câu1

Trong đoạn trích, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” (Lâm) là một hành trình đi từ những âu lo thời đại đến những thấu cảm sâu sắc về tình thân và thân phận con người. Trước hết, Lâm xuất hiện với một nỗi *bất an mơ hồ*; dù cuộc sống quê hương bớt lam lũ nhưng anh lại thấy lạc lõng trước sự xô bồ của tiếng còi xe, nhạc băng đang dần lấn át tiếng ru hời truyền thống. Sự đối lập giữa vẻ "khang trang" bên ngoài của làng quê và sự "bình lặng, an yên" trong ngôi nhà của mẹ – nơi vẫn vương mùi rơm rạ – cho thấy Lâm là một người nhạy cảm, luôn trân trọng những giá trị cũ xưa. Khi dì Lam đột ngột trở về, tâm trạng Lâm chuyển sang *thảng thốt, ngỡ ngàng*. Sự tinh tế của nhân vật thể hiện qua cách anh quan sát dì: không gặng hỏi về quãng thời gian biệt xứ đau thương mà chọn cách lặng lẽ kéo nước giếng, cảm nhận niềm hạnh phúc của dì qua đứa con nhỏ. Đặc biệt, cái nhìn của Lâm về mẹ và dì ở cuối đoạn trích đã cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức: từ chỗ *ngạc nhiên* trước giọt nước mắt hiếm hoi của mẹ, anh chuyển sang *thấu hiểu và ngưỡng mộ* bản lĩnh của dì Lam. Lâm nhận ra đằng sau vẻ bình thản của dì là một ý chí "can trường", một tâm thế "an yên" đã được tôi luyện qua dông bão cuộc đời. Qua dòng tâm tư ấy, người đọc không chỉ thấy một người cháu hiếu thảo mà còn thấy một tâm hồn biết bao dung, biết tìm thấy sự tĩnh tại giữa vòng xoáy thay đổi của xã hội.

câu 2

Lễ kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/04/1975 – 30/04/2025) là sự kiện trọng đại, khơi dậy niềm tự hào dân tộc sâu sắc trong mỗi người dân Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh dòng người văn minh, trân trọng lịch sử, vẫn còn đó những nốt trầm đáng suy ngẫm về văn hóa ứng xử nơi công cộng của một bộ phận thế hệ trẻ, như những hành vi thiếu tôn trọng không gian trang nghiêm hay xả rác bừa bãi.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là cách thể hiện thái độ, cử chỉ và lời nói của cá nhân trong các không gian chung, thể hiện trình độ văn hóa và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng. Phần lớn giới trẻ ngày nay có lối sống văn minh, biết xếp hàng, nhường chỗ cho người cao tuổi, và đặc biệt là sự trân trọng đối với các cựu chiến binh trong các dịp lễ lớn. Thậm chí, trong đại lễ 50 năm này, đã có những bạn trẻ nhặt rác tại khu vực xem diễu binh, giúp đỡ người bị mệt.Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những “hành vi lệch chuẩn” đáng phê phán. Đó là việc một vài bạn trẻ chen lấn, xô đẩy, nói chuyện ồn ào hoặc hú hét quá đà khi đoàn diễu binh đi qua, làm mất đi sự trang nghiêm của buổi lễ. Đáng buồn hơn, một số bạn còn có thái độ cợt nhả, thiếu tôn trọng, chèo kéo hoặc chụp ảnh vô lễ với các cựu chiến binh, hay vứt rác, rác thải nhựa bừa bãi sau khi sự kiện kết thúc. Những hành vi này không chỉ là sự “vô văn hóa” tạm thời mà là biểu hiện của sự thiếu ý thức và kỹ năng sống, làm xấu đi hình ảnh thế hệ trẻ trong mắt bạn bè quốc tế.Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này thường xuất phát từ tư tưởng thích thể hiện, sự thiếu giáo dục về kỹ năng ứng xử từ gia đình, nhà trường và ảnh hưởng của lối sống ích kỷ, coi trọng bản thân hơn cộng đồng. Bên cạnh đó, các hình thức răn đe, xử phạt chưa đủ mạnh cũng khiến một số bạn trẻ chưa tự giác rèn luyện.Văn hóa ứng xử là tấm gương phản chiếu nhân cách. Nếu chỉ có niềm tự hào dân tộc trong tim mà không biểu hiện bằng hành động văn minh trong thực tế, thì niềm tự hào ấy chưa trọn vẹn. Thế hệ trẻ cần hiểu rằng, ứng xử có văn hóa là cách tốt nhất để tôn vinh những hy sinh của thế hệ cha anh.

Tóm lại, văn hóa ứng xử nơi công cộng là vấn đề cần được quan tâm, đặc biệt với thế hệ trẻ - những người chủ tương lai của đất nước. Hãy để mỗi hành vi, cử chỉ của chúng ta ở nơi công cộng, từ việc xếp hàng đến việc giữ vệ sinh, đều trở thành một nét đẹp văn hóa, góp phần xây dựng một Việt Nam văn minh, hiện đại và nhân văn

câu 1

Ngôi kể thứ nhất có dấu hiệu là người kể chuyện xưng "tôi"

câu 2

câu 3

Phép tu từ: điệp từ "tháng năm"
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu và sự liên kết trong hai câu văn.
+ Nhấn mạnh sự chảy trôi/bước đi của dòng thời gian theo các chiều hướng khác nhau: Thời gian vừa có thể tàn phá, làm suy yếu con người về mặt thể chất, nhưng đồng thời cũng là môi trường để ý chỉ con người được rèn giũa, trở nên mạnh mẽ hơn. Qua đó thể hiện những suy tư, chiêm nghiệm về cuộc sống.
- Phép tu từ: đối lập: tiều tụy, yếu mòn đi đối lập can trường và bên bỉ
- Tác dụng:
+ Tăng hiệu quả biểu đạt, tạo điểm nhấn cho văn bản.
+ Làm nổi bật tác động hai mặt của thời gian lên con người có đối tượng sẽ bị thời gian và những thăng trầm cuộc sống hủy hoại làm cho bạc nhược, tiều tụy, yếu mòn nhưng cũng có những người sau thăng trầm của dòng đời, dòng thời gian họ trở nên cứng cỏi bản lĩnh
Thể hiện một quy luật của cuộc sống: những khó khăn và mất mát có thể mang đến sự trưởng thành và bản lĩnh.

câu 4

Sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích:
- Chủ đề: tình cảm gia đình, tình yêu quê hương sâu sắc và bản lĩnh sống của con người giữa những biến động của cuộc sống.
- Điểm nhìn ngôi thứ nhất (qua lời kể của nhân vật "tôi") rất phù hợp trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích.
+ Giúp người đọc trực tiếp cảm nhận được những thay đổi của làng quê qua lăng kính của một người gắn bó với nơi đó từ nhỏ, từ đó thấy được tình yêu, nỗi nhớ quê hương tha thiết.
+ Thể hiện tình cảm chân thành, sâu sắc của nhân vật
"tôi" dành cho gia đình (cho mẹ, dì Lam, bé Cải):
tình yêu thương, thấu hiểu, thấu cảm.

câu 5