Câu 1:

Trong đoạn trích "Thổn thức gió đồng", diễn biến tâm trạng của nhân vật Lâm (tôi) là một hành trình cảm xúc tinh tế, đi từ hụt hẫng đến vỡ òa hạnh phúc. Trở về quê hương, Lâm đối diện với nỗi ngỡ ngàng và xót xa khi chứng kiến cảnh làng quê bị làn sóng đô thị hóa tàn phá, mất đi vẻ bình yên xưa cũ: ”Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm” ,“giữa làng quê mình tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè.” . Đứng trước ngôi nhà của dì Lam, tâm trạng anh chùng xuống, đầy hoài niệm và thương cảm cho số phận lam lũ, bất hạnh của người dì lỡ thì. Thế nhưng, đỉnh điểm của cảm xúc là khi nhìn thấy dì Lam bằng xương bằng thịt bước ra từ rặng tre. Sự xuất hiện của dì cùng bé Cải như một phép màu, khiến Lâm đi từ sửng sốt, thảng thốt đến vỡ òa trong niềm xúc động nghẹn ngào. Giọt nước mắt của Lâm không chỉ là sự xót thương cho những giông bão dì đã trải qua, mà còn là niềm hạnh phúc, kính phục trước nghị lực phi thường của người phụ nữ quê hương. Qua những cung bậc cảm xúc ấy, nhân vật "tôi" đã tìm lại được điểm tựa tinh thần, nhận thức sâu sắc hơn về giá trị của tình thân và sự hồi sinh kỳ diệu của tình người giữa bão táp cuộc đời.

Câu 2:

        "Thế giới ngày mai thuộc về những người có tầm nhìn hôm nay". Câu nói ấy quả thực rất đúng khi nói về thế hệ trẻ - những người đang nắm giữ vận mệnh của tương lai. Nếu xã hội là một dòng chảy không ngừng, thì người trẻ chính là những con sóng mang nguồn năng lượng tươi mới, mãnh liệt nhất. Bước vào kỷ nguyên số, thế hệ trẻ hiện đại tự tin khẳng định bản thân bằng tư duy nhạy bén và khát vọng bứt phá. Bàn về thế hệ trẻ ngày nay, chúng ta thấy được cả những điểm sáng đáng tự hào lẫn những điều cần hoàn thiện để họ vững bước trên đường đời. Và một trong những điều cần hoàn thiện đó là văn hoá hoá ứng xử nơi công cộng.

        Văn hoá ứng xử nơi công cộng là việc thể hiện thái độ tôn trọng, tuân thủ pháp luật và giữ gìn các chuẩn mực đạo đức tại những không gian chung. Đây là thước đo ý thức cá nhân, góp phần xây dựng môi trường sống lịch sự, an toàn và văn minh. Việc người trẻ cần có cách ứng xử văn hoá nơi công cộng là điều quan trọng và cần thiết.

Hiện nay, chúng ta có lẽ không khó để bắt gặp những hình ảnh về hành vi cư xử thô lỗ, bất lịch sự nơi công cộng, chẳng hạn như: xả rác bừa bãi, chen lấn, xô đẩy khi xếp hàng mua đổ, chửi bới, lăng mạ người khác.... Những điều ấy đã làm xấu đi hình ảnh của dân tộc của đất nước, gây ra nhiều hệ luỵ. Chính vì vậy, mỗi chúng ta cần xây dựng cho mình cách ứng xử văn hoá nơi công cộng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Vậy tại sao chúng ta cần ứng xử có văn hoá ở nơi công cộng? Khi mỗi người chúng ta biết cư xử có văn hoá thì sẽ góp phần làm cho xã hội văn minh, lành mạnh hơn. Cũng từ đó mà mối quan hệ giữa người với người sẽ trở nên hoà hợp, gắn bó hơn. Bên cạnh đó, văn hoá ứng xử cũng đại diện cho nhận thức đạo đức của mỗi người, khẳng định giá trị của bản thân trong xã hội. Chưa dừng lại ỏ đó, việc ứng xử có văn hoá còn góp phần xây dựng hình ảnh của dân tộc, đất nước, giúp nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế, đặc biệt là trong thời đại ngày nay.

Thực tế cuộc sống đã cho ta thấy những tấm gương, câu chuyện về cách ứng xử có văn hoá. Dễ thấy những hành động đẹp trên các phương tiện giao thông công cộng, như người trẻ nhường ghế cho người già, phụ nữ có thai, những người khuyết tật. Hay trong văn hoá xếp hàng ở Việt Nam, mọi người cũng đang dần ý thức hơn về việc xếp hàng ngay ngắn, không chen lấn xô đẩy ngay cả khi không có người giám sát. Tất cả những hành động ấy đều thể hiện thái độ lịch sự, giá trị của ứng xử có văn hoá.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có hành vi ứng xử văn hoá, trong xã hội vẫn còn rất nhiều người cư xử thiếu chuẩn mực, thô lỗ, bất lịch sự. Họ không màng đến cộng đồng, xã hội, chỉ biết nghĩ cho bản thân mình. Những kẻ như vậy xứng đáng bị xã hội lên án, phê phán.

Cách ứng xử có văn hoá là điều vô cùng quan trọng mà chúng ta nên xây dựng và phát huy. Mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức về văn hoá ứng xử nơi công cộng, tự giác học hỏi và rèn luyện các chuẩn mực đạo đức. Đồng thời cũng cần tuyên truyền về giá trị tốt đẹp của văn hoá ứng xử nơi công cộng tới mọi người để mọi người học tập và lan toả mạnh mẽ hơn.

Văn hóa ứng xử thực sự là tấm gương phản chiếu chân thực nhất nhân cách và giá trị của mỗi người. Việc xây dựng lối ứng xử chuẩn mực, văn minh không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là hành trình trưởng thành thiết yếu của mỗi bạn trẻ. Là thế hệ tương lai của đất nước, bản thân em luôn tự ý thức rèn luyện lời nói, hành vi trong giao tiếp hằng ngày, lan tỏa những năng lượng tích cực để góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, nhân văn.

Câu 1:

-       dấu hiệu để xác định ngôi kể : người kể xưng “tôi”, trực tiếp tham gia vào câu chuyện

-  Ngôi kể thứ nhất

Câu 2:

-       các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống:

+ ”Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm”

+ “Người làng tôi từ những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án.”

+ “giữa làng quê mình tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè.”

Câu 3:

-       biện pháp tu từ được sử dụng : đối lập : “tiều tụy đi, yếu mòn đi - can trường và bền bỉ"

-       Tác dụng:

+ Làm cho câu văn thêm sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm.

+ Thể hiện sự đối lập của tháng năm đối với con người, tháng năm có thể tàn phá diện mạo bên ngoài nhưng chính nó cũng làm tâm hồn bên trong của con người gan dạ, mạnh mẽ hơn, làm nổi bật sức mạnh ý chí của con người.

+ Qua đó góp phần thể hiện tư tưởng của tác giả: chính những tổn thương, mất mát có thể khiến con người trưởng thành và mạnh mẽ hơn.

Câu 4:

·       sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích:

      - Chủ đề: tình cảm quê hương, tình cảm gia đình và bản lĩnh sống của con người giữa những biến động cuộc sống.

- Điểm nhìn trần thuật từ góc nhìn của nhân “vật tôi”:

 + giúp người đọc trực tiếp cảm nhận những thay đổi của làng quê qua lăng kính của một người đã gắn bó với quê từ nhỏ, từ đó thấy được tình yêu quê hương tha thiết, da diết.

+ thể hiện tình cảm sâu đậm của nhân vật tôi dành cho mẹ, cho dì, cho bé Cải: tình yêu thương, thấu cảm.

Câu 5:

- Trong thời đại phát triển và hội nhập nhanh như hiện nay, cuộc sống ở nhiều vùng nông thôn đã và đang thay đổi không còn gì xa lạ, và với em đây là điều cần thiết và hợp lí. Thay đổi để theo kịp thời đại, để đáp ứng nhu cầu cuộc sống, để đóng góp cho sự phát triển giàu mạnh của đất nước. Tuy nhiên, thay đổi cũng phải phù hợp với hoàn cảnh để không làm mai một đi những giá trị truyền thống của quê hương, dân tộc, không làm nảy sinh những vấn đề đáng lo ngại khác: ô nhiễm môi trường, tệ nạn xã hội…