Câu 1

Trong đoạn trích, tâm trạng của nhân vật “tôi” có nhiều chuyển biến tinh tế, thể hiện tình yêu quê hương và sự gắn bó sâu nặng với dì Lam. Trước hết, “tôi” mang tâm trạng bâng khuâng, lo âu khi chứng kiến quê hương đổi thay: tiếng còi xe, nhạc băng ầm ĩ đã thay cho những lời hát ru bình dị ngày nào. Đó là nỗi tiếc nuối trước sự phai nhạt của vẻ đẹp yên bình nơi làng quê. “Tôi” còn xúc động, thương mẹ với đôi bàn tay gầy guộc, lam lũ qua năm tháng. Đặc biệt, khi dì Lam trở về, nhân vật “tôi” vô cùng ngỡ ngàng, thảng thốt rồi vui mừng, xúc động. Những kỉ niệm tuổi thơ bên dì ùa về khiến “tôi” thêm yêu thương và thấu hiểu dì hơn. Nhìn dì Lam bình thản sau bao biến cố, “tôi” suy ngẫm sâu sắc về sức mạnh của con người trước đau thương và mất mát. Từ đó, nhân vật nhận ra rằng thời gian có thể khiến con người già đi nhưng cũng giúp họ trở nên mạnh mẽ, an nhiên hơn. Qua diễn biến tâm trạng của “tôi”, đoạn trích thể hiện vẻ đẹp của tình thân và những chiêm nghiệm giàu ý nghĩa về cuộc sống.

Câu 2

Hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/04/1975 – 30/04/1925), lòng mỗi người dân Việt Nam lại trào dâng niềm tự hào dân tộc sâu sắc. Bên cạnh những câu chuyện đẹp về tình người, về sự cống hiến của thế hệ trẻ, xã hội vẫn không khỏi trăn trở trước một mảng tối đáng buồn: hành vi ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng của một bộ phận người trẻ hiện nay. Điều này đặt ra một dấu hỏi lớn về ý thức cộng đồng và trách nhiệm của thế hệ tương lai trong việc gìn giữ những giá trị văn minh.Văn hóa ứng xử nơi công cộng là tổng hòa những lời nói, cử chỉ, hành động của cá nhân đối với mọi người xung quanh tại không gian chung như trường học, công viên, bệnh viện, xe buýt hay cả trên không gian mạng. Một xã hội văn minh đòi hỏi mỗi công dân phải tự giác tuân thủ các quy tắc đạo đức và pháp luật để duy trì sự tôn trọng lẫn nhau.Nhìn vào thực tế, thế hệ trẻ ngày nay có rất nhiều điểm sáng. Đại bộ phận thanh niên là những người có tri thức, năng động và giàu lòng nhân ái. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những hình ảnh đẹp như người trẻ chủ động nhường ghế cho người già trên xe buýt, kiên nhẫn xếp hàng mua vé, hay tích cực tham gia các chiến dịch dọn rác, bảo vệ môi trường. Trên không gian mạng, nhiều bạn trẻ đã tận dụng sức ảnh hưởng để lan tỏa những thông điệp tử tế, kêu gọi quyên góp giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. Đó là minh chứng cho một thế hệ trẻ tiến bộ, biết sống vì cộng đồng.Tuy nhiên, song song với những mảng màu sáng ấy, hiện tượng ứng xử lệch chuẩn vẫn diễn ra khá phổ biến và nhức nhối. Tại các trạm xe buýt hay rạp chiếu phim, không khó để thấy cảnh chen lấn, xô đẩy thay vì xếp hàng. Ở quán cà phê hay công viên – vốn là không gian cần sự yên tĩnh, nhiều bạn trẻ vô tư cười đùa, nói tục chửi thề vô tội vạ, làm ảnh hưởng lớn đến người xung quanh. Đáng buồn hơn, sau mỗi sự kiện ca nhạc hay lễ hội lớn, các quảng trường thường ngập tràn trong rác thải do thói quen tiện tay vứt rác của không ít thanh niên. Trên "không gian công cộng số" – mạng xã hội, bạo lực ngôn từ, miệt thị ngoại hình (body shaming) hay hội đồng "ném đá" một cá nhân diễn ra hằng ngày. Những hành vi này không chỉ bôi bẩn cảnh quan, gây mất an ninh trật tự mà còn làm suy giảm nghiêm trọng các giá trị đạo đức truyền thống.Nguyên nhân của thực trạng này trước hết xuất phát từ sự thiếu ý thức, lối sống ích kỷ và cái tôi quá lớn của một bộ phận người trẻ. Họ coi trọng sự thoải mái của bản thân hơn lợi ích chung. Bên cạnh đó, sự buông lỏng giáo dục kỹ năng sống từ phía gia đình, cùng áp lực thành tích ở nhà trường đôi khi khiến việc dạy "làm người" bị nhẹ cân hơn dạy "kiến thức". Sự phát triển quá nhanh của công nghệ nhưng thiếu đi sự định hướng cũng khiến giới trẻ dễ bị tiêm nhiễm các thói hư tật xấu.Hậu quả của lối ứng xử thiếu văn hóa là vô cùng lớn. Nó làm xấu đi hình ảnh của thế hệ trẻ trong mắt xã hội và làm giảm sút thể diện quốc gia đối với bạn bè quốc tế. Để khắc phục, giải pháp cốt lõi phải bắt đầu từ chính bản thân mỗi người trẻ. Thanh niên cần tự ý thức được vai trò của mình, học cách lắng nghe, biết nói lời "cảm ơn", "xin lỗi" và đặt mình vào vị trí của người khác. Gia đình cần là cái nôi rèn giũa nền nếp, nhà trường cần đẩy mạnh giáo dục đạo đức công dân. Đồng thời, xã hội cần có những biện pháp xử phạt nghiêm khắc hơn đối với các hành vi vi phạm nơi công cộng để răn đe.Tóm lại, ứng xử văn minh nơi công cộng không phải là điều gì quá cao siêu mà bắt đầu từ những hành động nhỏ bé nhất mỗi ngày. Đứng trước cột mốc lịch sử 50 năm bao dung và tự hào của đất nước, thế hệ trẻ cần ý thức rõ hơn bao giờ hết trách nhiệm của mình. Hãy để sự lịch thiệp, tử tế trong ứng xử trở thành tấm danh thiếp tự hào của thanh niên Việt Nam thời đại mới.