Bài thơ Bảo kính cảnh giới thường được gọi là Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi là một kiệt tác thơ Nôm Đường luật, khắc họa bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ, tràn đầy sức sống, đồng thời bộc lộ tâm hồn yêu đời, yêu thiên nhiên và khát vọng nhân nghĩa sâu sắc của bậc đại thi hào dân tộc.

Phần đầu (6 câu thơ) miêu tả cảnh ngày hè làng quê Việt Nam sống động, phong phú qua các giác quan: thị giác khứu giác thính giác. Các từ láy giàu sức gợi cùng phép đối chặt chẽ, nhịp điệu khoan thai đã làm bức tranh hè trở nên tươi mới, mãnh liệt, dạt dào sức sống, như một bản giao hưởng thiên nhiên rộn ràng.

Đặc biệt, câu mở đầu “Rồi hóng mát thuở ngày trường” gợi hoàn cảnh nhàn hạ bất đắc dĩ của Nguyễn Trãi khi về ở ẩn tại Côn Sơn sau những năm tháng lao tâm khổ tứ vì nước vì dân. “Rồi” (rỗi rãi) và “ngày trường” (ngày dài) không chỉ tả thời gian mà còn ẩn chứa nỗi niềm chua xót: bậc anh hùng từng mong “phò vua giúp nước” nay chỉ còn “hóng mát” để giãi bày tâm sự.

Hai câu kết “Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương” là điểm nhấn tư tưởng: Nguyễn Trãi mượn điển tích vua Thuấn gảy đàn Nam phong để bày tỏ khát vọng lớn lao dân giàu, nước thịnh. Dù ở ẩn, tâm hồn ông vẫn hướng về nhân dân, lo cho dân ấm no, hạnh phúc, thể hiện tư tưởng nhân nghĩa “lấy dân làm gốc” một tư tưởng tiến bộ, nhân văn sâu sắc.

Qua bài thơ, ta cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi: yêu thiên nhiên tha thiết, sống lạc quan, ung dung giữa hoàn cảnh cá nhân éo le, nhưng luôn nặng lòng với dân tộc, đất nước. Bài thơ không chỉ là bức tranh cảnh ngày hè tuyệt đẹp mà còn là “gương báu răn mình nhắc nhở con người sống có trách nhiệm, hướng tới lý tưởng cao đẹp vì cộng đồng. Tác phẩm mãi là nguồn cảm hứng về lòng yêu nước, thương dân của người trí thức Việt Nam xưa và nay.

Câu 1

Thể thơ 7 chữ.

Câu 2

Nét sinh hoạt hàng ngày của tác giả hiện lên thật bình dị, mộc mạc nhưng toát lên vẻ đẹp thanh tao, cao khiết của bậc ẩn sĩ quân tử.

Câu 3

Biện pháp tu từ: Liệt kê

Tác dụng: Làm cho câu thơ chở nên sinh động hơn,gợi lên hình ảnh cụ gần gũi với cuộc sống giản dị của tác giả

Câu 4

Quan niệm dại khôn của tác giả bề ngoài tự hạ thấp mình ''dại'' nhưng thực chất khẳng định dại mới là khôn ngoan thực sự. Bởi nơi vắng vẻ giữ được tâm hồn thanh cao,trong sạch,tránh lục đục mưu mô, tranh giành. Ngược lại, ''khôn'' theo kiểu người đời chỉ là khôn lỏi, khôn dại, dẫn đến lao tâm khổ tứ, mất nhân cách.

Câu 5

Qua bài thơ “Nhàn”, tôi cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp nhân cách thanh cao, trí tuệ uyên thâm và khí phách kiên định của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông là bậc ẩn sĩ quân tử sống giữa thời loạn lạc, dứt khoát cáo quan về ở ẩn, chọn lối sống đạm bạc, hòa hợp với thiên nhiên để giữ tâm hồn trong sạch, tránh xa chốn “lao xao” danh lợi.