Câu 1.

Dấu hiệu để xác định ngôi kể trong đoạn trích là người kể chuyện xưng “tôi” (“Tôi trở lại với ruộng đồng…”, “Tôi thảng thốt…”, “Tôi nhớ dì Lam…”).

→ Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất.

⸻

Câu 2.

Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống:

• Ruộng đồng chỉ còn lại “những mảnh ruộng ít ỏi”.
• Người dân không chỉ làm nông mà chuyển sang “đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án”.
• “Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn”.
• “Tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ” thay cho lời hát ru xưa.
• “Những ngôi nhà trong làng đã khang trang”.
• Không khí làng quê “khác trước nhiều lắm”.

⸻

Câu 3.

Biện pháp tu từ được sử dụng là điệp từ (“tháng năm”, “khiến”) kết hợp với phép đối lập (“tiều tụy, yếu mòn” ↔ “can trường, bền bỉ”).

Tác dụng:

• Nhấn mạnh sức mạnh của thời gian đối với con người.
• Thời gian có thể làm con người hao mòn về thể xác nhưng cũng giúp họ trưởng thành, mạnh mẽ hơn về tinh thần.
• Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp nghị lực, sự từng trải và bản lĩnh của dì Lam sau những đau khổ trong cuộc đời.

⸻

Câu 4.

Đoạn trích được kể từ điểm nhìn của nhân vật “tôi” – người trong cuộc, gắn bó sâu nặng với quê hương và dì Lam. Điểm nhìn ấy tạo nên giọng kể chân thực, gần gũi và giàu cảm xúc. Qua cảm nhận của “tôi”, sự đổi thay của làng quê hiện lên vừa có niềm vui trước cuộc sống khấm khá hơn, vừa có nỗi bâng khuâng trước những giá trị bình dị đang dần mất đi. Đồng thời, nhân vật dì Lam cũng được khắc họa sâu sắc qua cái nhìn yêu thương, thấu hiểu và cảm phục của “tôi”. Cách trần thuật này góp phần thể hiện chủ đề của đoạn trích: những biến động của cuộc sống và sức mạnh giúp con người vượt qua đau thương để tìm đến sự bình yên trong tâm hồn.

⸻

Câu 5.

Cuộc sống ở nhiều vùng nông thôn hiện nay đang thay đổi mạnh mẽ theo hướng hiện đại hơn. Đường sá khang trang, đời sống vật chất của người dân được nâng cao, nhiều cơ hội việc làm mới xuất hiện. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những giá trị truyền thống dần mai một, sự bình yên và nét đẹp mộc mạc của làng quê không còn nguyên vẹn như trước. Vì vậy, theo em, phát triển nông thôn cần đi đôi với việc giữ gìn bản sắc văn hóa, tình làng nghĩa xóm và môi trường sống thanh bình của quê hương.

Câu 1:

Trong đoạn trích Thổn thức gió đồng, tâm trạng của nhân vật “tôi” có nhiều chuyển biến tinh tế và sâu sắc. Trước hết là cảm giác bâng khuâng, trăn trở khi chứng kiến quê hương đổi thay. Dù đời sống người dân khá hơn, làng quê khang trang hơn nhưng “tôi” vẫn cảm thấy bất an trước những âm thanh ồn ào đã thay thế vẻ bình yên xưa cũ. Đó là nỗi tiếc nuối những giá trị giản dị của làng quê truyền thống. Khi dì Lam trở về, “tôi” vô cùng ngỡ ngàng, xúc động và thảng thốt sau bao năm xa cách. Những kỉ niệm tuổi thơ bên dì chợt ùa về khiến nhân vật “tôi” càng thêm yêu thương, gắn bó với dì. Từ sự quan sát và cảm nhận của mình, “tôi” dần thấu hiểu những đau khổ, mất mát mà dì Lam đã trải qua, đồng thời cảm phục sự mạnh mẽ, bình thản của dì sau sóng gió cuộc đời. Cuối đoạn trích, tâm trạng của “tôi” lắng lại trong niềm tin yêu và sự thanh thản khi nhận ra dì Lam đã tìm được bình yên cho tâm hồn. Qua diễn biến tâm trạng ấy, nhân vật “tôi” hiện lên là một người giàu tình cảm, biết yêu thương và đồng cảm với con người.

⸻

Câu 2 :

Trong dịp kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hàng triệu người dân Việt Nam đã bày tỏ niềm tự hào dân tộc bằng những hoạt động ý nghĩa: tri ân các anh hùng liệt sĩ, tham gia lễ diễu hành, treo cờ Tổ quốc hay chia sẻ những câu chuyện lịch sử đầy xúc động. Tuy nhiên, bên cạnh những hình ảnh đẹp ấy vẫn xuất hiện một số hành vi thiếu văn hóa nơi công cộng như chen lấn, xả rác, nói tục, phát ngôn phản cảm trên mạng xã hội… Điều đó khiến chúng ta phải suy nghĩ nghiêm túc về văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là cách con người giao tiếp, hành động và thể hiện thái độ của mình tại những không gian chung như trường học, đường phố, công viên, khu du lịch hay trên mạng xã hội. Một người có văn hóa không chỉ biết cư xử đúng mực mà còn biết tôn trọng người khác, giữ gìn môi trường và ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Đối với thế hệ trẻ – lực lượng đại diện cho bộ mặt tương lai của đất nước – văn hóa ứng xử càng có ý nghĩa quan trọng.Hiện nay, nhiều bạn trẻ có cách ứng xử văn minh và đáng trân trọng. Trong các dịp lễ lớn, nhiều bạn chủ động nhặt rác sau khi xem pháo hoa, xếp hàng trật tự, giúp đỡ người già và trẻ nhỏ. Trên mạng xã hội, không ít người trẻ lan tỏa những thông điệp tích cực về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và niềm tự hào dân tộc. Những hành động ấy cho thấy giới trẻ hôm nay không thờ ơ mà đang dần ý thức được trách nhiệm của mình đối với cộng đồng.Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên có cách ứng xử thiếu văn hóa. Có người chen lấn để chụp ảnh, trèo lên di tích lịch sử, xả rác bừa bãi sau các sự kiện đông người. Trên mạng xã hội, nhiều bạn trẻ dễ dàng buông lời xúc phạm, chế giễu người khác chỉ để câu lượt thích và sự chú ý. Một số người còn thờ ơ trước khó khăn của người xung quanh, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân. Những hành vi ấy không chỉ làm xấu hình ảnh của giới trẻ mà còn thể hiện sự thiếu ý thức và thiếu trách nhiệm với cộng đồng.Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là do một số gia đình chưa chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng ứng xử cho con em. Bên cạnh đó, sự ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội khiến nhiều người trẻ thích thể hiện bản thân theo cách lệch lạc để gây chú ý. Ngoài ra, lối sống gấp gáp, thực dụng cũng khiến một số người trở nên vô cảm và thiếu tôn trọng những giá trị chung.Theo em, để xây dựng văn hóa ứng xử đẹp nơi công cộng, mỗi người trẻ cần bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: nói lời lịch sự, xếp hàng nơi công cộng, không xả rác, biết xin lỗi và cảm ơn đúng lúc. Đồng thời, cần sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, biết kiểm soát cảm xúc và tôn trọng người khác. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tăng cường giáo dục ý thức công dân, giúp giới trẻ hiểu rằng cách ứng xử của mình không chỉ thể hiện nhân cách cá nhân mà còn góp phần tạo nên hình ảnh của cả dân tộc.Văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là thước đo của trình độ văn minh và nhân cách con người. Một thế hệ trẻ có tri thức nhưng thiếu văn hóa sẽ khó tạo dựng được một xã hội tốt đẹp.

Vì vậy, mỗi người trẻ hôm nay cần học cách sống đẹp, cư xử đẹp để góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh, nhân ái và giàu bản sắc dân tộc.