câu 1

Trong đoạn trích “Thôn thức gió đồng” của Dương Giao Linh, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện rất tinh tế và sâu sắc. Khi trở về quê hương sau nhiều đổi thay, nhân vật “tôi” mang trong mình cảm giác vừa thân thuộc vừa xa lạ. Trước sự đổi thay của làng quê với tiếng còi xe, những ngôi nhà khang trang và nhịp sống khác xưa, “tôi” cảm thấy bâng khuâng, tiếc nuối vẻ bình yên của quê cũ. Đặc biệt, khi gặp lại dì Lam, nhân vật “tôi” vô cùng bất ngờ, xúc động và nghẹn ngào. Hình ảnh dì Lam gầy gò, khắc khổ khiến “tôi” thương cảm cho số phận nhiều bất hạnh của dì. Từ sự thảng thốt ban đầu, “tôi” dần cảm nhận được sự mạnh mẽ, bình thản và nghị lực sống của dì Lam sau những biến cố cuộc đời. Khi chứng kiến mẹ khóc vì thương con, nhân vật “tôi” càng thấm thía những hi sinh, đau khổ mà người phụ nữ phải gánh chịu. Cuối đoạn trích, “tôi” bộc lộ niềm tin yêu và sự trân trọng đối với dì Lam – một người phụ nữ từng trải nhưng vẫn giữ được sự bình yên trong tâm hồn. Qua diễn biến tâm trạng ấy, tác giả thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với số phận con người và tình yêu tha thiết dành cho quê hương.

câu 2

Trong xã hội hiện đại, văn hóa ứng xử nơi công cộng là một trong những thước đo quan trọng phản ánh trình độ văn minh của con người. Đặc biệt, thế hệ trẻ hôm nay không chỉ là lực lượng năng động, sáng tạo mà còn góp phần xây dựng hình ảnh đất nước trong mắt cộng đồng. Tuy nhiên, bên cạnh nhiều hành động đẹp, vẫn còn tồn tại không ít biểu hiện ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng khiến chúng ta phải suy ngẫm.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là cách con người giao tiếp, cư xử và hành động phù hợp với chuẩn mực đạo đức ở những nơi có nhiều người như trường học, bệnh viện, công viên, lễ hội hay trên mạng xã hội. Một người có văn hóa ứng xử sẽ biết tôn trọng người khác, giữ gìn trật tự, có ý thức bảo vệ môi trường và hành xử đúng mực trong mọi hoàn cảnh.Hiện nay, nhiều bạn trẻ đã có những hành động đẹp đáng trân trọng. Trong các dịp lễ lớn của đất nước, nhiều bạn tích cực tham gia hoạt động tình nguyện, nhặt rác sau lễ hội, hỗ trợ người già và trẻ nhỏ nơi đông người. Trên các phương tiện giao thông công cộng, không ít bạn trẻ sẵn sàng nhường ghế cho người lớn tuổi hay phụ nữ mang thai. Những hành động nhỏ ấy thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tử tế và ý thức cộng đồng của thế hệ trẻ hôm nay.
Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên có cách ứng xử thiếu văn hóa. Nhiều người nói tục, gây ồn ào nơi công cộng, chen lấn khi xếp hàng hoặc xả rác bừa bãi. Đáng buồn hơn, một số bạn trẻ còn có hành vi phản cảm tại các di tích lịch sử, nơi tưởng niệm hay trong các sự kiện quan trọng của đất nước. Trên mạng xã hội, hiện tượng bình luận ác ý, thiếu tôn trọng người khác cũng diễn ra khá phổ biến. Những hành động ấy không chỉ làm xấu hình ảnh cá nhân mà còn ảnh hưởng đến bộ mặt văn minh của xã hội.Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên. Trước hết là do một số bạn trẻ thiếu ý thức tự giác và chưa được giáo dục đầy đủ về văn hóa ứng xử. Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội, lối sống thực dụng và tâm lí thích thể hiện bản thân cũng khiến nhiều người hành động thiếu suy nghĩ. Ngoài ra, gia đình và nhà trường đôi khi còn chú trọng kiến thức mà chưa thật sự quan tâm đúng mức đến việc giáo dục nhân cách và kĩ năng sống.

câu 1

Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất
Dấu hiệu nhận biết là người kể chuyện xưng “tôi”:
Người kể trực tiếp tham gia vào câu chuyện, kể lại những điều mình chứng kiến, cảm nhận và suy nghĩ.
câu 2

Những chi tiết thể hiện sự đổi thay của làng quê:

- “Những mảnh ruộng ít ỏi còn lại một năm hai vụ gieo cấy” → diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp.
- “Người làng tôi… giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án” → nghề nghiệp thay đổi, không còn chỉ gắn với ruộng đồng.
-“Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn” → đời sống vật chất được cải thiện.
- “Tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời hát ru” → không gian làng quê thay đổi, mất dần vẻ yên bình xưa.
- “Những ngôi nhà trong làng đã khang trang” → bộ mặt nông thôn phát triển hiện đại hơn.

→ Làng quê vừa đổi mới, phát triển hơn nhưng cũng mất đi phần nào vẻ bình dị, thân thuộc ngày trước.
câu 3

Câu văn:
“Tháng năm có thể khiến con người ta tiêu tụy đi, yếu mòn đi. Nhưng tháng năm lại khiến ý chí của con người ta can trường và bền bỉ.”

- Biện pháp tu từ:

* Đối lập

* “tiêu tụy, yếu mòn” “can trường, bền bỉ”.
* Có thể thấy thêm phép *điệp cấu trúc* “tháng năm có thể… / tháng năm lại khiến…”.

-Tác dụng:

* Nhấn mạnh sự tác động hai mặt của thời gian và cuộc đời đối với con người.
* Thời gian có thể làm con người đau khổ, hao mòn về thể xác nhưng cũng giúp họ trưởng thành, mạnh mẽ hơn trong tâm hồn.
* Làm nổi bật vẻ đẹp nghị lực, sức chịu đựng và khả năng vượt lên nghịch cảnh của con người, đặc biệt là nhân vật dì Lam.
* Câu văn giàu tính triết lí, tạo chiều sâu suy ngẫm cho đoạn trích.

câu 4
Đoạn trích được kể theo điểm nhìn của nhân vật “tôi” ở ngôi thứ nhất. Đây là điểm nhìn phù hợp vì:

* Giúp câu chuyện trở nên chân thực, tự nhiên do người kể là người trực tiếp chứng kiến và trải nghiệm.
* Người kể có điều kiện bộc lộ cảm xúc sâu sắc trước sự đổi thay của quê hương và số phận dì Lam: xót xa, yêu thương, cảm phục.
* Điểm nhìn ấy giúp khắc họa rõ hình ảnh dì Lam — một người phụ nữ chịu nhiều bất hạnh nhưng giàu đức hi sinh và nghị lực sống.
* Đồng thời làm nổi bật chủ đề tác phẩm: những biến động của làng quê trong thời kì đổi mới và vẻ đẹp tâm hồn của con người trước nghịch cảnh.
* Cách kể giàu cảm xúc tạo sự đồng cảm nơi người đọc.

câu 5