Câu 1:

Trong đoạn trích "Kim tiền" của Vi Huyền Đắc, nhân vật Trần Thiết Chung hiện lên là hiện thân của sự tha hóa do mãnh lực đồng tiền. Từng là một người trí thức, nhưng trước sức quyến rũ của lợi nhuận, Chung đã vứt bỏ mọi nguyên tắc đạo đức và tình thân. Sự biến đổi tâm lý của Chung được khắc họa sắc nét qua thái độ lạnh lùng, tính toán chi ly với chính những người thân ruột thịt. Đối với anh ta, giá trị con người giờ đây chỉ được đo bằng những con số và tài sản. Chung không chỉ đại diện cho một cá nhân hư hỏng mà còn là lời cảnh tỉnh về một xã hội mà ở đó đồng tiền làm lu mờ lương tri, biến con người thành những "cỗ máy" thực dụng và tàn nhẫn. Qua nhân vật này, tác giả đã lên án gay gắt lối sống sùng bái vật chất đang gặm nhấm các giá trị nhân bản truyền thống.

Câu 1.  Văn bản "Kim tiền" thuộc thế loại bi kịch.

Câu 2.  Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại vì ông quá khinh rẻ đồng tiền, cố chấp và không chịu kiếm tiền.

Câu 3. 

- Hình ảnh "phân, bẩn, rác" được so sánh với

"tiền":

+ Bản chất của chúng "phân, bẩn, rác" là sự ô uế, bẩn thỉu nhưng vẫn là "vật liệu rất quý", là nguồn dưỡng chất thiết yếu để tạo nên những cánh đồng lúa trĩu nặng, nhưng bông hoa thơm ngát.

+ "Tiền" có thể bị coi là thấp kém, đê tiện vì sự vụ lợi nhưng nếu biết dùng đúng cách nó cũng tạo ra những điều tốt đẹp, giúp ích cho đời.

- Qua đó, ông Cự Lợi muốn thuyết phục ông

Trần Thiết Chung:

+ Bản chất của đồng tiền không hoàn toàn xấu và tiêu cực như cách ông Trần Thiết Chung đang suy nghĩ, nó phụ thuộc vào cách sử dụng và kiểm soát của mỗi cá nhân.

+ Muốn Trần Thiết Chung hiểu rằng dù việc kiếm tiền có thể vất vả và trần tục nhưng tiền là công cụ cần thiết để nuôi sống bản thân, gia đình và thực hiện những lí tưởng cao đẹp.

Câu 4. 

- Cuộc trò chuyện giữa ông Cự Lợi và ông Trần Thiết Chung kết thúc trong sự bế tắc và bất đồng quan điểm. Hai bên không ai thuyết phục được ai: "Bác có ý kiến của bác, tôi có ý kiến của tôi". Ông Chung cương quyết giữ lối sống thanh bần còn ông Cự Lợi đành để mặc bạn mình.

- Ý nghĩa của kết thúc này:

+ Phản ánh sự xung đột gay gặt, không thế dung hòà giữa hai hệ tư tưởng trong xã hội giao thời: Một bên là lý tưởng đạo đức nho sĩ (giữ khí tiết, khinh tài lợi) và một bên là lối sống thực dụng (coi trọng sức mạnh của đồng tiền).

+ Làm nổi bật chủ đề của văn bản: Sự lựa chọn giữa tiền và nhân cách con người, mâu thuẫn giữa lí tưởng sống và nhu cầu vật chất của hiện thực đời sống.

+ Gợi suy ngẫm, chiêm nghiệm về những khó khăn khi con người phải giữ đạo đức, lí tưởngvà ước mơ trong một xã hội chạy theo lợi ích kinh tế.

Câu 5. 

- Lòng tham của con người thường không có đáy, khi chúng ta mải mê chạy theo quá nhiều danh vọng và vật chất ("tham muốn nhiều"), ta buộc phải đánh đối bằng thời gian, sức khỏe và sự bình yên trong tâm hồn.

- Khi con người chạy theo tham vọng vật chất quá mức, họ dễ đánh mất sự thanh thản, bị cuốn vào lo toan, tính toán, thậm chí phạm sai lầm để đạt mục đích

- Biết sống vừa phải và biết đủ sẽ giúp con người nhẹ nhõm, thanh thản và giữ được các giá trị đạo đức của bản thân.