Đặc điểm dân cư:
- Quy mô dân số: Đông dân (khoảng 125 triệu người), nhưng đang có xu hướng giảm dần.
- Phân bố: Không đồng đều, tập trung mật độ rất cao ở các đồng bằng ven biển (đặc biệt là dải duyên hải Thái Bình Dương) và các đô thị lớn như Tokyo, Osaka.
- Tỉ lệ đô thị hóa: Rất cao (trên 90%), đời sống dân cư văn minh, trình độ học vấn và kỷ luật lao động thuộc hàng đầu thế giới.
Cơ cấu dân số: Nhật Bản có cơ cấu dân số già nhất thế giới với tỉ lệ người trên 65 tuổi chiếm hơn 29% và tỉ lệ sinh thấp kỷ lục.
Ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội:
- Tích cực:
+ Kinh nghiệm của nhóm dân số lớn tuổi là nguồn lực quý báu cho các ngành tư vấn, quản lý.
+ Người lao động có trình độ chuyên môn cao, ý thức trách nhiệm và tính kỷ luật cực tốt giúp duy trì chất lượng sản phẩm và dịch vụ cao.
- Tiêu cực:
+ Số người trong độ tuổi lao động giảm mạnh, gây áp lực lên sản xuất và chi phí nhân công tăng cao.
+ Chi phí cho y tế, lương hưu và chăm sóc người già tăng vọt, gây áp lực nặng nề lên ngân sách nhà nước.
+ Dân số giảm và già hóa làm giảm sức mua nội địa, ảnh hưởng đến đà tăng trưởng kinh tế lâu dài.
+ Người trẻ chịu áp lực lớn trong việc chăm sóc người già và gánh vác nền kinh tế, dẫn đến tâm lý ngại kết hôn và sinh con.

- Bậc cao nhất (Phía Tây): Là vùng núi cao và sơn nguyên đồ sộ (như dãy Himalaya, sơn nguyên Tây Tạng) với độ cao trung bình trên 4.000m. Đây là nơi bắt nguồn của nhiều con sông lớn.
- Bậc trung bình (Miền Trung): Gồm các cao nguyên và bồn địa lớn (như cao nguyên Nội Mông, bồn địa Tarim, Duy Ngô Nhĩ). Độ cao trung bình từ 1.000m - 2.000m.
- Bậc thấp (Phía Đông): Là các đồng bằng châu thổ rộng lớn, phì nhiêu và vùng đồi núi thấp (như đồng bằng Hoa Bắc, Hoa Trung, Hoa Nam). Đây là khu vực tập trung đông dân cư và kinh tế phát triển nhất.

- Miền Tây: Đất đai khô cằn, chủ yếu là đất xám hoang mạc, bán hoang mạc và đất núi cao. Do khí hậu khắc nghiệt và địa hình hiểm trở, diện tích đất canh tác ở đây rất ít, phần lớn là đồng cỏ chăn nuôi.