Nguyễn Tuấn Kiệt
Giới thiệu về bản thân
Câu 1
Nhà thơ Xuân Diệu từng khẳng định: "Thơ là một sự bế tắc tận cùng, nhưng lại là một sự giải thoát bằng lời nói." Đây là một câu nói rất phù hợp để nói về Hàn Mặc Tử-một con người đau khổ, bị bệnh tật giày vò gần như cả cuộc đời. "Những giọt lệ" chính là một minh chứng tiêu biểu cho tiếng kêu thương đau đớn của một linh hồn đang bên bờ vực của sự tan rã.
Hàn Mặc Tử (1912 – 1940), tên thật là Nguyễn Trọng Trí, quê quán ở Quảng Bình. Cuộc đời ông phải chịu nhiều đắng cay, đau khổ cả về thể xác lẫn tinh thần vì căn bệnh phong quái ác. Thơ ông thể hiện một thế giới nội tâm phức tạp, với những xúc cảm vừa mãnh liệt, vừa đau đớn, tuyệt vọng, cô đơn về tình yêu và về cuộc sống. Hàn Mặc Tử là một hiện tượng kỳ lạ và mãnh liệt nhất của phong trào Thơ mới. Nếu như các nhà thơ cùng thời tìm đến thiên nhiên, tình yêu để giao cảm thì Hàn Mặc Tử lại rút cạn huyết lệ của mình để tạo nên những vần thơ đầy ám ảnh. Và "Những giọt lệ" chính là một tác phẩm như vậy-một tác phẩm thể hiện sự tuyệt vọng đến cùng cực của nhà thơ.
Mở đầu bài thơ không phải là một lời chào hay một sự gợi tả, mà là những câu hỏi tu từ dồn dập, xoáy sâu vào bi kịch cá nhân:
Trời hỡi, bao giờ tôi chết đi?
Bao giờ tôi hết được yêu vì,
Bao giờ mặt nhựt tan thành máu,
Và khối lòng tôi cứng tợ si?
Lời gọi "Trời hỡi" vang lên như một tiếng than u uất. Nhà thơ khao khát cái chết không phải vì chán ghét sự sống, mà vì nỗi đau thân xác và tinh thần đã quá ngưỡng chịu đựng. Hình ảnh "mặt nhật tan thành máu" là một sáng tạo nghệ thuật đầy tính siêu thực. Mặt trời – biểu tượng của sự sống – nay lại nhuốm màu tang thương, cho thấy cái nhìn của tác giả về vũ trụ đã bị biến dạng qua lăng kính của nỗi đau.
Ở khổ thơ thứ hai, nỗi đau ấy cụ thể hơn qua sự chia lìa:
Họ đã xa rồi khôn níu lại,
Lòng thương chưa đã, mến chưa bưa…
Người đi, một nửa hồn tôi mất,
Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ.
Cụm từ "xa rồi khôn níu lại" và "chưa đã, mến chưa bưa" (một cách dùng từ địa phương miền Trung đầy mộc mạc nhưng đau đớn) cho thấy sự nuối tiếc khôn nguôi đối với tình đời, tình người. Câu thơ nổi tiếng "Một nửa hồn tôi mất / Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ" diễn tả sự phân thân, tan rã của bản thể. Khi tình yêu và sự kết nối với thế giới bị cắt đứt, con người chỉ còn là một phế tích của tâm hồn.
Cuối cùng, khổ thơ cuối đưa người đọc vào một không gian mông lung, huyền ảo nhưng đầy rẫy sự kinh hoàng:
Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?
Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?
Sao bông phượng nở trong màu huyết,
Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu?
Câu hỏi "Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?" thể hiện trạng thái mất phương hướng hoàn toàn. Nhà thơ cảm thấy mình bị đẩy xuống "trời sâu" – một hình ảnh nghịch dụ gợi sự thăm thẳm, cô độc. Đặc biệt, hình ảnh "bông phượng nở trong màu huyết" và "nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu" là đỉnh cao của bút pháp tượng trưng. Nước mắt không còn là chất lỏng vô hình, nó kết tinh thành "giọt châu" (ngọc), là sự thăng hoa của nỗi đau thành nghệ thuật.
"Thơ là những giọt nước mắt chảy ra từ trái tim đau đớn." – R. Tagore. Với việc sử dụng bút pháp siêu thực, tượng trưng với những hình ảnh mạnh, lạ (mặt nhật tan thành máu, bông phượng màu huyết), cùng giọng điệu thơ khắc khoải, đau đớn nhưng tràn đầy nhạc tính, bài thơ "Những giọt lệ" là tiếng lòng bế tắc của một người nghệ sĩ tài hoa trước định mệnh nghiệt ngã. Qua đó, ta thấy được tình yêu cuộc sống thiết tha, dù trong đau đớn tột cùng, tác giả vẫn cố chắt chiu những gì tinh túy nhất (giọt châu) để gửi lại cho đời.
Câu 2
"Nghị lực và sự kiên nhẫn sẽ chiến thắng tất cả." – Benjamin Franklin. Trong hành trình nhân sinh đầy biến động, con người không ít lần phải đối mặt với nghịch cảnh. Có những nỗi đau tưởng chừng có thể quật ngã bất kỳ ai, như căn bệnh quái ác mà Hàn Mặc Tử từng gánh chịu. Thế nhưng, chính từ những kẽ nứt của sự tuyệt vọng, mầm sống của ý chí vẫn vươn lên mạnh mẽ. Có thể khẳng định rằng, ý chí và nghị lực chính là "thanh nam châm" định hướng cho con người đi đến bến bờ của sự thành công và ý nghĩa cuộc đời.
Trước hết, chúng ta cần hiểu ý chí là hoài bão, là mục tiêu và lòng quyết tâm sắt đá để theo đuổi lý tưởng. Còn nghị lực là bản lĩnh, khả năng chịu đựng và vượt qua thử thách, gian nan. Ý chí và nghị lực không phải là những khái niệm trừu tượng; chúng là sức mạnh nội tại giúp con người biến cái "không thể" thành "có thể". Khi có ý chí, chúng ta có bản đồ trong tay; khi có nghị lực, chúng ta có đôi chân vững chãi để bước đi trên bản đồ đó.
Tại sao ý chí và nghị lực lại quan trọng đến thế? Bởi cuộc sống vốn dĩ là một thao trường đầy khắc nghiệt. Nếu không có nghị lực, con người dễ dàng đầu hàng trước số phận, trở nên bi lụy và tầm thường. Ngược lại, người có ý chí sẽ nhìn nhận thất bại như một bài học, xem khó khăn là "lửa" để thử "vàng". Nghị lực giúp chúng ta giữ vững phong thái bình thản trước bão giông, tạo ra những giá trị cao đẹp ngay cả trong hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Như Hàn Mặc Tử, dù thân xác bị hủy hoại bởi căn bệnh phong, dù sống trong sự cô độc tột cùng, ông vẫn không ngừng sáng tạo. Ý chí mãnh liệt đã giúp ông biến những "giọt lệ" đau thương thành "giọt châu" nghệ thuật vĩnh cửu cho đời.
Dẫn chứng về sức mạnh này không chỉ nằm trong trang sách. Hãy nhìn vào cuộc đời của Nick Vujicic – người đàn ông không tay, không chân nhưng đã đi khắp thế giới để truyền cảm hứng về niềm tin yêu cuộc sống. Hay tại Việt Nam, chúng ta không thể không nhắc đến thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, người đã dùng đôi chân mình để viết nên số phận kỳ diệu. Họ chính là minh chứng sống động nhất cho việc: khi con người không cho phép mình gục ngã, thế gian này không gì có thể đánh bại được họ.
Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay, vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống thiếu lý tưởng, dễ dàng bỏ cuộc khi gặp chút trở ngại nhỏ. Họ như những nhành cây yếu ớt trước gió, chỉ biết than vãn và dựa dẫm vào người khác. Lối sống thụ động, thiếu nghị lực ấy không chỉ kìm hãm sự phát triển của cá nhân mà còn là gánh nặng cho xã hội. Chính vì thế chúng ta cần chấn chỉnh nhưng con người như vậy.
Nhận thức được tầm quan trọng của ý chí, mỗi người trẻ chúng ta cần thôi mơ mộng về một cuộc đời bằng phẳng. Thay vào đó, hãy tự trang bị cho mình bộ giáp của sự kiên cường. Hành động ngay từ hôm nay, từ những việc nhỏ nhặt nhất như vượt qua sự lười biếng của bản thân, kiên trì với những mục tiêu đã đề ra. Bởi lẽ, bước đi nghìn dặm cũng phải bắt đầu từ một bước chân đầu tiên, và chính nghị lực sẽ là nguồn nhiên liệu vô tận đưa ta đi hết hành trình ấy.
"Khi mọi thứ dường như đang chống lại bạn, hãy nhớ rằng máy bay cất cánh ngược chiều gió, chứ không phải thuận chiều gió." – Henry Ford. Nên nhớ, ý chí và nghị lực không phải là tố chất bẩm sinh, mà là kết quả của một quá trình rèn luyện bền bỉ. Mỗi chúng ta cần xác định cho mình một mục tiêu sống đúng đắn, không ngừng học hỏi và can đảm đối diện với sai lầm. Hãy nhớ rằng: "Chặng đường nào trải bước trên hoa hồng, bàn chân cũng thấm đau vì những mũi gai". Đừng sợ hãi những vết sẹo, vì đó chính là huy chương của những người anh hùng trong chính cuộc đời mình.
Câu 1
Các phương thức biểu đạt chính là: Biểu cảm, nghị luận
Câu 2
Đề tài của bài thơ là: Nỗi đau thương và sự tuyệt vọng trong tình yêu và thân phận con người. Cụ thể là tiếng lòng đau đớn, bế tắc của nhà thơ trước sự giày vò của bệnh tật và sự cô độc.