Câu 1.
Dựa vào ngữ cảnh tác phẩm (dù đoạn trích không nêu trực tiếp tên Thông Xạ nhưng đây là nhân vật chính trong truyện), Thông Xạ là con trai thứ của ông lão mù, đồng thời là em trai của Anh Cả (Thuận) và Chị Cả.

Câu 2.
Xung đột cơ bản là mâu thuẫn giữa đạo đức gia đình truyền thống và sức mạnh tàn khốc của đồng tiềntrong xã hội thực dân nửa phong kiến. Cụ thể là bi kịch của một gia đình nghèo khổ, bị dồn vào đường cùng đến mức lòng tự trọng và tình thân bị thử thách dữ dội.

Câu 3.

• Suy nghĩ: Anh Thuận coi đồng tiền (cụ thể là việc đi làm để có tiền nuôi bố) là áp lực đè nặng, dẫn đến sự bế tắc, đau khổ và cuối cùng là quyết định ra đi trong tuyệt vọng ("rồi đẩy tung cửa ra đi").
• Vấn đề xã hội: Phản ánh sự băng hoại của các giá trị đạo đức khi con người bị cái nghèo bủa vây. Đồng tiền trở thành thước đo, chi phối hành vi và tình cảm của con người trong xã hội cũ.

Câu 4.

• Phẩm chất: Giàu lòng nhân hậu, hiếu thảo và đức hy sinh.
• Chi tiết:
• • "thất vọng đờ dẫn cả người, ra ngồi đắp chiếu cho bố" (sự chăm sóc tận tụy).
  • "nửa muốn chạy đi gọi chồng, nửa muốn lại nâng bố lên, luống cuống, sau cùng thì quay lại đỡ bố" (ưu tiên tình phụ tử trong lúc hoảng loạn).
  • "tay run lẩy bẩy, hết sức dìu bố, dẫn lại chỗ chõng tre... rồi là xuống cạnh đấy bất tỉnh nhân sự" (kiệt sức vì lo lắng và chăm sóc bố).

Câu 5.
Qua bi kịch của gia đình ông lão mù, ta thấy "cơm áo gạo tiền" không chỉ là gánh nặng vật chất mà còn là phép thử nghiệt ngã đối với nhân phẩm. Trong hoàn cảnh bần cùng, con người dễ rơi vào bi kịch khi phải lựa chọn giữa sự sống còn và đạo đức. Tuy nhiên, dù trong bóng tối của nghèo đói, những tình cảm thiêng liêng như sự hiếu thảo của người con gái vẫn là điểm sáng le lói. Đoạn trích nhắc nhở chúng ta về sự tàn nhẫn của xã hội cũ, nơi cái nghèo có thể bóp nghẹt tiếng nói của lương tâm và hạnh phúc gia đình.

Câu 1

Bài làm

Trong hành trình trưởng thành của mỗi người, ước mơ và lao động luôn là hai yếu tố song hành, có mối quan hệ hữu cơ không thể tách rời. Ước mơ chính là kim chỉ nam, là ngọn hải đăng soi sáng giúp chúng ta xác định được mục đích sống và khát vọng vươn tới. Tuy nhiên, nếu ước mơ là điểm đến thì lao động chính là con đường duy nhất để chúng ta đặt chân tới đích. Một ước mơ dù vĩ đại đến đâu cũng sẽ mãi chỉ là lâu đài trên cát nếu con người không bắt tay vào hành động và làm việc bền bỉ. Ngược lại, lao động mà thiếu đi ước mơ sẽ dễ trở nên đơn điệu, mất phương hướng và thiếu tính sáng tạo. Thực tế cho thấy, mọi thành quả rực rỡ từ các công trình khoa học cho đến những tác phẩm nghệ thuật để đời đều là kết tinh của những giấc mơ lớn được hiện thực hóa bằng mồ hôi, trí tuệ và sự kiên trì. Là học sinh, chúng ta cần hiểu rằng việc chăm chỉ học tập hôm nay chính là hình thức lao động quan trọng nhất để xây đắp nền móng cho những hoài bão mai sau. Đừng chỉ ngồi chờ đợi phép màu, hãy để sức lao động chắp cánh cho ước mơ của bạn bay cao và xa hơn.

câu 1.

• Nghị luận. (Tác giả dùng lý lẽ và dẫn chứng để thuyết phục người đọc về giá trị của lao động).

Câu 2.

• Ý nghĩa và giá trị của lao động đối với sự tồn tại của muôn loài và hạnh phúc của con người.

Câu 3.

• Bằng chứng:
• • Chú chim yến: Khi còn non được bố mẹ mớm mồi, lớn lên phải tự đi kiếm mồi.
  • Hổ và sư tử: Đều phải tự mình săn mồi để tồn tại.
• Nhận xét: Các bằng chứng này rất xác thực, gần gũi và giàu sức thuyết phục, làm nổi bật quy luật tự nhiên: lao động là bản năng sinh tồn cơ bản của mọi sinh vật.

Câu 4.

•  Câu nói nhấn mạnh thái độ đối với lao động. Nếu xem lao động là gánh nặng, ta sẽ thấy mệt mỏi; nếu tìm thấy niềm vui và ý nghĩa trong công việc, ta sẽ thấy cuộc sống giá trị, tự hào vì đóng góp cho xã hội, từ đó cảm thấy hạnh phúc đích thực.

Câu 5.

• Biểu hiện:
• • Lười biếng, ỷ lại, chỉ muốn hưởng thụ mà không muốn làm việc.
  • Coi thường những công việc chân tay, chỉ thích làm những việc nhẹ nhàng, "ngồi mát ăn bát vàng".
  • Làm việc hời hợt, đối phó, không đặt tâm huyết và không tìm thấy niềm vui trong công việc.