con người có thể đi rất xa nhưng sâu thẳm trong tâm hồn vẫn luôn hướng về nơi có mẹ, có mái nhà quê và có “củi lửa ngày xưa” sưởi ấm trái tim mình. Bài thơ để lại dư âm lặng lẽ mà sâu xa, khiến mỗi người đọc thêm yêu gia đình, yêu quê hương và biết trân trọng hơn những giá trị bền vững của cuộc sống.

Câu 1:

Luận đề của văn bản:

Con người cần nhận thức đúng về trí tuệ nhân tạo (AI), phân biệt trí thông minh với ý thức để tránh lệ thuộc và sử dụng sai công nghệ, gây nguy hại cho bản thân và thế giới.

Câu 2 :

Trong đoạn (2), tác giả sử dụng thao tác nghị luận giải thích kết hợp phân tích và so sánh để chỉ ra trí tuệ và ý thức “là hai thứ rất khác nhau”.

Câu 3:

Các bằng chứng được sử dụng trong đoạn (3) có tác dụng:

Làm sáng tỏ luận điểm: AI có thể rất thông minh nhưng không nhất thiết phải có ý thức hay cảm xúc như con người.

Tăng tính cụ thể, sinh động và sức thuyết phục cho lập luận.

Giúp người đọc dễ hình dung sự khác biệt giữa con người và máy móc thông qua các ví dụ gần gũi như: máy bay bay nhanh hơn chim mà không cần mọc lông, AI nhận diện cảm xúc con người mà không cần tự có cảm xúc.

Câu 4 :

Lỗi: Câu văn thiếu chủ ngữ.

Cách sửa:

Thêm chủ ngữ thích hợp vào đầu câu.

Ví dụ:

“Đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).”

hoặc

“Tác giả đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).”

Câu 5 :

Lời cảnh báo của tác giả khiến em nhận ra rằng công nghệ hiện đại, đặc biệt là AI, vừa mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ nếu con người lạm dụng hoặc sử dụng thiếu trách nhiệm. Khi quá phụ thuộc vào máy móc, con người có thể đánh mất khả năng tư duy độc lập, cảm xúc và các giá trị nhân văn. Vì vậy, mỗi người cần biết làm chủ công nghệ thay vì để công nghệ chi phối mình. Đồng thời, con người phải nâng cao hiểu biết, đạo đức và ý thức sử dụng AI đúng mục đích để góp phần xây dựng một xã hội văn minh, an toàn và bền vững.